Yaş şartsız erken emeklilik: %40 ve %60 rapor ile emeklilik şartlarının tam listesi

Milyonlarca sigortalı için emeklilik hayalini erkene çeken, adeta bir can simidi niteliğindeki engelli ve malulen emeklilik sisteminde tarihi bir dönemece girildi. TBMM'de kabul edilen yeni yasa ile hem başvuru süreçleri kolaylaşıyor hem de bazı sigortalılar için prim gün şartları yeniden düzenleniyor. Artık yaş şartı aranmaksızın, sadece çalışma gücü kaybı oranı ve prim gün sayısı ile emekli olmak mümkün hale geliyor. %60 ve üzeri raporu olanlar için 1800 gün (5 yıl) gibi kısa bir primle emeklilik kapısı aralanırken, %40 ve üzeri raporu olanlar için de kademeli bir sistemle yaşsız emeklilik hakkı sunuluyor.Yeni dönemin en devrimsel nitelikteki değişikliği, SSK'lılar için 'vergi indirimi belgesi' zorunluluğunun kaldırılarak, sürecin tamamen SGK sağlık kurulları üzerinden yürütülecek olmasıdır. Bu, daha önce Maliye ve SGK arasında gidip gelen, aylarca süren bürokratik sürecin tarihe karışması ve emekliliğin hızlanması anlamına geliyor. Peki, bu yeni yasa kimleri kapsıyor? Kimler 1800 günle, kimler 4100 günle emekli olabilir? Engelli emekliliği ile malulen emeklilik arasındaki 5 temel fark nedir? İşte yeni döneme dair tüm merak edilenleri, en net ve anlaşılır haliyle masaya yatırdığımız kapsamlı emeklilik rehberi.Süreçler Hızlanıyor, Bürokrası Azalıyor Yeni düzenlemenin en can alıcı noktası, özellikle 2008 öncesi sigortalı olan SSK'lı engelli vatandaşları ilgilendiriyor: Vergi İndirimi Belgesi Yerine SGK Raporu: Eskiden engelli emekliliği için önce vergi dairesinden 'vergi indirimi belgesi' alınması, sonra bu belgeyle SGK'ya başvurulması gerekiyordu. Yeni yasa ile bu süreç tek çatı altında toplanıyor. Artık sadece SGK Sağlık Kurulu'nun vereceği iş gücü kaybı oranı raporu yeterli olacak. Bu, işlemlerin çok daha hızlı sonuçlanmasını sağlayacak. Değerlendirme Kriteri Değişiyor: Raporlar artık kişinin tüm rahatsızlıklarının toplanmasıyla değil, sigortalının mevcut işini yapabilme gücündeki kayba odaklanılarak verilecek. Yine de en az %40 iş gücü kaybı şartı aranacak. Mevcut Raporlar: Halihazırda vergi indirimi belgesi olanlar, emeklilik başvurusu yaptıklarında SGK tarafından yeniden değerlendirilerek yeni bir iş gücü kaybı raporu alacaklar. Mevcut indirimlerinden yararlanmaya devam edecekler.Engelli Emekliliği: Kimler Yaş Şartsız Emekli Olabilir? Çalışma gücünü en az %40 oranında kaybeden sigortalılar, işe giriş tarihlerine ve rapor oranlarına göre değişen prim ve sigortalılık süresi şartlarını tamamlayarak yaş şartı olmadan emekli olabilirler. SSK'lılar İçin Yeni Şartlar (31.12.2008 Öncesi Girişliler): %50 - %59 Rapor Oranı: 16 yıl sigortalılık süresi + 3700 prim günü %40 - %49 Rapor Oranı: 18 yıl sigortalılık süresi + 4100 prim günü Bağ-Kurlular İçin Şartlar: %60 ve üzeri Rapor: 15 yıl + 3960 gün %50 - %59 Rapor: 16 yıl + 4320 gün %40 - %49 Rapor: 18 yıl + 4680 gün Memurlar İçin Şartlar: 1 Ekim 2008 öncesi işe girmiş ve en az %40 raporu olan memurlar, 15 yıl (5400 gün) primle yaşa bakılmaksızın emekli olabiliyor. Bu tarihten sonra başlayan engelli memurlar için ise farklı kademeli şartlar uygulanıyor.Malulen Emeklilik: Sadece 1800 Gün (5 Yıl) Primle Nasıl Emekli Olunur? Bu çalışma hayatına başladıktan sonra ciddi bir hastalık veya kaza sonucu çalışma gücünü en az %60 oranında kaybeden sigortalılar için tanınan çok önemli bir haktır. Şartları Nelerdir? En az 1800 gün (5 yıl) malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmak. Çalışma gücünü en az %60 oranında kaybettiğini SGK Sağlık Kurulu raporuyla belgelemek. Rahatsızlığın, sigortalı olarak işe başladıktan sonra ortaya çıkmış olması. Başvuru Süreci: 1800 günü tamamlayan sigortalı, SGK'ya başvurarak sevk alacağı bir hastanede heyete girer. Heyetten alacağı en az %60'lık iş göremezlik raporu, SGK Sağlık Üst Kurulu tarafından da onaylanırsa, kişiye başka hiçbir şart aranmadan (yaş, sigortalılık yılı vb.) malulen emekli aylığı bağlanır.Engelli ve Malulen Emeklilik Arasındaki 5 Önemli Fark Engelli emekliliği ile malulen emeklilik kavramları sıkça karıştırılıyor. Ancak iki sistem arasında belirgin farklar bulunuyor. İşte dikkat edilmesi gereken temel noktalar: Rapor Oranı Engelli emekliliği için en az %40 oranında engel bulunması gerekiyor. Malulen emeklilikte ise rapor oranı en az %60 olmalı. Rahatsızlığın Ortaya Çıkma Zamanı Engelli emekliliğinde engel, sigorta girişinden önce de mevcut olabilir. Malulen emeklilikte rahatsızlığın sigortalılık sonrasında ortaya çıkması şarttır. Prim Gün Sayısı Engelli emekliliğinde işe giriş tarihine göre 3.700 ile 4.680 gün arasında prim ödemiş olmak gerekiyor. Malulen emeklilikte yalnızca 1.800 gün (yaklaşık 5 yıl) prim yeterli kabul ediliyor. Çalışma Durumu Emeklilik Sonrası Engelli emeklisi, emekli olduktan sonra çalışmaya devam edebilir ve maaşı kesilmez. Malulen emeklilikte ise çalışmaya devam edilirse emekli maaşı durdurulur. Sigortalılık Yılı Şartı Engelli emekliliğinde sigorta girişine göre 15-20 yıl sigortalılık şartı aranır. Malulen emeklilikte sigortalılık süresi şartı uygulanmaz. Bu farklar, hem engelli hem de malulen emekli olmayı düşünen vatandaşlar için doğru yol haritası çiziyor.Hangi Hastalıklar Emeklilik Hakkı Tanıyor? SGK'nın malulen emeklilik (%60 ve üzeri kayıp) kapsamında değerlendirdiği bazı başlıca rahatsızlıklar şunlardır: Tüm kanser türleri (tedavi süreçlerine göre) Epilepsi (Sara) Demans ve Parkinson hastalığı Beyin tümörleri MS (Multiple Skleroz) Şizofreni, Bipolar bozukluk gibi ciddi psikiyatrik rahatsızlıklar Organ nakli (Karaciğer, böbrek, kalp vb.) AIDS İleri evre Siroz Serebral Palsi, Felç Her iki gözde görme kaybı Kol veya bacak gibi uzuv kayıpları Behçet Hastalığı (ileri evre) TüberkülozFotoğraflar: Takvim Fotoğraf Arşivi Kaynak: Faruk Erdem TÜM YAZILAR İÇİN TIKLAYINIZ