Türkiye–Nijerya hattında 9 alanda imzalar atıldı: Ticarette hedef 5 milyar dolar

Başkan Recep Tayyip Erdoğan, Nijerya Cumhurbaşkanı Bola Ahmed Tinubu ile Ankara'da düzenlenen ortak basın toplantısında, Türkiye ile Nijerya arasındaki ilişkilerin stratejik ortaklık düzeyine taşındığını belirtti. Erdoğan, ticaret, enerji, savunma sanayii, eğitim ve kalkınma iş birliği alanlarında somut adımlar atıldığını vurgularken, iki ülke arasında terörle mücadeleyi de kapsayan 9 anlaşmaya imza atıldığını açıkladı.

Türkiye ile Nijerya arasında stratejik ortaklık

Başkan Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde, baş başa ve heyetler arası görüşme sonrası Nijerya Cumhurbaşkanı Bola Ahmed Tinubu ile ortak basın toplantısı düzenledi.

Türkiye'ye ilk resmi ziyaretini gerçekleştiren Cumhurbaşkanı Tinubu ile heyetini Ankara'da ağırlamaktan büyük bir memnuniyet duyduğunu dile getiren Erdoğan, yaptıkları görüşmeler ile Nijerya heyetinin iş çevreleriyle gerçekleştireceği temasların hayırlara vesile olması dileğinde bulundu.

Nijerya'nın, Türkiye için dost bir ülke olmasının ötesinde, 230 milyon nüfusuyla Türkiye'nin Sahra Altı Afrika'daki en yakın ticaret ortaklarından biri olduğunu belirten Erdoğan, şöyle konuştu:

"Nijerya, aynı zamanda İslam İşbirliği Teşkilatı ve D-8 bünyesinde Filistin başta olmak üzere İslam dünyasını ilgilendiren birçok konuda yakın işbirliği halinde olduğumuz stratejik önemde bir ülkedir. Sayın Cumhurbaşkanı ve kıymetli heyetiyle ticaret, yatırımlar, enerji, eğitim ve savunma sanayisi alanlarındaki ilişkilerimizi bugün etraflıca değerlendirdik. Hatırlayacaksınız, 2021'in ekim ayında Nijerya'ya yaptığım ziyaretle çerçevesini çizdiğimiz işbirliğimizi çok daha ileri taşıyacak kararlar aldık. Bu noktada bizim gibi Nijerya tarafında da güçlü bir siyasi irade ve kararlılık olduğunu memnuniyetle müşahede ediyorum. Sayın Cumhurbaşkanına çok sayıda bakan ve üst düzeyli yetkilinin refakat etmesi, bu siyasi kararlılığın en açık emaresidir."

Başkan Erdoğan, Tinubu ile ortak basın toplantısında konuştu (Fotoğraf Anadolu Ajansı'ndan alınmıştır)

"TÜRKİYE PETROLLERİ VE BOTAŞ'IN NİJERYALI KURULUŞLARLA İŞBİRLİĞİNE ÖNEM VERİYORUZ"

Başkan Erdoğan, iki ülke arasında başta ticaret ve yatırımlar alanlarında önemli bir potansiyelin olduğunu gördüklerini dile getirerek, "Bugünkü görüşmelerimizde 5 milyar dolar ticaret hacmi hedefimize bağlılığımızı teyit ettik, atılması gereken adımları ele aldık. Ayrıca, Nijerya'daki yatırımlarımızı destekleyecek fırsatları görüştük. Bugün, tesisinde mutabık kaldığımız Ekonomik ve Ticari Ortak Komitesi'nin bu açıdan hayırlara vesile olacağına inanıyoruz. Kalkınma işbirliği kapsamında ise TİKA'mızın Abuja'da bir ofis açmasıyla birlikte Nijeryalı kardeşlerimizin refahına katkı sağlamayı arzu ediyoruz." dedi.

Nijerya'nın, Afrika'nın en büyük petrol ve doğal gaz üreticisi konumunda olduğuna dikkati çeken Erdoğan, şunları söyledi:

"Sayın Tinubu'nun iktidara geldiği 2023 yılından bu yana, ülke ekonomisini yeniden yapılandırmaya yönelik girişimlerinde enerji sektörü önemli yer tutuyor. Biz de bu alandaki potansiyeli gerek yatırımlar gerek ticari boyutları itibarıyla değerlendirmek istiyor, Türkiye Petrolleri ve BOTAŞ'ın Nijeryalı kuruluşlarla işbirliğine önem veriyoruz."

Başkan Erdoğan, Tinubu ile ortak basın toplantısında konuştu (Fotoğraf Anadolu Ajansı'ndan alınmıştır)

"EĞİTİM İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASIYLA DA İŞBİRLİĞİMİZİN AHDİ TEMELİNİ DAHA DA GÜÇLENDİRECEĞİZ"

Afrika'nın bilhassa Sahel bölgesinde filizlenen terör örgütlerinin tüm kıtanın huzuruna tehdit teşkil ettiğini vurgulayan Erdoğan, "Sayın Tinubu'nun liderliğinde terörle mücadelesinde dost Nijerya halkının yanındayız. Nitekim bugün askeri eğitim ve istihbarat alanlarında daha yakın işbirliği imkanlarını değerlendirdik. Ülkemizin terörle mücadeledeki önemli tecrübesini paylaşmaya hazır olduğumuzu belirttik. Ayrıca, Nijeryalı yetkililerin önde gelen savunma sanayii firmalarımızla bu ziyaret kapsamında yapacakları görüşmelerin müspet neticelerini de yakında alacağımıza inanıyorum." diye konuştu.

Erdoğan, eğitim alanında işbirliği konusunun, önemli bir gündem maddesi olarak görüşmelerde yerini aldığını belirterek, şöyle devam etti:

"Pek çok Nijeryalı gencin ülkemizde eğitim görmesinden mutluluk duyuyoruz. Ayrıca, Maarif Vakfımızın Nijerya'da faaliyetlerine başlamasıyla birlikte Nijerya'nın genç nüfusu için ilave bir imkan sunabileceğimize inanıyorum. Bugün imzaladığımız eğitim işbirliği anlaşmasıyla da işbirliğimizin ahdi temelini daha da güçlendireceğiz. Kardeşim Bola Ahmed Tinubu'ya ülkemizi ziyaretleri dolayısıyla tekrar teşekkür ediyorum. Dost ve kardeş Nijerya halkına en kalbi selamlarımı gönderiyorum."

Başkan Erdoğan, Tinubu ile ortak basın toplantısında konuştu (Fotoğraf Anadolu Ajansı'ndan alınmıştır)

BAŞKAN ERDOĞAN'A TEŞEKKÜR

Türkiye'yi ziyaret eden Nijerya Cumhurbaşkanı Tinubu, Başkan Erdoğan ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde görüşmesinin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuştu. Nijerya adına Türk halkına ve Başkan Erdoğan'a şükranlarını sunduğunu söyleyen Tinubu, "İşbirliği yapmaya hazır olduğunuz için de ayrıca teşekkür ederim." ifadesini kullandı.

Tinubu, her iki ülke için önemli hususları ele aldıklarına işaret ederek, "Ticaret, çifte vergilendirmenin önlenmesi, birtakım engellerin ortadan kaldırılması, bütün bunları konuştuk. Birlikte çalışmaya, birlikte refah kurmaya hazır olduğumuzu gördük." değerlendirmesinde bulundu.

İki ülke halklarına faydalı olacak, bilhassa ekonomik faaliyetleri ele aldıklarını vurgulayan Tinubu, "Özellikle de Afrika kıtasının istikrarına, barışına yapılabilecek katkılardan bahsettik. Kıtanın kalbinde yer alan bir ülkeyiz biz Nijerya olarak. Etrafında zorluklar, sınamalar, istikrarsızlıklar olan bir ülkeyiz." diye konuştu. Tinubu, terörle mücadele konusunun da görüşüldüğünün altını çizerek, "İstikrarsızlaştırma, haydutluk faaliyetleri bizim coğrafyamızda rastladığımız, etrafımızda gördüğümüz, korku salan faaliyetler. Bunları konuştuk. Bunları aşabilmek için bir arada çalışabileceğimizi ortaya koyduk. Bunun için size teşekkür ediyorum değerli kardeşim." ifadelerini kullandı.

Demokrasi ve özgürlüğe olan taahhüdün ortaya konulduğunu belirten Tinubu, "Somali ile ilgili yaptığınız yorumları not aldık. Bu konuda bana güvenebilirsiniz. Demokrasi, özgürlükler ve refah konusundaki faaliyetlerdeki taahhüdümüz konusunda bana tam olarak güvenebileceğinizi bir kez daha ifade etmek istiyor, teşekkür ediyorum." dedi.

Başkan Erdoğan, Tinubu ile ortak basın toplantısında konuştu

TÜRKİYE-NİJERYA ARASINDA 9 ANLAŞMA

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde baş başa ve heyetler arası görüşmelerin ardından iki ülke arasında çeşitli anlaşmaların imza törenine geçildi. Erdoğan ve Tinubu'nun huzurunda iki ülke arasında 9 anlaşma imzalandı.

Türkiye ile Nijerya arasında imza altına alınan anlaşmalar şöyle:

"- Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı ile Diasporadaki Nijeryalılar Komisyonu Arasında Diaspora Siyasası Alanında İşbirliği Mutabakat Zaptı

- Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Nijerya Federal Cumhuriyeti Hükümeti Arasında
Medya ve İletişim Alanında Mutabakat Zaptı

- Türkiye Cumhuriyeti ile Nijerya Federal Cumhuriyeti Yükseköğretim Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı

- Türkiye Cumhuriyeti Helal Akreditasyon Kurumu ile Nijerya Ulusal Akreditasyon Sistemi Arasında Helal Kalite Altyapısı Alanında Mutabakat Zaptı

- Ekonomi ve Ticaret Ortak Komitesi (JETCO) Tesis Eden Ortak Bildiri

- Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Nijerya Federal Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Askeri İşbirliği Protokolü

- Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Nijerya Federal Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Eğitim Alanında İşbirliği Anlaşması

- Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı Diplomasi Akademisi ile Nijerya Federal Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı Dışişleri Akademisi Arasında İşbirliği Mutabakat Zaptı

- Türkiye Cumhuriyeti Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Nijerya Federal Cumhuriyeti Kadın İşleri Bakanlığı Arasında İşbirliğine Dair Mutabakat Zaptı."

Başkan Erdoğan’dan Tinubu’ya resmi karşılama

TARİHİ BAĞLAR VE DİPLOMATİK İLİŞKİLER

Türkiye ile Nijerya arasındaki ilişkilerin temelleri, Osmanlı Devleti ile dönemin Batı Afrika devletlerinden Kanem-Bornu arasındaki temaslara kadar uzanıyor.

Tarihi olarak Nijerya ile ilişkiler askeri alanda işbirliği adımları ile başladı. Kuzey Afrika sahillerinin 16.⁠ ⁠yüzyılda Osmanlı idaresine girmesi, Sahra Altı Afrika ile ilişkilerin önünü açtı.

450 YILLIK TARİH

Libya'nın güneyindeki Fizan sancağından bugün Nijerya'nın kuzeydoğu topraklarını oluşturan bölgeye kadar hüküm süren Kanem-Bornu Sultanı İdris Elevma, 1576'da dönemin Padişahı Sultan 3. Murad'a elçi göndererek bağlılığını bildirdi ve Osmanlı Devleti'nden askeri ve teknik yardım talep etti.

Osmanlı Devleti, Kanem-Bornu Sultanlığı'na askeri ekipman da dahil yardımlar gönderdi.

Osmanlı-Nijerya ilişkileri, Sultan 2. Abdülhamid Han'ın Nijerya'nın eski başkenti ve ticaret merkezi olan Lagos'ta Muhammed Şitta tarafından yaptırılan ilk resmi caminin açılış törenine temsilci gönderdiği 1894 yılına kadar sürdü.

Modern diplomatik ilişkiler ise Nijerya'nın 1960'ta bağımsızlığını kazanmasının ardından tesis edildi.

Türkiye'nin Lagos'ta 1962'de açtığı büyükelçilik, Sahra Altı Afrika'daki ilk diplomatik temsilciliklerinden biri olma özelliğini taşıyor.

Nijerya Cumhurbaşkanı Bola Ahmed Tinubu

NİJERYA, TÜRKİYE'NİN SAHRAALTI AFRİKA'DA EN BÜYÜK ORTAĞI

Türkiye ile Nijerya arasındaki ticari ilişkiler son yıllarda istikrarlı şekilde artmaya devam ediyor.

İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2025'in ilk 11 ayında 688,4 milyon dolar oldu. Bu veriye enerji ticareti eklendiğinde, Nijerya 2025'te Sahraaltı Afrika'da Türkiye'nin en büyük ticaret ortağı konumuna geldi.

Haritada Nijerya

Nijerya'da yatırımlarının değeri 400 milyon doları bulan Türk sermayeli 50'den fazla firma faaliyet gösteriyor. Türk firmalarının son yıllarda Nijerya'da müteahhitlik alanında üstlendiği projelerin sayısında önemli bir artış kaydedildi. Türk müteahhitlik firmalarının üstlendiği projelerin değeri 3 milyar dolara yaklaştı.

Türk firmaları, Nijerya'da inşaat, enerji, tekstil ve imalat sektörlerinde uzun yıllardır faaliyet gösteriyor.

Türkiye, Nijerya'ya başta demir-çelik, makine, tekstil, gıda ve mobilya ürünleri ihraç ederken, Nijerya'dan ham petrol ve tarımsal ürünler ithal ediyor.

Başkan Erdoğan, Tinubu ile ortak basın toplantısında konuştu (Fotoğraf Anadolu Ajansı'ndan alınmıştır)

SAVUNMA SANAYİ İŞBİRLİĞİ ÖNE ÇIKIYOR

İkili ilişkilerde son dönemin en dikkati çekici başlıklarından biri savunma sanayi alanındaki işbirliği oldu. Türkiye'nin yerli ve milli savunma sanayi ürünleri, Nijerya tarafından yakından takip ediliyor.

Askeri eğitim, savunma sanayi ve güvenlik alanlarında imzalanan anlaşmalar iki ülke arasındaki stratejik işbirliğini güçlendirdi ve bu alandaki temaslar artarak devam ediyor.

Nijerya Hava Kuvvetleri, geçmişte Türkiye'den insansız hava araçlarının yanı sıra 6 adet ATAK T129 savaş helikopteri satın aldı.

Nijerya'nın Afrika'nın en büyük ekonomisi ve en kalabalık ülkesi olmasının yanı sıra, enerji ve madencilik alanları Türk yatırımcılar için önemli fırsatlar sunuyor.

Petrol, doğal gaz ve hidrokarbon kaynakları bakımından zengin olan Nijerya'da, altyapı, konut, sağlık ve ulaşım alanlarında da büyük bir yatırım ihtiyacı bulunuyor.

Ülkede yaklaşık 17 milyon konut açığı olduğu, sağlık hizmetleri için yurt dışına yapılan harcamaların yıllık 2 milyar doları bulduğu tahmin ediliyor.

Nijerya

EĞİTİM, KÜLTÜR VE BEŞERİ İLİŞKİLER

Türkiye-Nijerya ilişkileri yalnızca siyasi ve ekonomik boyutla sınırlı kalmıyor.

Türkiye'de eğitim gören Nijeryalı öğrenciler ve Yunus Emre Enstitüsünün faaliyetleri, iki ülke arasındaki kültürel ve beşeri bağları güçlendiriyor.

Türk Hava Yollarının Lagos ve Abuja'ya yaptığı düzenli seferler de ticari ve sosyal etkileşimi kolaylaştıran unsurlar arasında yer alıyor.