ABD’nin PKK PYD desteği 1 Mart tezkeresinin intikamı

MattheBryza, Türkiye ile ABD'nin müttefik olarak devam etmesi, iki ülkenin çıkarına olduğunu düşünüyor. Ama kısa vadede sorunların çözülmesi pek öngörülmüyor. ABD'nin eski Dışişleri Bakan Yardımcısı Matthew Bryza ile ilişkileri çözüm sürecini konuştuk.

Amerika, Türkiye'nin Suriyekonusundaki tutumunu nedendesteklemedi?
Bazıları destekliyor. James Mattis destekliyor ve ben onu çok iyi tanıyorum. Biliyorsunuz Amerikan ordusunda Merkez Komuta ile bir ayrım var. Birçok üst düzey asker hala 1 Mart Tezkeresi konusunda Türkiye'ye kızgınlar. Bu nedenlerden dolayı da YPG'i teröristlerle çalışıyorlar.

ABD intikam için mi PKK/YPG ile çalışıyor?
Evet ne yazık ki öyle. Böyle düşünenlerin sayıları da az değil. David Ignatius Washington Post'da ABD'nin Kürt müttefiklerini Türkiye'nin tehdit ettiğini yazdı. İnanıyorlar ki Türkler Suriye'de Kürtler savaşıyorlar. Anlamıyorlar ki Türkiye sadece küçük bir terör kesimi ile savaştı. Bilmiyorlar ki, Afrin'e Türkiye Kürtler'i geri getiriyor.

AmerikaTürkiye'yi kaybediyormu?
Amerika-Türkiye ilişkisigördüğümen kötüdurumda. Enaz 1974'tenberi en kötüdurumda. Aynı zamanda da Amerika'daTürkiye'yi kaybetme riskiile karşı karşıya. New York'dakiyatırımcılar olsun, Washington'dakidüşünürler, elitler olsunTürkiye hakkında çok abartılı venegatif bir görünüme sahipler.

Türk- Amerikan ilişkileriniFETÖ mü zehirliyor?
Bunun bir bölümünü FETÖgerçekleştiriyor. FETÖ'nünABD'dediki Enstitüsünün AmerikanKongresi ve medya üzerindeçok büyük etkisi var. Hatta diğerdüşünce kuruluşları üzerinde deetkisi var. Biz onun kim olduğunubiliyoruz.

FETÖ için gönderilen dosyalarahiçbir işlem yapılmamasıilginç değil mi?
Gülen'i Türkiye'ye getirmekiçin bir hakimi inandırmamızgerekiyor. Amerika'da güçlerinayırımı gerçekten çalışıyor.Türkiye 75 kutu organize olmayanbelge gönderdi. Türkiye'ninyapacağı şey, dosyaları yenidengözden geçirip daha güçlü argümanlarile organize şekilde göndermek.Güçlü bir argümanyapabileceklerine inanıyorum vebu kazanabilecek bir argümanolacaktır.

Amerika Gülen'in dışında birkişi dahi vermedi?
Biliyorum ki FBI şu an araştırmayapıyor. Gülen Örgütünü şuan net bir şekilde araştırmakta.

ABD Türkiye'yi kaybederken,Amerikan karar vericileri bununasıl okuyor?İ
nanması çok zor ama bu olayıAmerika'da çok az insan takipediyor. Bu işin farkında olanlarmutsuz. Bunlar Türkiye'nin Rusya'yayakınlaşmasından dolayıkızgınlar. Anlamak yerine, Amerika'nınbölgeden geri çekilmesinebırakılan boşluğu Türkiye sahadaolan ülkeler ile çalışmak zorundakaldı. Bu Rusya ve İran olabilir.Türkiye'yi anlamak yerine Türkiye'yekızıyorlar. Türkiye'yi anlamıyorlarbaşka bir seçeneğininolmadığını.

Türkiye'nin girişimi ile ilgiliBM'de İsrail oylaması yapıldı.Bunu ABD nasıl okudu?
Başkan Trump karar verdi ki,BM'yi pek sevmiyor ve BM'ninönemine inanmıyor.

O zaman Yeni DünyaDüzeni'de ortadan kalkıyor mu?

AMERİKA DÜNYA LİDERLİĞİNİ KAYBETTİ
Amerika zaten liderliği kaybetti. Bence liderliği kaybetme Obama döneminde başladı. Obama bunu çok söyledi, içe bakarak gücümüzü dışarıya yansıtalım diye. Trump Zen'i hızlandırdı. Bugün gördüğümüz sertlik en fazla ticaret konusunda yaşanıyor. Bugün Trump'un yapmak istediği Obama gibi Amerika'yı içten daha güçlü yapmak.

O zaman Trump'un gelişi demokrasi adına tehlikelidir diye düşünüp ABD'de darbe mi yapmak gerkiyor?
(gülüşmeler) New York Times'ta imzasız mektubu biliyorsunuz. Bunu yazan senyor, yetkililerden birisi idi. Amerikan anayasasının 25. Maddesini harekete geçirmeyi teklif ediyor. Olmadı ama. (Gülüşmeler…).

Türkiye'nin İdlib konusundaki tutumunu nasıl değerlendiriyorsunuz?
Türkiye tarafından çok iyi bir hareketti. Tutarsa ve devam edebilirse 10 binlerce insanın hayatını Türkiye kurtardı. Türkiye'nin Orta Doğu'da büyük bir oyuncu olarak statüsünü sağlamlaştırdı. En az Rusya seviyesinde olduğunu gösterdi. Bu plan Türkiye'yi de büyük bir mülteci akınından kurtardı. Aynı zamanda bu Avrupa'yı da korudu demektir.

HALK BANKASI ÇÖZÜLÜYOR
Bronson konusunda bir gelişme olursa iki ülke arasında çözüm bulunur mu?
Bronson olayında gelişme olursa ilişkilerin hızlı bir şekilde düzelecektir. Başkan Trump'un kişisel olarak Erdoğan'i sevdiğini düşünüyorum. Trump Başkan Erdoğan'ın güçlü olmasına Trump saygı duyuyor. Halkbank Davası çözümlenebilir bir konudur. Halkbank ile Amerikan Adalet Bakanlığı arasında bir görüşmeler yapılıyor. Amerika'nın Avrupalı bankalar ile yaptığı müzakerelerin benzeri Halkbank ile yapıyor. Avrupalı Bankalara ceza verildi ama olması gerekenden çok daha düşük şekilde ödendi. Halkbank olayı çözümlenebilir bir olaydır.

Amerika'daki ara seçimler sonrasında ilişkiler nasıl olur?
Kesinlikle iki ülke arsındaki ilişkiler daha hızlı düzelecektir. Ara seçimler öncesinde katı Hristiyanlar'dan daha fazla oy toplayabilmek için Amerika'da çok kullanılıyor. Seçim öncesi Bronson ile ilgili olumlu bir karar çıkarsa Trump'un eli güçlenebilir. Evanjelistler Trump'u destekler ve kahraman olabilir.

İlişkiler düzelirse, PKK/PYD otonom bölgesi ne olacak?
Şu an Amerika'nın bağımsız bir Kürt Devleti politikası yok. Ama düşünceyi destekleyen insanlar var. Amerika – Türkiye ilişkileri düzeldiğinde onlar desteğini kaybeder.

Yüzbinler TIR dolusu silah verilmesi ne için?
DAEŞ'ı yenmek için veriliyor. DAEŞ savaşı kaybetti ve ortadan çıkalı çok oldu… Zannedersem bitmedi durdu. Bitmedi…

ABD ADINA SAVAŞIN
Amerika, Türkiye ile birlikte DAEŞ mücadelesini neden yapmadı?
Amerika Türkiye'den 30 bin asker istedi. Türkiye 30 bin asker vermeye hazır değildi. Merkez Komutanlığında 1 Mart Tezkeresi nedeniyle hala kızgın olanlar var ama en büyük gerekçe böyle bir savaşta binlerce asker ölecekti. Türkiye böyle bir duruma hazır değildi. Ama YPG binlerce militanın ölme hazırdı.

Amerika Türkiye'den 30 bin asker isterken kendi kaç askerle gelecekti?
Çok daha az askerle gelecekti. Bu konuyu burada kapatalım.Evet Trump Yeni Dünya Düzeniniyok etmek istiyor. Bu konudakien yakın müttefiki de Putin.


ALİ DEĞERMENCİ - NASIL OLUYOR