Türkiye'den Suriye'ye Kelaynak Yardımı

Doğa Derneği ve Çevre ve Orman Bakanlığı'nın ortak çalışmaları sonucunda Suriye'ye kelaynak yardımı yapılarak uluslararası tür koruma çalışmalarında örnek bir uygulama gerçekleştirildi. Kelaynakların Ortadoğu'da bulunan yegane iki kolonisi arasındaki bu ortaklıkla bir ilke imza atıldı. Gönderilen yavru kelaynaklar başarılı bir biçimde göç etmeye başladı. Kuşların göçleri internetten takip edilebilecek.Doğa Derneği, Çevre ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ve Uluslararası Kelaynak Uzmanlar Grubu'nun ortak çalışmaları sonucunda, 16 Haziran 2010 tarihinde Birecik'teki kelaynak üretme istasyonundan dört erişkin ve iki yavru kelaynak, Suriye'deki yabani kelaynak popülasyonunu desteklemek üzere gönderilmişti.Ortadoğu'da yalnızca Birecik ve Suriye'de bulunan kelaynakların dünya üzerinde nesilleri tehlike altında. Birecik kolonisinin yıllar süren çalışmalar sonunda sayısı 100'lere çıkarken, Suriye'de 2002 yılında ilk kez tamamen yabani koşullarda ürediği belirlenen kelaynakların sayısı ciddi bir azalma gösterdi ve yokolma sınırına geldi. Bunun üzerine Uluslararası Kelaynak Uzmanlar grubu ve Suriye Hükümeti'nin talebi doğrultusunda Türkiye'den Suriye'ye destek verilmesi süreci başlatıldı. Uzmanlar tarafından bir buçuk yılı aşkın süre boyunca yapılan çalışma sonucunda Suriye'de bir kelaynak üretme istasyonun oluşturulmasına ve bu istasyonda üremek üzere erişkin bireylerin Birecik'te bulunan kelaynak üretme istasyonundan gönderilmesine karar verildi. Bu kapsamda 16 Haziran'da Türkiye'den gönderilen iki çift erişkin kelaynak, Talila Rezervi'nde oluşturulan üretme istasyonunun ilk sakinleri oldu. Suriye'ye gönderilen erişkin kelaynakların yanında iki yavru kelaynaksa, bu yılın! yavrusu Suriye'li bir kelaynakla birlikte göçe gönderildi. Her üç yavruya uydu vericileri takıldı ve kısa bir süre sonra 4 Temmuz'da Türk kelaynakların Suriyeli kelaynaklarla birlikte göç etmeye başladığı belirlendi. Bir günde 350 km yol kateden kelaynakların Suudi Arabistan'ın kuzeyinde bulundukları, bir gün sonra ise kuşların 320 km daha güneye uçtukları belirlendi. Kelaynakların göçleri canlı olarak internet üzerinden izlenebilecek: www.rspb.org.uk/ibistrackingKuşların başarılı bir biçimde göç rotaları tamamlayıp Suriye'ye dönmeleri kelaynakların tüm Ortadoğu'da korunması için yeni bir umut yaratacak. Uzmanlar göç hareketlerini her gün izlemeye devam ediyor.1950 yılından itibaren tarım ilaçlarının aşırı kullanılması ve yaşam alanlarının azalması nedeniyle sayıları giderek azalan kelaynak kuşları için 1977 yılında Birecik'te kelaynak üretme istasyonu kuruldu. 1990 yılına kadar göç etmesine izin verilen kelaynakların geri dönmemeleri nedeniyle kuşlar bu tarihten itibaren göç dönemi başlangıcında kafeslere alınıyordu.Göç dönemi öncesinde istasyona alınan kelaynaklar sadece üreme dönemlerinde serbest bırakılıyor. Bu yöntemle sayıları 100'lere kadar çıkan Kelaynaklar, yarı vahşi bir yaşam sürdüren tür olarak kabul ediliyor.Uzun yıllardan sonra 2008 yılında ilk defa uydu takip cihazı takılarak göçe gönderilen beş kelaynaktan ikisinin Birecik'e geri dönmesi kelaynakların doğada yeniden var olabileceğini gösterdi. Kelaynakların doğadaki göçmen nüfusunu yeniden oluşturmak için Çevre ve Orman Bakanlığı ve Doğa Derneği uydu izleme çalışmalarını bundan sonraki yıllarda da sürdürecek.2009 yılında Suriye'de, Suriye Al Badia Yönetim ve Geliştirme Genel Komisyonu'nun ev sahipliğinde düzenlenen Uluslararası Kelaynak Uzman Grubu toplantısında kelaynakların Ortadoğu'da korunması için Türkiye'den Suriye'ye kelaynak gönderilmesi konusu tartışıldı. Toplantıya Türkiye'yi temsilen katılan Çevre ve Orman Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü Uzmanları katıldı.