Sosyal medyada öfke tuzakları: Oxford yılın kelimesini belirledi! Rage Bait nedir, neden yükselişte?

Oxford Üniversitesi, üç gün süren ve 30 binden fazla kişinin katıldığı oylamanın ardından "Rage Bait" kavramını yılın kelimesi olarak belirledi. Bu seçim internet kültüründe giderek güçlenen dikkat ekonomisi tartışmalarının da altını çizdi. Peki nedir bu kavram? Nasıl ortaya çıktı? İşte merak edilenler.

Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Sosyal medyada öfke tuzakları: Oxford yılın kelimesini belirledi! Rage Bait nedir, neden yükselişte? - 1

2025 boyunca devam eden toplumsal huzursuzluk, çevrim içi içeriklerin düzenlenmesine yönelik tartışmalar ve dijital konusunda artan kaygılar rage baitifadesinin daha sık kullanılmasına neden oldu. Uzmanlara göre bu terim artık yalnızca bir içerik türünü değil çevrim içi etkileşimi kavrayış biçimimizi de temsil ediyor.

Sosyal medyada öfke tuzakları: Oxford yılın kelimesini belirledi! Rage Bait nedir, neden yükselişte? - 2

🔎Oxford'un dil verilerine görerage bait kullanımında son bir yılda üç kat artış görüldü. Bu yükseliş kullanıcıların dikkatini öfke üzerinden çekmeyi amaçlayan içeriklerin ne kadar yaygınlaştığını gösteriyor.

Sosyal medyada öfke tuzakları: Oxford yılın kelimesini belirledi! Rage Bait nedir, neden yükselişte? - 3

📌İki Kelime Olmasına Rağmen Neden Tek Bir Terim?

"Rage bait"iki kelime gibi görünse de Oxford'a göre bu, anlam bütünlüğü taşıyan tek bir ifade. Kurum, yılın kelimesi seçiminin bir kelime ya da anlamca tek birim oluşturan bir ifade olabileceğini hatırlattı.

Sosyal medyada öfke tuzakları: Oxford yılın kelimesini belirledi! Rage Bait nedir, neden yükselişte? - 4

Terim, "rage" (öfke patlaması)ve "bait" (yem, cezbedici unsur)sözcüklerinin birleşiminden oluşuyor.
Clickbait ile benzerlik taşısa da rage bait, doğrudan öfke yaratmayı ve kutuplaştırmayı hedefleyen içeriklere işaret ediyor.

Sosyal medyada öfke tuzakları: Oxford yılın kelimesini belirledi! Rage Bait nedir, neden yükselişte? - 5

Oxford uzmanları, rage bait kavramının bugün yaşadığımız dijital tartışmaların bir özeti niteliğinde olduğunu vurguluyor.

Sosyal medyada öfke tuzakları: Oxford yılın kelimesini belirledi! Rage Bait nedir, neden yükselişte? - 6

📍Rage Bait Tam Olarak Ne Anlama Geliyor?

Terimi bilmeseniz bile sosyal medyada aktifseniz muhtemelen bu tür içeriklerle karşılaştınız. Oxford University Press'e görerage bait,kullanıcıları kızdırmak ya da öfkelendirmek için kasıtlı biçimde rahatsız edici, kışkırtıcı veya saldırgan içerikler üretme pratiği olarak tanımlanıyor.

Sosyal medyada öfke tuzakları: Oxford yılın kelimesini belirledi! Rage Bait nedir, neden yükselişte? - 7

Bu içerikler internetin eski gözdesi clickbait'e benziyor ancak temel hedefleri merak değil, doğrudan öfke yaratmak.

Sosyal medyada öfke tuzakları: Oxford yılın kelimesini belirledi! Rage Bait nedir, neden yükselişte? - 8

Kullanıcıların tepkileri sayesinde etkileşim artıyor ve bu durum hem hesaplara hem de sitelere ciddi trafik sağlıyor.

Sosyal medyada öfke tuzakları: Oxford yılın kelimesini belirledi! Rage Bait nedir, neden yükselişte? - 9

Rage Baiting Neden Karlı?

Sosyal medya algoritmaları duygu yoğunluğu yüksek tepkileri hızla öne çıkarıyor.

Sosyal medyada öfke tuzakları: Oxford yılın kelimesini belirledi! Rage Bait nedir, neden yükselişte? - 10

Bu nedenle tartışma yaratan paylaşımlar daha fazla görünürlük kazanıyor. Öfke; yorum, paylaşım ve tartışma trafiğini artırdığı için bu tür içerikler dijital ortamlarda büyük avantaj sağlıyor. "Önce merakla tıklatma" döneminin yerini "duyguyu tetikleyerek yönlendirme" dönemi almış durumda.

Sosyal medyada öfke tuzakları: Oxford yılın kelimesini belirledi! Rage Bait nedir, neden yükselişte? - 11

Oxford Languages Başkanı Casper Grathwohl, yaşanan dönüşümü şöyle yorumluyor: İnternet artık yalnızca dikkat çekmek için değil, kullanıcıların duygularını şekillendirmek için de kullanılıyor. Bu durum, teknolojiyle iç içe gelişen insan davranışına dair tartışmanın doğal bir aşaması olarak değerlendiriliyor.

Sosyal medyada öfke tuzakları: Oxford yılın kelimesini belirledi! Rage Bait nedir, neden yükselişte? - 12

Diğer Finalist Terimlerin Anlamları

Aura farming:Kişinin kendini özgüvenli, çekici ya da gizemli bir profil olarak sunarak etkileyici bir imaj oluşturma çabası.

Sosyal medyada öfke tuzakları: Oxford yılın kelimesini belirledi! Rage Bait nedir, neden yükselişte? - 13

Biohack:Beslenme, egzersiz, yaşam tarzı, takviyeler veya teknolojik araçlarla zihinsel ya da fiziksel performansı artırma girişimleri.

Sosyal medyada öfke tuzakları: Oxford yılın kelimesini belirledi! Rage Bait nedir, neden yükselişte? - 14

Aura Farming Nasıl Ortaya Çıktı?

Aura farming, kişinin kendisini daha çekici, karizmatik veya dikkat çekici göstermek için tasarladığı bilinçli duruş ve görüntü stratejilerini tanımlıyor. Bu kavram, kişinin çevresine "cool" veya gizemli bir izlenim bırakmak için sergilediği davranışları ifade ediyor.

"Aura" ve "farming" kelimelerinin birleşimiyle oluşan bu ifade, 2023'ten bu yana sosyal medyada yaygınlaşmaya başladı. Kavramın bu yıl zirveye ulaşmasında, Endonezyalı 11 yaşındaki Rayyan Arkan Dikha'nın geleneksel yarış teknesi ekibine motivasyon dansı yaptığı videonun viral olması etkili oldu. Kullanımındaki yükseliş, insanların çekici bir enerji yaratmanın çoğu zaman bilinçli bir çabanın ürünü olduğunu düşündüğünü gösteriyor.

Sosyal medyada öfke tuzakları: Oxford yılın kelimesini belirledi! Rage Bait nedir, neden yükselişte? - 15

Biohack Trendinin Yükselişi

Biohack, kişinin fiziksel veya zihinsel performansını, sağlığını ya da yaşam süresini artırmak için beslenme, egzersiz, yaşam tarzı değişiklikleri veya çeşitli teknolojik ve tıbbi yöntemler kullanmasını kapsıyor.

Kelime, "bio-" (yaşama dair) ve "hack" (bir sistemi modifiye etmek veya optimize etmek) birleşiminden oluşuyor. Son dönemde özellikle varlıklı kesimin yaşlanmayı durdurma veya performansı artırma girişimleriyle gündeme geliyor. Bu ilginin artmasıyla birlikte biohack kullanımında son bir yılda iki kat artış görüldü. Kavramın büyümesi, insanların hastalıkları veya yaşlanmayı "hackleme" fikrine duyduğu merakın giderek güçlendiğini ortaya koyuyor.

Sosyal medyada öfke tuzakları: Oxford yılın kelimesini belirledi! Rage Bait nedir, neden yükselişte? - 16

Bu terimler kamuoyu oylamasına sunuldu ve sonuçlar dil uzmanlarının nihai kararına yön verdi.

Sosyal medyada öfke tuzakları: Oxford yılın kelimesini belirledi! Rage Bait nedir, neden yükselişte? - 17

2024 ve 2025'in Ortak Noktası

Geçen yılın kelimesi "brain rot", sosyal medyada bitmek bilmeyen kaydırmanın yol açtığı zihinsel tükenmişliği anlatıyordu. Grathwohl'a göre iki kelime, aynı döngünün parçalarını temsil ediyor: Öfkeyle tetiklenen etkileşim, algoritmaların bunu büyütmesi ve sonunda kullanıcıların zihinsel yorgunluk hissetmesi.

Sosyal medyada öfke tuzakları: Oxford yılın kelimesini belirledi! Rage Bait nedir, neden yükselişte? - 18

Diğer Sözlüklerin Seçimleri

Cambridge Dictionary, 2025'in kelimesi olarakparasocial terimini belirledi. Bu ifade, kişinin tanımadığı ünlülerle kurduğunu sandığı tek taraflı ilişkiyi anlatıyor. Taylor Swift ve Travis Kelce'in nişanını takip eden hayran davranışları buna örnek gösterildi.

Collins Dictionary ise bu yıl "vibe coding" terimini seçti. Bu kavram, bir uygulama ya da siteyi klasik kodlama yerine yapay zekaya tarif ederek oluşturma anlayışını ifade ediyor.

Bu terimlerin yükselişi dijital kültürün nasıl evrildiğini ve kullanıcıların çevrim içi dünyayı nasıl deneyimlediğini ortaya koyuyor.

Kaynak: Oxford, BBC