CHP'li Adana Belediyesi’nde skandallar zinciri: Öğrenci yurdu otel oldu yabancı araç kiraları ve mezarlıkta ticaret ortaya çıktı

CHP'li Adana Büyükşehir Belediyesi'nin Sayıştay raporunda üç ayrı usulsüzlük: Yurt binası otel oldu, yabancı menşeli araçlar kiralandı, mezarlık alanları ticarete açıldı

Sayıştay'ın 2024 Denetim Raporu, Adana Büyükşehir Belediyesi'nin taşınmaz ve hizmet yönetiminde birbiri ardına üç ayrı mevzuat ihlaline dikkat çekti. Rapora göre belediyenin öğrenci yurdu yapılması şartıyla kiraya verdiği bina ruhsatsız turistik otel olarak işletildi, mevzuata rağmen yabancı menşeli araçlar kiralandı ve imar planında mezarlık alanı olarak belirlenen bazı bölgeler ticari işletmelere dönüştürüldü.

Öğrenci yurdu olarak kiralanan bina ruhsatsız otel çıktı

Sayıştay'ın tespitine göre Adana Büyükşehir Belediyesi, Ankara'nın Çankaya ilçesindeki taşınmazını 2015 yılında öğrenci yurdu yapılması şartıyla 10 yıllığına bir yükleniciye kiraladı.

İhale şartnamesi, projeler ve sözleşme maddeleri binanın yalnızca yurt amacıyla kullanılabileceğini açıkça hükme bağlıyordu. Sözleşmenin 7'nci maddesinde "Yüklenici, binayı projede belirtilen amaç dışında kullanamaz" ifadesi yer aldı.

Ancak yüklenici firma, tadilatın yüzde 90'ı tamamlandıktan sonra 15 Şubat 2019'da belediyeye başvurarak kullanım amacını değiştirip binayı konaklama tesisi olarak işletmek istediğini bildirdi. Adana Büyükşehir Belediyesi Meclisi 15 Mart 2019'da bu talebi kabul etti.

Yerinde inceleme yapan Sayıştay denetçileri, binanın ruhsatsız şekilde turistik otel olarak işletildiğini, otelin internet sitelerinde rezervasyona açık olduğunu ve iki yılı aşkın süredir kullanıcı yorumlarının bulunduğunu kayda geçti.

Belediye, Sayıştay'a gönderdiği cevapta yüklenicinin sonradan ruhsat aldığını savundu ancak herhangi bir belge ibraz edemedi.

Raporda, yurt projesinin ihale şartnamesine aykırı biçimde otel işletmesine dönüştürülmesinin ihalede açıklık ve rekabeti engellediği, ayrıca Türk Medeni Kanunu'nun "dürüst davranma" ilkesine ve sözleşme hükümlerine açıkça aykırı olduğu vurgulandı.

MEVZUATA RAĞMEN YABANCI MENŞELİ ARAÇ KİRALANDI

Sayıştay'ın 2024 Düzenlilik Denetim Raporu, CHP'li Adana Büyükşehir Belediyesi'nin araç kiralama uygulamalarında da mevzuata aykırılık tespit etti. Denetimde, belediyenin ihale ve doğrudan temin yöntemiyle yabancı menşeli binek araçlar kiraladığını ortaya koydu.

237 sayılı Taşıt Kanunu'nun 1'inci maddesi belediyelerin bu kanun hükümlerine tabi olduğunu açıkça belirtiyor. Aynı Kanun'un 7'nci maddesinde kurumların araç ihtiyaçlarını "hizmet alımı suretiyle" karşılayabileceği belirtilirken, kullanılacak araçların lüks ve gösterişten uzak, ekonomik ve memleket yollarına uygun olması gerektiği hüküm altına alınıyor.

Kanun'un 12'nci maddesi ise hizmet alımıyla edinilecek araçların cinsi, adedi, yaşı, menşei ve diğer teknik özelliklerinin Cumhurbaşkanı tarafından belirleneceğini düzenliyor.

Bu çerçevede 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren "Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller"de; yabancı menşeli binek araçların yalnızca belirli makam ve hizmetlerle sınırlı olarak edinilebileceği açıkça ifade ediliyor. 2014/6425 sayılı Karar da bu sınırlamaları yeniden teyit ederek yabancı menşeli araçların sadece (1) ve (2) sayılı cetvellerde bulunan üst düzey makamlar, zırhlı araçlar, koruma amaçlı tahsise konu araçlar ve yurtdışı teşkilatlar için edinilebileceğini hükme bağlıyor.

17 Mayıs 2024'te yayımlanan 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanı Genelgesi ise kuralı daha da netleştirerek, "İlgili mevzuatında belirtilen makam ve hizmetler hariç olmak üzere, hibe dâhil her ne şekilde olursa olsun yabancı menşeli taşıt kullanılmayacaktır" ifadesine yer veriyor.

Sayıştay, belediyelerin bu kapsamda yabancı menşeli binek araç edinmesine veya kiralamasına izin veren herhangi bir düzenleme bulunmadığının altını çiziyor.

Denetimde, CHP'li Adana Büyükşehir Belediyesi'nin 2024 yılında kiraladığı 6 adet aracın yabancı menşeli olduğu tespit edildi. Kiralanan araçların listesi raporda şöyle yer aldı:

Yabancı Menşeli Araç Listesi

Sayıştay, bu araçların kiralanmasının mevzuata açıkça aykırı olduğunu, belediyelerin hibe dahil hiçbir yöntemle yabancı menşeli binek veya station-wagon araç edinemeyeceğini vurguladı.

MEZARLIK ALANLARININ TİCARİ İŞLETMELERE DÖNÜŞTÜRÜLDÜĞÜ TESPİT EDİLDİ

Sayıştay'ın bir diğer tespiti ise, imar planlarında mezarlık alanı olarak ayrılmış bölgelerin ticari amaçlarla kullandırılması oldu.

Raporda, bazı parsellerin restoran, kafeterya veya tarımsal işletmelere çevrilerek özel şahıs ve şirketlere kiralandığı veya ecrimisille kullandırıldığı kaydedildi.

Sayıştay, mezarlık alanlarının 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca umumi hizmet alanı olduğunu, bu nedenle geçici süreyle bile özel kullanımına izin verilemeyeceğini belirtti.

İTFAİYE RAPORU OLMADAN RUHSAT VERİLEN İŞLETMELER TESPİT EDİLDİ

Sayıştay'ın 2024 raporunda, CHP'li Adana Büyükşehir Belediyesi'nin işyeri ruhsatlandırma süreçlerinde de mevzuata aykırılıklar bulunduğu belirtildi. İncelemede, yangın güvenliği zorunluluğu bulunan bazı işletmelere itfaiye (yangın) raporu alınmadan işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği tespit edildi.

10 Ağustos 2005 tarihli İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 5'inci maddesi uyarınca;

umuma açık istirahat ve eğlence yerleri,

patlayıcı, parlayıcı ve yanıcı maddelerle ilgili üretim–satış–depolama yapılan işletmeler,

otuz kişiden fazla çalışanı bulunan işyerleri,

iş hanı, çarşı ve çoklu yapı içindeki işyerleri

yangına karşı gerekli tedbirlerin alındığını gösteren itfaiye raporu olmadan ruhsatlandıramıyor.

Raporda ayrıca, 3572 sayılı Kanun uyarınca büyükşehir belediyelerinin ruhsat verirken yangın, patlama, genel güvenlik, işçi sağlığı ve iş güvenliği kriterlerini esas almak zorunda olduğu hatırlatıldı.

Sayıştay'ın belediye ruhsat servisinde yaptığı incelemede, tabloda detayları yer alan bazı işletmelere itfaiye raporu düzenlenmeden ruhsat verildiği belirlendi. Bu tespit üzerine belediye, işletmelerden biri için yangın raporunun sonradan alındığını, diğerinde ise sürecin devam ettiğini bildirdi; ancak denetçiler bu cevabı mevzuat ihlalinin giderildiğine dair yeterli görmedi.