İstanbul'da Özbekistan okulu Hatay'da deprem konutları açıldı | Başkan Erdoğan ticarette 5 milyar dolarlık hedefi açıkladı

Başkan Recep Tayyip Erdoğan, Özbekistan'la son 10 yılda ikili ticaret hacmini üç kat artırdıklarını belirterek, "Yeni hedefimiz olan 5 milyar dolara da yakında ulaşacağımıza inanıyorum."dedi.

Başkan Erdoğan, Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev ile bir araya geldi. (Fotoğraflar Anadolu Ajansı'ndan alınmıştır)

Başkan Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde, iki ülke arasında çeşitli anlaşmaların imza töreni sonrasında Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ile ortak basın toplantısı düzenledi.

Mirziyoyev ile Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyinin dördüncü toplantısını biraz önce tamamladıklarını belirten Erdoğan, Cumhurbaşkanı Mirziyoyev ve heyetini bu vesileyle ikinci vatanlarında ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Bu sene aynı zamanda 1996 yılında imzalanan ebedi dostluk ve işbirliği anlaşmasının 30. yıl dönümünü idrak ettiklerini ifade eden Erdoğan, kardeş ülke Özbekistan'ın Mirziyoyev'in dirayetli ve güçlü liderliğinin yanında, devlet geleneğiyle Orta Asya'nın bölgesel entegrasyonu konusunda öncü rol oynadığını kaydetti.

Erdoğan, Özbekistan'ın uluslararası planda giderek yükselen yıldızını yakından takip ettiklerini, bundan mutluluk duyduklarını ve samimiyetle desteklediklerini ifade etti.

Türkiye ve Özbekistan arasındaki dayanışmayı geliştirmekle kalmadıklarını, sürekli ileriye taşıyarak kapsamlı stratejik ortaklık seviyesine yükselttiklerini aktaran Erdoğan, teatisi yapılan anlaşmalarla gelecek döneme ilişkin yol haritasını belirlediklerini söyledi.

Erdoğan, siyasi, ekonomik, kültürel, beşeri ve bölgesel tüm ortak hedeflerin gerçekleştirilmesi için iki ülke kurumlarının işbirliği içinde çalıştığını kaydetti.

Geçen günlerde dışişleri bakanlarının eş başkanlıklarında Ortak Stratejik Planlama Grubu'nun toplandığını hatırlatan Erdoğan, dışişleri, içişleri, savunma bakanları ile istihbarat teşkilatları başkanlarından oluşan 4+4 mekanizmasının birinci toplantısına da Ankara'da ev sahipliği yaptıklarını söyledi.

Erdoğan, şöyle devam etti:

"Ticaret, savunma sanayi, eğitim, kültür gibi alanlarda geçtiğimiz yıllarda birçok projeyi hayata geçirdik. Son 10 yılda ikili ticaret hacmimizi üç kat artırdık. Yeni hedefimiz olan 5 milyar dolara da yakında ulaşacağımıza inanıyorum. Bugün Özbekistan ekonomisinde Şevket kardeşimin liderliğinde, önemli bir yeniden yapılanma sürecine girildiğini memnuniyetle görüyorum. Türk şirketleri, 5 milyar doları aşan yatırımlarıyla halihazırda Özbekistan'da ilk üç yatırımcı arasında yer alıyor. İnşallah daha iyi seviyeleri göreceğiz. Türkiye olarak gerek Özbekistan'ın gerek ata yurdumuz Orta Asya'nın refahına katkı sunma noktasında elimizden geleni yapmaya kararlıyız."

Erdoğan, Özbekistan'la aile meclisinin Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde yakın işbirliği içinde olduklarını dile getirerek, geçen yıl kasım ayında Semerkant'ta düzenlenen UNESCO 43. Genel Konferansı'nda 15 Aralık'ın Dünya Türk Dili Ailesi Günü olarak ilan edilmesinde Mirziyoyev'in önemli katkıları olduğunu aktardı.

Başkan Erdoğan, büyük Özbek şairi merhum Abdülhamid Süleyman Çolpan'ın "Ey bizi uyandıran üstadımız"diyerek selamladığı İsmail Gaspıralı'nın işaret ettiği "dilde, fikirde, işte birlik" hedefine doğru emin adımlarla ilerleyeceklerini kaydetti.

"Yürek yüreğe verdiğimiz müddetçe Allah'ın izniyle içinde bulunduğumuz asra Türk dünyasının mührünü vuracağımızdan eminiz." diyen Erdoğan, Özbekistan'ın, İsrail'in Gazze ve Filistin'in işgal altındaki diğer bölgelerine yönelik saldırılarında da ilkeli bir tutum sergilediğini vurguladı.

Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"İnsanlığımızın sınandığı bir dönemde mazlumların yanında cesaretle duran Özbek kardeşlerimi Sayın Cumhurbaşkanı'nın şahsında bir kez daha yürekten tebrik ediyorum. Kardeşim Mirziyoyev'in Özbekistan'daki Filistinliler için sosyal hizmet sağlanmasına matuf bir fon kurma kararını da takdirle karşılıyorum. Özbek kardeşlerimizin konu Türkiye olunca sıkça kullandığı bir ifade var. 'Dilimiz bir, tilimiz bir.' Yani gönlümüz bir, dilimiz bir. Sadece gönlümüz ve dilimiz değil, aynı zamanda acımız da bir, hüznümüz de bir, derdimiz de bir. Mübarek ramazanda, üç sene önce bizzat tecrübe ettik. Özbekistan, 53 binden fazla canımızı toprağa verdiğimiz 6 Şubat depremlerinde yardımımıza koşan ilk ülkelerden biriydi. Özbek kardeşlerimizin depremin haberini alır almaz, milletimiz için nasıl seferber olduğunu biz gayet iyi biliyoruz."

"BU PROJEDE BİR ÖZBEK MAHALLESİNİN YER ALMASI BİZİ ZİYADESİYLE MUTLU ETMİŞTİR"

Türk Devletleri Teşkilatı'nın 2023 yılındaki olağanüstü zirvesinde, Özbekistan'ın teklifiyle 6 Şubat'ın, "Afet Kurbanlarını Anma ve Dayanışma Günü" olarak ilan edildiğini hatırlatan Erdoğan, Özbekistan'ın bununla da yetinmediğini, TOKİ tarafından Hatay'ın Arsuz ilçesinde inşa edilen 3 bin 93 konuttan müteşekkil projede, 308 konutun yapımını üstlendiğini belirtti.

Bu projede bir Özbek mahallesinin yer almasının kendilerini ziyadesiyle mutlu ettiğini belirten Erdoğan, şunları kaydetti:

"Bu yerleşim, ebedi kardeşliğimizin kalıcı bir simgesi olmuştur. Birazdan bu konutların teslim törenini Sayın Mirziyoyev ile birlikte video konferans bağlantısıyla yapacağız. Depremzedelerimizin mutluluğunu bizzat paylaşmak üzere şu an burada bulunan ailelerimize yeni yuvalarının anahtarlarını Şevket kardeşimle birlikte teslim edeceğiz. Yeni konutlarımızın ailelerimiz için hayırlı, uğurlu olmasını diliyorum. Tabii sadece bununla da yetinmiyoruz. Hatay'a bağlanmadan önce Özbekistan Okulu'nun 'taş koyuş' merasimini yine çevrimiçi olarak gerçekleştireceğiz. Özbekistan'ın yurt dışında ilk kez inşa edeceği bu okul için İstanbul'u tercih etmesi bizleri ayrıca memnun etmiştir."

Başkan Erdoğan, "Taş koyuş" töreninin de hayırlara vesile olmasını dileyerek, burada eğitim görecek öğrencilere başarılar temennisinde bulundu.

Başkan Erdoğan, Türkiye'nin en zor günlerinde sergiledikleri dayanışma için tüm Özbeklere teşekkür etti.

"TÜRKİYE DÜNYANIN JEOPOLİTİK GÜCÜ"

Mirziyoyev, Başkan Recep Tayyip Erdoğan ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki görüşmesinin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuştu.

Türkiye'nin sadece Müslüman dünyasında değil, belki küresel ölçekte de her alanda giderek daha fazla etki kazandığını ve değerli başarılar elde ettiğini vurgulayan Mirziyoyev, "Türkiye Yüzyılı" stratejik programının düzenli bir şekilde uygulandığını söyledi.

Mirziyoyev, Ankara'nın sesinin uluslararası arenada daha gür şekilde yankılandığını belirterek, "Ülkeniz kelimenin tam anlamıyla dünyanın yeni jeopolitik güç merkezlerinden biri haline geliyor." ifadesini kullandı.

Bu durumun Özbekistan'ı sevindirdiğini dile getiren Mirziyoyev, bu başarılar dolayısıyla Özbek halkı ve kendisi adına Türkiye'yi tebrik etti.

NOTLAR

İki ülke arasında anlaşmaların imzalanması ile Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev'in konuşmalarının ardından, İstanbul'daki Özbekistan okulunun "Taş Koyuş" merasimi için canlı bağlantı yapıldı.

Erdoğan ve Mirziyoyev daha sonra Özbekistan tarafından Hatay'ın Arsuz ilçesinde inşa edilen konutların açılışına canlı bağlantı ile katıldı.

Arsuz'da Hatay Valisi Mustafa Masatlı, Özbekistan Cumhuriyeti İnşaat, Konut ve Kamu Hizmetleri Bakan Yardımcısı Davronjon Adilov, TOKİ Başkanı Mustafa Levent Sungur, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Yayman, AK Parti Hatay Milletvekilleri Kemal Karahan, Adem Yeşildal ve Abdulkadir Özel, MHP Hatay Milletvekili Lütfi Kaşıkçı, Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Öntürk ve diğer katılımcılar hazır bulundu.

Başkan Erdoğan, Hatay'daki teslim töreni esnasında konutların deprem bölgesine ayrı bir güzellik kazandırdığını ifade ederek, "Bu konutlarda oturacak depremzede kardeşlerimizle bu konutlar çok daha zengin hale gelecek. Hayırlı olsun, güle güle otursunlar inşallah."dedi.

Erdoğan ve Mirziyoyev daha sonra Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde Hatay'dan gelen 5 depremzede aileye yeni evlerinin anahtarlarını teslim etti.

Başkan Erdoğan, anahtar tesliminde ailelerle bir süre sohbet etti.

Tören sonunda, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan uygun görmesi halinde depremzede ailelerden bir grubu Nevruz Bayramı'nda 5 gün Özbekistan'da misafir etmek istediklerini söyledi.

Başkan Erdoğan da Mirziyoyev'in davetine onay verdi.

Programda, Mehteran Birliği, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası, Türk Dünyası Müzik Topluluğu dinletisinin yanı sıra Türkiye Halk Oyunları Federasyonu Ulusal Gösteri Topluluğu gösteri sundu.

Programın ardından, Başkan Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ve eşi Ziroat Mirziyoyeva onuruna yemek verdi.

Başkan Erdoğan, Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev'i karşıladı (Haberin fotoğrafları AA ve Takvim Foto Arşiv'e aittir)

İLK TÖREN HAVALİMANINDA

Külliye'deki tören öncesi Başkan Erdoğan, Türkiye'yi ziyaret eden Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'i Esenboğa Havalimanı'nda karşıladı.

MERHABA ASKER DİYEREK SELAMLADI

Mirziyoyev'i uçaktan inişinde karşılayan Başkan Erdoğan'a, eşi Emine Erdoğan, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve diğer ilgililer de eşlik etti. Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev, Muhafız Alayı Tören Kıtası'nı "Merhaba asker" diyerek selamladı.

Başkan Erdoğan, konuğu Mirziyoyev ile Büyük Şeref Salonu'nda hatıra fotoğrafı çektirdi.

Başkan Recep Tayyip Erdoğan, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev karşılama sonrası görüşme gerçekleştirdi. Görüşmede, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da yer aldı (Fotoğraf: AA)

KRİTİK ZİRVE

Erdoğan ve Mirziyoyev daha sonra 'Türkiye-Özbekistan Yüksek Düzeyli Stratejik İş Birliği Konseyi 4'üncü Toplantısı'na katıldı.

Toplantıda ikili işbirliğinin daha da güçlendirilmesi için atılacak adımların ayrıntılı şekilde değerlendirildi.

İLİŞKİLER GÜÇLENİYOR

Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'in bugün Türkiye'ye gerçekleştireceği resmi ziyaretle, iki ülke arasındaki yüksek düzeyli stratejik ortaklık ilişkilerinin daha da güçlendirilmesi bekleniyor.

Bağımsızlığını 31 Ağustos 1991'de ilan eden Özbekistan ile bu kararı 16 Aralık 1991'de tanıyan ilk ülke olan Türkiye arasındaki diplomatik ilişkiler 4 Mart 1992'de tesis edildi.

Başkan Erdoğan, Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev'i karşıladı

Özbekistan'da ilk büyükelçiliği açan ülke Türkiye oldu. Türkiye'nin Taşkent Büyükelçiliği Nisan 1992'de, Özbekistan'ın Ankara Büyükelçiliği ise Ocak 1993'te faaliyete geçti.

Özbekistan'ın bağımsızlığını kazanmasının ardından geçen yaklaşık 24 yıllık süreçte, iki ülke ilişkilerinde çeşitli nedenlerle inişli çıkışlı dönemler yaşandı.

Başkan Erdoğan, Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev'i karşıladı

Jeostratejik konumu, köklü tarihi, zengin kültürel mirası, ekonomik potansiyeli, 38 milyonu aşan nüfusu ve Orta Asya'daki tüm ülkelerle ortak sınırlara sahip olması nedeniyle bölgenin kilit ülkelerinden olan Özbekistan ile Türkiye arasındaki ilişkilerde yeni dönem, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Kasım 2016'da Semerkant'a yaptığı ziyaretle başladı.

Erdoğan'ın bu ziyareti sırasında Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev ile gerçekleştirdiği görüşmelerle ikili ilişkiler canlandırıldı ve yeni bir ivme kazandı. Bunun ardından Mirziyoyev, Ekim 2017'de Cumhurbaşkanı sıfatıyla 21 yıl aradan sonra Türkiye'yi ziyaret eden en üst düzey Özbek yetkili oldu.

İLİŞKİLER YÜKSEK DÜZEYLİ STRATEJİK ORTAKLIK SEVİYESİNE ÇIKARILDI

İki ülke cumhurbaşkanları arasındaki yakın dostluk ve güçlü siyasi irade doğrultusunda, Türkiye-Özbekistan ilişkileri 2017'de stratejik ortaklık seviyesine yükseltildi. Uzun yıllar düzenlenemeyen Türkiye-Özbekistan Karma Ekonomik Komisyonu Toplantıları yeniden yapılmaya başlandı.

2018'de iki liderin başkanlığında Türkiye-Özbekistan Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi kuruldu. Konseyin ilk toplantısı Şubat 2020'de Ankara'da, ikinci toplantısı ise Mart 2022'de Taşkent'te gerçekleştirildi.

Son yıllarda iki ülke arasında üst düzey karşılıklı ziyaretler ve temaslar yoğunlaşırken, iki cumhurbaşkanı son üç yılda dört kez karşılıklı ziyaretlerde bulundu.

Başkan Erdoğan, Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev'i karşıladı

Son olarak Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev, Haziran 2024'te resmi ziyaret kapsamında Ankara'ya gitti. Ziyaret sırasında, Türkiye-Özbekistan Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi'nin üçüncü toplantısı düzenlendi.

Toplantıda, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Mirziyoyev tarafından kapsamlı stratejik ortaklık ilişkilerinin derinleştirilmesini öngören "Kapsamlı Stratejik Ortaklığın Derinleştirilmesine İlişkin Ortak Bildiri" imzalanırken, farklı alanlarda işbirliğini kapsayan 20'ye yakın anlaşmaya da imza atıldı.

Geçen hafta Ankara'da Türkiye-Özbekistan Ortak Stratejik Planlama Grubu Dördüncü Toplantısı ile iki ülkenin dışişleri, içişleri ve savunma bakanları ile istihbarat başkanlarının katılımıyla Türkiye-Özbekistan 4+4 Mekanizması Birinci Toplantısı tertip edildi.

Başkan Erdoğan, Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev'i karşıladı

Cumhurbaşkanı Mirziyoyev'in bugün Ankara'ya yapacağı ziyaret kapsamında Türkiye-Özbekistan Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi'nin dördüncü toplantısının da gerçekleştirilmesi öngörülüyor. Ziyaret sırasında imzalanacak yeni anlaşmalarla, iki ülke arasındaki yüksek düzeyli stratejik ortaklık ilişkilerinin daha da güçlendirilmesi hedefleniyor.

Mirziyoyev'in ziyareti kapsamında ayrıca Özbekistan hükümetinin ilk kez yurt dışında açacağı okulun temel atma ve Özbek hükümetince Hatay'daki depremzedeler için inşa edilen konutların teslim törenlerinin de yapılması planlanıyor.

TÜRKİYE, ÖZBEKİSTAN'IN EN BÜYÜK 4. TİCARİ ORTAĞI

Türkiye ile Özbekistan arasındaki ticari ilişkilerde de son yıllarda önemli bir ivme yakalandı. 2016'da 1 milyar 242 milyon dolar olan ikili ticaret hacmi, 2025'te 3 milyar doları aştı. Taraflar, bu rakamın kısa vadede 5 milyar, uzun vadede ise 10 milyar dolara çıkarılmasını hedefliyor.

Türkiye, Özbekistan'ın dış ticaretinde yüzde 3,7'lik payla en büyük dördüncü ticari ortağı konumuna yükseldi.

Türkiye'nin Özbekistan'a 2025 yılındaki ihracatı 1 milyar 888 milyon 100 bin dolar olurken, Özbekistan'dan ithalatı 1 milyar 136 milyon 400 bin dolar olarak kayıtlara geçti.

Türkiye, Özbekistan'a başta makine, elektronik eşya, mobilya ve aydınlatma cihazları, prefabrik yapılar, motorlu kara taşıtları, tekstil, gıda ve tüketim ürünleri ihraç ederken, Özbekistan'dan plastik mamuller, bakır, çinko ve pamuk ipliği ithal ediyor.

ÖZBEKİSTAN, "KARA GÜN DOSTU" OLDUĞUNU GÖSTERDİ

Türkiye'de Şubat 2023'te meydana gelen depremlerin ardından Özbekistan, iki ülke arasındaki güçlü ilişkilerin bir yansıması olarak hızlı bir dayanışma örneği sergileyerek "kara gün dostu" olduğunu gösterdi.

Depremin hemen ardından arama kurtarma ve sağlık ekiplerini Türkiye'ye gönderen Özbekistan, yaklaşık 700 ton yardım malzemesi ulaştırdı. Ayrıca çok sayıda Özbekistan vatandaşı afet bölgelerinde gönüllü olarak çalışmalara katıldı.

Özbekistan hükümeti tarafından, Hatay'da depremzedeler için 306 daireden oluşan konut projesinin inşasına başlandı.

EĞİTİM ALANINDAKİ İŞBİRLİĞİ HIZLA GELİŞİYOR

İki ülke arasında eğitim, sağlık ve kültür alanlarındaki işbirliği de son dönemde önemli ölçüde gelişti. Bu kapsamda sağlık ve eğitim forumları düzenlenirken, somut projeler hayata geçirildi.

Halen Özbekistan'da TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Taşkent Şubesi, Buhara'da Sağlık Bilimleri Üniversitesi İbni Sina Tıp Fakültesi ve Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Semerkant'ta SBÜ Tıp Fakültesi ile Taşkent'te SBÜ Hemşirelik Akademisi faaliyet gösteriyor.

Ayrıca Taşkent'te Yunus Emre Türk Kültür Merkezi hizmet verirken, Semerkant İnşaat ve Mimarlık Üniversitesi'nde Türk akademisyen rektörlük görevini yürütüyor.

Geçen yıl Taşkent'te faaliyete geçen Uluslararası Türk Devletleri Üniversitesi'nde ise İstanbul Teknik Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi ve Ege Üniversitesi müfredatlarına göre mühendislik, bilişim, sağlık ve tarım programlarında eğitim veriliyor.

HAFTADA 100'E YAKIN TARİFELİ UÇAK SEFERİ

Mirziyoyev'in göreve gelmesinin ardından vize konusunda da önemli kolaylıklar sağlandı. 2018'de Türk vatandaşlarına 30 günlük vize muafiyeti tanınmasının ardından karşılıklı ziyaretlerde ciddi artış yaşandı.

2016'da yaklaşık 150 bin olan Türkiye'ye giden Özbekistanlı sayısı son yıllarda 500 bine yaklaştı. İki ülke arasında 2016'ya kadar haftada 5 olan tarifeli uçak seferleri ise 100'e yaklaştı.

Karşılıklı ilişkilerin gelişmesiyle iki ülke hava yolu şirketlerinin uçuş düzenlediği güzergahların sayısı da çoğaldı. Taşkent-İstanbul hattının yanı sıra Ankara, İzmir ve Trabzon ile Semerkant, Buhara, Ürgenç, Namangan ve Fergana arasında da uçuşlar gerçekleştiriliyor.

Geçen yıl iki ülke arasında imzalanan Turizm Alanında Niyet Protokolü ve Eylem Planı ile uçak seferlerinin artırılması ve karşılıklı ziyaretçi sayısının 1 milyona çıkarılması hedefleniyor.