Karaköy çarşısı deyip geçme
Nostalji değil esnaf turu attığımı unutmadım. Ama Karaköy Balıkçılar Çarşısı'na giderken yanımda tarihe öykünmeleri de taşıyayım istedim kabul buyurun.
Giriş Tarihi:
Çığlık çığlık martı sesleri vapur düdüklerine karışıyor. Önde iskeleler, köprü altı girişler ardında gri ve kahverengi taştan bir dünya.. Karaköy reklam panoları, ilanlar, yazılarla bezeli. Amma da kalabalık, telaşlı adımlı adamlar diyarı burası. Herkes bir yana koştururca yürüyor, kıpır kıpır deviniyor ortalık. Başlar yukarı dönse herkes görecek görkemi. Bir zamanların zenginlik akan, zenginlik anlatan o taş yapılarından paranın gücü, mimarinin estetiğiyle sarmaş dolaş heybetleniyor.
AH O GÜNLER
İşte bu Karaköy, Osmanlı Devleti'nin ve Türkiye'nin ekonomi merkezi olma özelliğini uzun yıllar üzerinde taşıdı. Finans kuruluşlarının merkezleri buradaydı; ticaret burada yaşıyor, para sonradan Bankalar adını alacak Voyvoda Caddesi'nde dönüyordu. Osmaniye-i Kambiyo ve Esham ile Dersaadet Su Şirketi'nin 1880'lerde iki yeni binayı yaptırmasıyla doğan caddenin en parlak dönemi 1890 ile 1913 yılları arasında yaşanıyordu. Yol genişlemiş, tünel ve atlı tramvay hizmete geçmiş, Komando Merdivenleri yapılmıştı.
GİDERKEN GÖTÜRDÜM
Aynı yıllarda caddeye karakterini veren Osmanlı Bankası binası, Assicurazioni Generali, Union, Jeneral ve Hezaren adlı hanlar inşa edildi. Şimdilerin bu itiş kakış telaşlarına teslim Karaköy'ü bir vakitler böyleydi işte. Nostalji değil esnaf turu attığımı unutmadım elbette. Ama Karaköy Balıkçılar Çarşısı'na giderken yanımda tarihe öykünmeleri de taşıyayım istedim kabul buyurun.
Şimdi' de balıkçı DERTLERİ
Tutana "rast gele" denir de ben satanlara merhaba ederken "Pazar ola" dedim elbette. Karaköy'de balıkçı esnafıyla sohbete girdim ve bakın neler neler dertleştim:
- Selam ağalar.
- Selam Savaş Abi...
- Ben taze geldim Karadeniz tarafından. Orada hem vatandaş hem de sizin meslektaşlarla konuştum.
- Ne anlatıyorlar?
- 1 Eylül'de av yasağı kalktı, geçimini balıkçılıktan sağlayanların ve dar gelirli vatandaşların yüzü güler diye bekliyorduk olmadı. Çünkü havalar sıcak gitti balık yapmadı...
- Doğru söylemişler abi. Buraya da yansıyor ve çok kişi fiyatlı buluyor balığı...
- Eskiden müşteriden geçilmezdi şimdi tenha sayılır burası...
- Eskiden derken iskelenin yanındaki yerimizi kastediyorsun herhalde. Orası cevher gibiydi cevher...
- Şimdi ne oldu?
- Ne olacak abi sapa yerdeyiz şimdi. Karaköy iskelesine giden gelen onbinlerce kişi geçerken mutlaka bizi görür aradan canı çekip alanlar çok olurdu...
- Bir nevi müşteriye çapari yani...
- (Gülerek) Vay abi sen de anlıyorsun başlıktan.
- Sen beni alık mı sandın, benim hayatım balık.
- Çok alemsin Savaş Abi. İşte böyle durumumuz...
- Orası ebediyen kalamazdı, belliydi. Bakın burada da salaş, hoş mini lokantalar yapmışsınız ne güzel...
- O lokantayı açanlara güzel abi. Biz balık satacak adam arıyoruz oturup burada yiyecek olan değil.
GENEL DERTLER SIKINTILAR
Uzmanlara sorunca da genel dertler üzerine bakın neler öğreniyorum. "Türk balıkçılığı en zor dönemlerinden birisini yaşıyor.. Mazot başta olmak üzere, ağ ve kasa fiyatları her yıl yüzde 100'e varan oranlarda katlanıyor. Buna karşın balık fiyatları son 10 yıldır aynı düzeyde kaldı. 10 yıl önce 100 TL'ye alabildiğimiz 12 ile 18 kilogramlık kasaların tanesi şu an bin 500 TL. Keza mazot fiyatları ile ağ fiyatları da her yıl katlanmakta. Ancak balık fiyatları 10 yıldır aynı kalmakta. Bu balıkçıların ekonomik açıdan ne kadar gerilediğinin bir göstergesidir" diyorlar...
AH O GÜNLER
İşte bu Karaköy, Osmanlı Devleti'nin ve Türkiye'nin ekonomi merkezi olma özelliğini uzun yıllar üzerinde taşıdı. Finans kuruluşlarının merkezleri buradaydı; ticaret burada yaşıyor, para sonradan Bankalar adını alacak Voyvoda Caddesi'nde dönüyordu. Osmaniye-i Kambiyo ve Esham ile Dersaadet Su Şirketi'nin 1880'lerde iki yeni binayı yaptırmasıyla doğan caddenin en parlak dönemi 1890 ile 1913 yılları arasında yaşanıyordu. Yol genişlemiş, tünel ve atlı tramvay hizmete geçmiş, Komando Merdivenleri yapılmıştı.
GİDERKEN GÖTÜRDÜM
Aynı yıllarda caddeye karakterini veren Osmanlı Bankası binası, Assicurazioni Generali, Union, Jeneral ve Hezaren adlı hanlar inşa edildi. Şimdilerin bu itiş kakış telaşlarına teslim Karaköy'ü bir vakitler böyleydi işte. Nostalji değil esnaf turu attığımı unutmadım elbette. Ama Karaköy Balıkçılar Çarşısı'na giderken yanımda tarihe öykünmeleri de taşıyayım istedim kabul buyurun.
Şimdi' de balıkçı DERTLERİ
Tutana "rast gele" denir de ben satanlara merhaba ederken "Pazar ola" dedim elbette. Karaköy'de balıkçı esnafıyla sohbete girdim ve bakın neler neler dertleştim:
- Selam ağalar.
- Selam Savaş Abi...
- Ben taze geldim Karadeniz tarafından. Orada hem vatandaş hem de sizin meslektaşlarla konuştum.
- Ne anlatıyorlar?
- 1 Eylül'de av yasağı kalktı, geçimini balıkçılıktan sağlayanların ve dar gelirli vatandaşların yüzü güler diye bekliyorduk olmadı. Çünkü havalar sıcak gitti balık yapmadı...
- Doğru söylemişler abi. Buraya da yansıyor ve çok kişi fiyatlı buluyor balığı...
- Eskiden müşteriden geçilmezdi şimdi tenha sayılır burası...
- Eskiden derken iskelenin yanındaki yerimizi kastediyorsun herhalde. Orası cevher gibiydi cevher...
- Şimdi ne oldu?
- Ne olacak abi sapa yerdeyiz şimdi. Karaköy iskelesine giden gelen onbinlerce kişi geçerken mutlaka bizi görür aradan canı çekip alanlar çok olurdu...
- Bir nevi müşteriye çapari yani...
- (Gülerek) Vay abi sen de anlıyorsun başlıktan.
- Sen beni alık mı sandın, benim hayatım balık.
- Çok alemsin Savaş Abi. İşte böyle durumumuz...
- Orası ebediyen kalamazdı, belliydi. Bakın burada da salaş, hoş mini lokantalar yapmışsınız ne güzel...
- O lokantayı açanlara güzel abi. Biz balık satacak adam arıyoruz oturup burada yiyecek olan değil.
GENEL DERTLER SIKINTILAR
Uzmanlara sorunca da genel dertler üzerine bakın neler öğreniyorum. "Türk balıkçılığı en zor dönemlerinden birisini yaşıyor.. Mazot başta olmak üzere, ağ ve kasa fiyatları her yıl yüzde 100'e varan oranlarda katlanıyor. Buna karşın balık fiyatları son 10 yıldır aynı düzeyde kaldı. 10 yıl önce 100 TL'ye alabildiğimiz 12 ile 18 kilogramlık kasaların tanesi şu an bin 500 TL. Keza mazot fiyatları ile ağ fiyatları da her yıl katlanmakta. Ancak balık fiyatları 10 yıldır aynı kalmakta. Bu balıkçıların ekonomik açıdan ne kadar gerilediğinin bir göstergesidir" diyorlar...