Orta Doğu'da petrol savaşları | ABD'den itiraf piyasada pazartesi krizi: 114 doları aştı

ABD-İsrail-İran arasında 28 Şubat'ta başlayan savaş hem Orta Doğu'yu hem de küresel piyasaları ateşe verdi.

PETROL 114 DOLARI AŞTI

Savaş 10'uncu gününde karşılıklı saldırılarla devam ederken Hürmüz Boğazı'nın kapatılması ve petrol rafinerilerinin hedef alınması sonrası haftanın ilk günü brent petrol yüzde 25 oranında artarak 114 dolara yükseldi.

Tahran'a saldırılar sürüyor. (Görseller AA, AFP ve sosyal medyadan alınmıştır)

Brent petrolün varil fiyatı, uluslararası piyasalarda 105,63 dolardan işlem görüyor. Cuma günü 90,83 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 92,02 dolardan tamamladı.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.37 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 14,8 artışla 105,63 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 101,81 dolardan alıcı buldu.

HAZİRAN 2022'DEN BU YANA EN YÜKSEK SEVİYE

Brent petrolün varil fiyatı, haftanın ilk işlem gününde 114,3 dolara kadar ulaşarak Haziran 2022'den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Petrol fiyatlarındaki sert yükselişte, Orta Doğu'da tırmanan çatışmalar ve Hürmüz Boğazı üzerinden enerji sevkiyatına yönelik tehditlerin arz kesintisi endişelerini artırması etkili oluyor.

İran’ın ABD ve İsrail saldırılarına misilleme kapsamında 28 Şubat’tan bu yana 7 Arap ülkesine en az 727 füze saldırısı düzenlediği bildirildi.

Analistler, Brent petrolün en son bu seviyeleri Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başladığı dönemde gördüğüne dikkati çekti. Brent petrol geçen hafta yüzde 28 artışla 92,7 dolara çıkarak Kovid-19'un başladığı dönemlere denk gelen 3 Nisan 2020 haftasından bu yana en hızlı haftalık yükselişini kaydetmişti.

ALTIN FİYATLARINDA DÜŞÜŞ

Altının onsu yüzde 1,3 azalışla 5 bin 87 dolardan işlem görüyor. Güçlenen dolar, altın üzerinde baskı oluştururken, artan enerji maliyetlerinin enflasyon endişelerini körüklemesi faiz oranlarının yakın vadede düşürülme olasılığını daha da azalttı ve bu durum da altın fiyatlarındaki düşüşte etkili oldu. Öte yandan Avrupa'da bazı ülkelerin merkez bankalarının savunma harcamalarını finanse etmek amacıyla altın sattığına dair haber akışı da altın fiyatlarındaki gerilemede başka bir faktör olarak öne çıktı.

Mücteba Hamaney'in İran'ın yeni lideri seçilmesinin hemen ardından The Times of Israel gazetesine konuşan ABD Başkanı Donald Trump, İran'a başlattıkları saldırıları ne zaman sona erdireceklerine ilişkin net takvim belirtmezken nihai kararı kendisinin vereceğinin altını çizdi.

SAVAŞ BİTECEK Mİ?

İran'a saldırıların sona erdirilmesi kararını her şeyi dikkate alarak doğru zamanda vereceğini iddia eden Trump, "Son kararı ben vereceğim, ancak Netanyahu'nun görüşlerini de dikkate alacağım." dedi.

28 Şubat'ta saldırı başlattıkları İran'ın İsrail'i ve çevresindekileri yok etmeyi hedeflediğini ileri süren Trump, "Birlikte çalıştık ve İsrail'i yok etmek isteyen bir ülkeyi yok ettik." ifadesini kullandı.

ABD Başkanı Trump

Trump, İran'a saldırıların ne kadar süreceğine ilişkin tarih vermekten kaçınırken Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt, cuma günü yaptığı açıklamada, Washington yönetiminin savaşın 4 ila 6 hafta sürmesini beklediğini söylemişti.

Öte yandan, Irak Petrol Bakanlığı bünyesindeki Saha ve Lisans İşleri Şirketi Genel Müdür Yardımcısı Kazım Abdulhasan Kerim, ülkedeki petrol üretiminin ABD-İsrail'in İran'a yönelik saldırılarından sonra yaklaşık yüzde 60 düştüğünü, günlük 3,3 milyon varilden 1,3 milyon varile gerilediğini kaydetti.

Basra vilayetinin güneybatısındaki Bercisiye petrol bölgesinin 2 insansız hava aracıyla (İHA) hedef alındığını ve bölgede faaliyet gösteren yabancı firmalardan birinin depolarında hasar oluştuğunu ifade eden Kerim, petrol üretim tesislerinin ise etkilenmediğini aktardı.

Irak, 3 Mart'ta Hürmüz Boğazı'nın kapanması sonucu azalan ihracat nedeniyle ham petrol üretimini düşüreceğini duyurmuştu. Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı ise ülkenin güneydoğusundaki Şeybe Petrol Sahası'nı hedef alan 7 İHA saldırısının engellendiğini açıkladı.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD-İsrail'in İran'a saldırılarının petrol piyasasını etkilediğini belirterek, şunları kaydetti:

"Trump, petrol fiyatlarının fazla artmayacağını söylemişti, ancak fiyatlar yükseldi ve şimdi de yakında düzeltme olacağını söylüyor! Savaş böyle devam ederse petrol satmanın da üretmenin de bir yolu kalmayacak. Netanyahu'nun yanılsamaları yalnızca Amerikan çıkarlarını değil, bölge ve dünyadaki ülkelerin çıkarlarını da yok ediyor."

Brent petrolde teknik olarak 119,73 doların direnç, 95,82 doların destek olarak izlenebileceği ifade ediliyor.

TRUMP: FİYATLAR HIZLA DÜŞECEK

ABD Başkanı Donald Trump, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ve İran'ın misillemelerine ilişkin gelişmeler sürerken, yükselen benzin fiyatlarına ilişkin endişe duymadığını ifade etti.

Fox News'ün haberine göre, Trump Air Force One uçağında gazetecilere ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarına ve yükselen benzin fiyatlarına ilişkin açıklama yaptı.

ABD Başkanı Trump

Gazetecilerin benzin fiyatlarıyla ilgili endişe duyup duymadığı yönündeki sorusunu yanıtlayan Trump, "Hayır, bu 47 yıldır yapılması gereken bir şeyin kısa bir denemesi. 47 yıl, bunu yapmak için bu kadar zaman gerekti. Ve hiçbir başkan bunu yapmaya cesaret edemedi." ifadelerini kullandı.

Trump, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin geleceğine ilişkin bölgedeki gemilerin ABD'ye katıldığını ancak henüz çalışmaların tamamlanmadığını vurgulayarak,"(İran) Onların donanmasını yok ettik, donanmaları şu anda denizin dibinde, bu bir seçim." dedi.

Petrol fiyatlarının yükseleceğini öngördüklerini belirten Trump, söz konusu fiyatların"çok hızlı düşeceğini" savundu.

Trump, "Yaptığımız şey sadece ülkemiz, İsrail, Orta Doğu için değil, tüm dünya için harika bir şey." ifadesini kullandı.

ABD'nin henüz kullanmadığı"muazzam miktarda petrolü olduğunu" vurgulayan Trump, "Dışarıda çok fazla petrol var. Bu çok hızlı bir şekilde iyileşecek." değerlendirmesinde bulundu.

ABD-İsrail Tahran’da petrol depolarını hedef aldı

ABD İSRAİL'İN SALDIRILARINDAN RAHATSIZ

Petrol fiyatlarında yaşanan artışa paralel olarak ABD basını Trump ve Netanyahu arasında yaşanan anlaşmazlığı yazdı. Buna göre, ABD yönetiminin, İsrail'in İran'daki petrol depolarına düzenlediği hava saldırılarının kapsamından rahatsızlık duyduğu iddia edildi. Axios haber sitesinin konuyla ilgili bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberine göre, İsrail'in İran'daki petrol depolarına düzenlediği saldırılar, Washington'un "beklediğinin ötesinde" gerçekleşti.

Kaynaklar, İsrail'in operasyon öncesinde ABD'yi bilgilendirdiğini, ancak saldırıların kapsamının iki müttefik arasında görüş ayrılığına yol açtığını öne sürdü.

ABD'li bir yetkili, söz konusu hamlelerin "iyi bir fikir olduğunu düşünmediklerini" savunarak, yaşanan görüş ayrılığının ve ABD'nin savaşla ilgili beklentilerinin üst düzey siyasi görüşmelerde ele alınmasının beklendiğini ifade etti.

Dünyada kanıtlanmış en fazla petrol rezervine sahip 10 ülke

Haberde, ABD Başkanı Donald Trump'ın bir danışmanının, Başkan'ın "petrolü korumak istediğini" belirttiği iddia edildi.

ABD ve İsrail, İran'ın başkenti Tahran ve çevresindeki petrol depolarını hedef almıştı. İran ordusu, ülkedeki enerji altyapısının vurulmaya devam etmesi halinde bölgedeki petrol tesislerini hedef alacağı uyarısında bulunmuştu.

DÜNYAYA ATEŞE ATTIK İTİRAFI

Öte yandan on gündür Orta Doğu'yu kan gölüne çeviren, İran'da 10 bine yakın sivil hedefi yerle bir eden, yüzlerce kız çocuğunu vahşice katleden, iki bine yakın masum sivilin hayatına mal olan, hava ve deniz ulaşımını felç ederek küresel çapta enerji krizini tetikleyip tedarik zincirlerinin aksamasına yol açan İran savaşının gerçek nedenini ABD Başkanı Donald Trump'ın enerji direktörü Jarrod Agen şöyle açıkladı: Petrol sahalarını ele geçirmek.

Beyaz Saray Ulusal Enerji Konseyi Direktörü Jarrod Agen

"TÜM PETROLÜ ALACAĞIZ"

Fox News'e konuşan Beyaz Saray Ulusal Enerji Konseyi Direktörü Jarrod Agen,"Mesele sadece güvenlik değil, tüm petrol rezervlerini alacağız!" açıklamasında bulundu. Operasyonun asıl hedefinin sadece güvenlik olmadığını öncelikli amaçalarının Venezuela'da olduğu gibi İran'ın devasa petrol rezervlerine el koymak olduğunu itiraf eden Agen, "Tüm petrolü alacağız" diye konuştu. Petrol sahalarını kontrol etmenin önemine değinen Agen, "Böylece Hürmüz Boğazı'nı güvenli tutma derdi de sona erecek"dedi.

"DAHA YENİ BAŞLIYORUZ"

ABD'nin dünya düzeni stratejisini ilk kez bu kadar net bir dille ilan eden enerji direktörü, İran'ın devasa petrol kaynaklarını "teröristlerin elinden kurtarmakta"kararlı olduklarını defalarca tekrarladı. Jarrod Agen, küresel piyasaları sarsan ve dünya çapında can kayıplarına ve ekonomik krizlere yol açan 'enerji sömürgeciliğinde sınır tanımayacaklarının altını çizdi.

ABD Başkanı Donald Trump

TRUMP HARİTA DEĞİŞECEK

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik başlattığı eş zamanlı operasyonlar tüm şiddetiyle sürerken, ABD Başkanı Donald Trump'tan bölgedeki dengeleri sarsacak bir açıklama geldi. İran ordusunun teslim olma noktasına geldiğini savunan Trump, savaşın sonunda bölge haritasının kalıcı olarak değişebileceğinin sinyalini verdi. Trump, operasyonun ilk haftasında İran ordusuna telafisi zor zararlar verdiklerini ileri sürdü. Askeri bilançoyu paylaşan Trump, "Donanmalarını ve 44 gemilerini tamamen yok ettik. Hava kuvvetlerini saf dışı bıraktık. Füzelerinin büyük bir kısmını imha ettik. Füze üretim tesislerini ve İHA kapasitelerini de vurduk" dedi.

HARK ADASI VEVENEZUELA MODELİ

Amerikan medyasında yer alan haberlerde ABD ordusunun 'Destansı Öfke Operasyonu'nda yeni aşamaya geçtiği ve bundan sonraki hedefin İran'ın petrol ihracatının yüzde 90'ını sağlayan Hark Adası, kritik rafinerileri, devasa petrol ve doğalgaz yataklarını kontrol etmek için plan yapıldığı artık açıktan yazılmaya başlandı. Beyaz Saray yetkilileri, daha önce Venezuela'da uygulanan yöntemi hatırlatarak petrol gelirlerinin Çin gibi yanlış aktörlere gitmesini engellemek için doğrudan yönetime el koyma sinyali veriyor.