Diyarbakır’da kaya petrolü için düğmeye basıldı! Hedef 24 kuyu: Gabar'ı potansiyel olarak 2-3'e katlayacak
Bir dönem terör yuvası olan Güneydoğu'da artık kayalardan petrol çıkarılıyor. Bismil ve Silvan'daki kaya petrolü üretim merkezinde edilen tespitlere göre, rezerv Şırnak'taki Gabar'ı potansiyel olarak 2-3'e katlayacak.
Türkiye'nin enerji bağımsızlığı yolundaki tarihi adımlarından biri olan kaya petrolü üretiminde düğmeye basıldı. Bir dönem terörün kol gezdiği Güneydoğu Bölgesi'nde şimdi kayalıklardan petrol ve gaz üretimi için test çalışmaları başladı.
Sabah'tan Hüseyin Kacar'ın haberine göre, Diyarbakır'ın Bismil ve Silvan ilçeleri arasında yürütülen sondaj çalışmaları son hızla sürüyor. Silvan-Bismil hattında ilk kaya petrolü gün yüzüne çıkarılmış durumda.
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), ABD'li şirketlerle birlikte arama faaliyetlerini yürütüyor. Diyarbakır'ın Bismil ilçesinin kuzeyinde yaklaşık 600 kilometrekarelik alanda dört sahayı kapsayan sondaj programı uygulanıyor.
Diyarbakır’da kaya petrolü için düğmeye basıldı (Fotoğraflar: Takvim Foto Arşivi ve AA)
Önümüzdeki üç yıl içinde 24 kuyuda dikey ve yatay sondaj yapılması planlanıyor. İlk teknik değerlendirmelerde sahalarda yaklaşık 350 milyon varillik rezerv tespit edilirken, Diyarbakır genelindeki kaya petrolü ve gaz potansiyelinin 4-6 milyar varil seviyesinde olabileceği öngörülüyor.
Silvan'daki 4 blokta yapılacak arama çalışmalarında 350 milyon varil petrol rezervi keşfedilmesi bekleniyor. Bu miktarın mevcut piyasa değerinin yaklaşık 23 milyar dolar olduğu hesaplanıyor. Uzmanlar, Diyarbakır genelinde toplam 4 ila 6 milyar varillik kaya petrolü potansiyelinden söz ediyor.
Bu da yaklaşık 350 milyar dolarlık dev bir ekonomik büyüklüğe karşılık geliyor. Bölgedeki diğer çalışmalarla birlikte toplam rezerv büyüklüğünün 540 milyar doları bulabileceği belirtiliyor. Yeni çalışmalarla, Güneydoğu Bölgesi, Türkiye'nin "Yeni Enerji Üssü" olma yolunda ilerliyor.
4 BİN METRE DERİNDE
Mühendisler yerin yaklaşık 4.000 metre derinliğine kadar iniş gerçekleştirdi. Uzmanlara göre petrolün kalitesi bir hayli yüksek.
Yetkililer, kaya petrolünün Orta Doğu'daki ülkelerde çıkarılan petrol kalitesine eş değer olduğu belirtiyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, ABD'li şirketler ile Diyarbakır'da kaya petrolü için sondaj çalışmalarına başlandığını açıklamıştı.
Bayraktar, toplam büyüklüğü 540 milyar dolara ulaşacak rezervin, Şırnak'taki Gabar'ı potansiyel olarak 2'ye, 3'e katlayacağını ve kaya petrolünün, ekonomiye her yıl 8 milyar dolar katkı sunacağını ifade etmişti.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar
2025'TE ABD İLE ANLAŞMA İMZALANDI
Milli enerji şirketi TPAO, ABD'li enerji şirketleri Continental Resources ve TransAtlantic Petroleum'le anlaşma imzalamıştı. Anlaşmayla Diyarbakır Havzası'ndaki konvansiyonel olmayan petrol ve gaz kaynakları geliştirilecek. Böylece Türkiye'nin 14 yıl ihtiyacını karşılayacak kaya gazı ve kaya petrolünün gün yüzüne çıkarılması için tarihi bir adım atılmıştı. ABD Jeoloji Araştırmaları Merkezi'nin yaptığı çalışmalara göre, Türkiye'de, Güneydoğu Anadolu ve Trakya bölgelerinde, teknik olarak çıkarılabilir toplam 651.3 milyar metreküp kaya gazı ve 4.7 milyar varil kaya petrolü bulunuyor.
NASIL ÇIKARILIYOR?
Kaya petrolü üretiminde yatay sondaj ve hidrolik kırma yöntemi uygulanıyor. Yatay sondaj sayesinde petrol içeren kaya tabakaları boyunca uzun mesafelerde sondaj yapılabiliyor. Hidrolik kırma yönteminde ise yüksek basınçlı su, kum ve çeşitli katkı maddeleri kullanılarak kayaçlar çatlatılıyor ve petrolün yüzeye ulaşması sağlanıyor.
2025'te ABD ile anlaşma imzalandı
3D SİSMİK YAPIYORLAR
ABD'li şirketlerin internet sitelerindeki açıklamalarına göre, bölgede yatay sondaj programı yürütülüyor. Bölgede keşifler gerçekleştirildi. Kapsamlı bir 3D sismik tarama çalışması devam ediyor. Sahadaki en verimli formasyonlara yatay kuyular açılacak.
KAYA PETROLÜ NEDİR?
Kaya petrolü, geleneksel yani bizim yıllarca alışkın olduğumuz petrol rezervlerinden farklı olarak geçirimsiz şeyl (shale) kayaçların gözeneklerinde küçük öbekler halinde hapsolmuş halde bulunan bir petrol. Geleneksel petrol sahalarında petrol daha geçirgen rezervuarlarda birikmiş halde bulunurken, kaya petrolü çok daha sıkışık kaya katmanlarının içerisinde yer alıyor. Bu nedenle kaya petrolünün çıkarılması, geleneksel petrol üretimine göre daha karmaşık ve maliyetli olabiliyor.