Tiyotroda 2009 Yıllı

Türkiye tiyatrosunun son bir yılı hem umut verici gelişmelere, hem de tartışmalı olaylara gebeydi. Tiyatro bir yandan gençleşip, Avrupa'da ortaya çıkan yeni akımlara da kucak açmaya başlarken, öte yanda ani görev değişiklikleri, sahne kapatmalar ve irili ufaklı sansürlerden yakasını kurtaramadı. İstanbullu seyirci için bu yılın kuşkusuz en büyük eksiği, 'merkez'de sahnesizlikti.SAHNEDE YENİ OYUNLAR 2009 en önemli iki sahne AKM ve Muhsin Ertuğrul olmadan başladı ve bitti. 29 Ekim'de açılacaktı olmadı. Muhsin Ertuğrul 20 Ocak'ta Keşanlı Ali Destanı ile açılacak. Ancak AKM'nin durumu hâlâ meçhul. Tiyatrocuların sık sık dile getirdiği gibi bir depo, hangar ya da garajdan bozma alternatif sahnelerin üretilmesi konusunda pek fazla yol alınamadı.Ama 2009 tablosu yine de umutsuz sayılmaz. İstanbul'un 2010 Avrupa Kültür Başkenti olması tiyatroyu olumlu etkiledi. Şimdilerde bu motivasyonla çok sayıda yeni ve özgün proje üretiliyor. Diğer yanda, Devlet Tiyatroları yeni sezonu 60'ncı yılda 60 yeni oyun sloganıyla başlattı ve ağırlıkla 'sıfır kilometre' oyunlar ve yazarlara sahnesini açtı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları da benzer bir bakış açısıyla, ekim ayında sekiz sahneyle perde dedi. Son birkaç yılda tiyatroya olan seyirci ilgisi 2009'da da devam etti.ÖDÜLLER• Afife Tiyatro Ödülleri, Yılın En Başarılı Prodüksiyonu: Maskeliler (İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları)• Sadri Alışık Sinema Tiyatro Ödülleri, Yılın En Başarılı Yapımı: Maskeliler (İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları)• Tiyatro... Tiyatro... Dergisi Tiyatro Ödülleri, Yılın Yapımı: Rahat Yaşamaya Övgü (Tiyatro Pera)Seçkin Selvi (Eleştirmen): Gençlere fırsat tanındıYılın en önemli olaylarından biri, İBB Şehir Tiyatroları'nın yıllardır sürdürdüğü, ama bu yıl bağımsız bir birim olarak ortaya çıkan 'Genç Günler' yapılanmasıydı. Orhan Alkaya ve Arif Akkaya önderliğindeki bu gelişme yönetmen, oyuncu, sahne tasarımcısı genç sanatçıların önünü açan bir etkinlik oldu. 2009 tiyatro döneminin en başarılı çalışması, DOT'un Vur/Yağmala/Yeniden adlı projesiydi. Bir başka başarılı çalışma, Oyun Atölyesi'nde Kemal Aydoğan'ın derleyip yönettiği 7 Shakespeare Müzikali oldu.Ayşe Nil Şamlıoğlu (Tiyatro Sanatçısı - Yönetici): Tiyatro moral kaynağı oldu2009 senesi tüm dünyada ve Türkiye'de siyasi ve ekonomik krizlere rağmen tiyatronun hâlâ bir dirim kaynağı olduğunu hatırlatması açısından önemli bir yıldı. Bütün sektörlerin ciddi kayba uğradığı, insanların aç, işsiz dolaştığı ve beraberinde büyük bir karamsarlık, umutsuzluk taşıdığı yıl içinde tiyatronun bir moral kaynağı olarak görülmesi kayıtlara geçmeli. DOT'un Vur/ Yağmala/ Yeniden serisi, Talimhane Tiyatrosu'nda sahnelenen Yastık Adam, Semaver Kumpanya'dan Işıl Kasapoğlu'nun yönettiği Cesaret Ana ve Çocukları ilk aklıma gelen yılın önemli prodüksiyonlarıydı.Şahika Tekand (Tiyatro sanatçısı): Canlılık var ama sahne yokTürk tiyatrosunun özellikle 2009'da gösterdiği gelişme, yeni ve genç toplulukların sayısında görülen artış ve genel olarak tiyatromuzdaki canlanma gerçekten mutluluk verici. Çok büyük olmasa da yeni performans mekanlarının kazanılması ayrıca sevindirici. Kısıtlı imkanlara rağmen İstanbul'da tiyatro hayatındaki canlılık ve çağdaş uygulamalara olan ilgi pek çok Avrupa ülkesindekinden çok daha fazla umut verici. Böylesi bir canlılığa karşın büyük gösteri mekanlarımızın ve salonlarımızın olmayışı, var olanların kapanması ve yeniden açılmaları konusundaki yavaşlık İstanbul gibi bir şehir için kabul edilebilir gibi değil. Umarım 2010 İstanbul'a bu olumsuzlukları unutturacak bir yıl olur.Lüküs Hayat opereti rekor kırdı• Tiyatrocular Beyoğlu'na çıkarak 'yaşanan gelişmelere duyarsız kalmadıklarını göstermek' amacıyla 19 Mayıs'ta demokrasi yürüyüşü yaptı. Gülriz Sururi'nin çağrısıyla organize edilen yürüyüşte Haldun Dormen, Tarık Akan, Yıldız Kenter, Genco Erkal, Ferhan Şensoy, Engin Cezzar, Zuhal Olcay, Zeliha Berksoy gibi isimler ön saflarda yer aldı.• İBB Şehir Tiyatroları'nda sahnelenen Lüküs Hayat opereti, Türkiye'de bir ilk ve dünyada da hatırı sayılır bir rekora imza atarak, 25'nci yaşını kutladı.• 42 yaşındaki Devlet Tiyatrosu oyuncusu Halil Ayan, 6 Aralık'ta İstibdat Kumpanyası adlı oyun sahnelendiği esnada kalp krizi geçirerek aramızdan ayrıldı. • Devlet Tiyatroları sahnesinde ilk kez Kürtçe anlatımın da yer aldığı Ölümü Yaşamak oyunu, 1 Ekim'de prömiyer yaptı. • Genco Erkal, Marx'ın Dönüşü adlı oyunu yönetti ve oynadı. Tek kişilik oyunda Erkal, kendini savunmak için bugünün dünyasına geri dönen Karl Marx'ı canlandırdı.• DOT, Avrupa'da 90'larda ortaya çıkan In Your Face akımının en önemli oyunu kabul edilen Alışveriş ve S...ş'i (Shopping and F...ing) kasım ayında sahnelemeye başladı. • Orhan Pamuk'un Kar romanı, Alman Freiburg Tiyatrosu tarafından tiyatroya uyarlandı ve Türkiye'de sahnelendi.• Gazanfer Özcan, Ayşegül Devrim, Halil Ayan, Ali Taygun ve Cüneyt Gökçer bu yıl aramızdan ayrıldı.