Sürekli kendinizi bitkin, halsiz ya da enerjisiz mi hissediyorsunuz? Belki de sebep sandığınız kadar basit değil. Danimarka'da yapılan bir araştırma, farkında olmadan geçirilen mini bir felcin – yani geçici iskemik atağın – bir yıl sürebilecek kronik yorgunluğa neden olabileceğini ortaya koydu.
Sürekli kendinizi bitkin, halsiz ve enerjisiz mi hissediyorsunuz? Sebebini uykusuzluğa, yoğun işe ya da strese bağlamış olabilirsiniz. Ancak yeni bir araştırma, bu durumun arkasında fark edilmeden atlatılan "sessiz bir mini felç" olabileceğini ortaya koyuyor. Bilim insanları, geçici iskemik atak (TIA) olarak bilinen bu durumun, uzun süreli yorgunluk hissine yol açabileceğini açıkladı. Özellikle ilk iki haftada başlayan yorgunluk, bir yıl boyunca etkisini sürdürebiliyor.
📌 GEÇİCİ FELÇLER, KALICI YORGUNLUĞA NEDEN OLABİLİYOR
Amerika'da yılda 240 binden fazla kişi ve İngiltere'de yaklaşık 45 bin kişi geçici iskemik atak geçiriyor. Ancak bu vakaların büyük çoğunluğu fark edilmeden atlatılıyor. Çünkü belirtiler genellikle kısa süreli oluyor: yüz kaslarında düşüklük, kol güçsüzlüğü, baş ağrısı ya da konuşma bozukluğu gibi. Aalborg Üniversitesi Hastanesi'nden nöroloji profesörü Dr. Boris Modrau liderliğindeki Danimarkalı araştırma ekibi, bu semptomlar geçse bile beyindeki geçici kan akışı kesintisinin uzun vadeli etkiler yaratabileceğine dikkat çekti.
📌 354 KİŞİYLE BİR YILLIK TAKİP: YORGUNLUK YAYGIN
Neurology dergisinde yayımlanan çalışmada, yaş ortalaması 70 olan 354 mini felç hastası bir yıl boyunca takip edildi. Katılımcılardan, felçten sonraki ilk iki haftada yorgunluk düzeylerini bildirmeleri istendi. Ardından bu anketler üçüncü, altıncı ve on ikinci aylarda tekrarlandı. Araştırmaya göre:
-
Katılımcıların %61'i, iki hafta içinde yorgunluk seviyelerinde belirgin bir artış bildirdi.
-
Katılımcıların yarısı, felçten 12 ay sonra hâlâ yorgunlukla mücadele ediyordu.
-
Yorgunluk yaşayan bireylerin depresyon ve anksiyete geçmişine sahip olma olasılığı 2 kat daha fazlaydı.
📌 BEYİN HASARI SESSİZ KALMAZ: YORGUNLUK SİNYAL OLABİLİR
Mini felç sonrası oluşan yorgunluk, beyindeki mikro düzeydeki hasarlardan kaynaklanabilir. Bu hasarlar; kaslarda güçsüzlük, konsantrasyon eksikliği, baş ağrısı ve karar verme yetisinde azalma gibi belirtilerle kendini gösterebilir. Aynı zamanda beyin, zarar gören bölgeleri telafi etmeye çalışırken daha fazla enerji harcar. Bu da kronik bir enerji düşüklüğüne neden olabilir.
