Sakatlanmadan spor yapmanın yolları

Arkadaşlarıyla yemeğine yaptığı maçın ardından ameliyata taşınanlar giderek artıyor... Medical Park Bahçelievler Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Semih Gür, amatör futbolcuların spor yaralanmalarıyla ilgili soruları yanıtladı.* İş hayatında pek çok insan spor nedeniyle yaralanıyor. Bunun nedeni nedir? Özellikle hareket sistemini ilgilendiren yaralanmaların büyük bir kısmını spor yaralanmalarının içine alabiliriz. İster profesyonel anlamda isterse hobi olarak yapılsın; her türlü spor aktivitesi sırasında vücudun belli bir kısmının ya da tamamının aşırı zorlanması ya da dayanabileceği bir sınırın üstüne çıkması durumunda meydana gelen yaralanmalara, biz spor yaralanmaları diyoruz. Spor yaralanmaları direkt travma (vurma, çarpma) şeklinde veya zaman içinde aşırı kullanma (sürekli zorlanma) şeklinde görülür. Bu yaralanmaların yüzde 65-75’i önemsiz ve sorun oluşturmayan, yüzde 5’i ise kısa veya uzun süreli tedavi gerektiren yaralanmalardır.ÖLEN BİLE OLABİLİR * Sağlıklı kalmak için egzersiz yapan insanlarda yaralanma görülmesi normal mi? Yapılan spor tipine bağlı olarak değişmekle beraber spor yaralanmalarının görülme sıklığı yüzde 5-15’tir. Yapılan bir araştırmada; spor yapan her 40 kişiden birinde ciddi spor yaralanması, 4 bin kişiden birinde spor sakatlığı ve tüm önlemlerin alınmasına karşın 40 bin kişiden bir kişide ise ölüm görülmektedir. * Spor yaralanmalarında halı sahaların yaygınlığının etkisinin yüksek olduğu söylenebilir mi? Spor yapılan zeminin uygun olması çok önemlidir. Maalesef halı sahaların zeminlerinin güvenli spor için çok uygun olduğunu söyleyemeyiz. Çünkü her şeyin bir standardı var ve ülkemizde halı sahalarda standartlaşma yeni başlıyor.DİZ ÇIKIĞI BİLE GÖRDÜM * Neden halı sahalarda yaralanmalar daha fazla? Halı sahada spor yapan kişiler genellikle hafta sonu sporcuları oluyor. Özellikle haftanın bir-iki günü arabasının arkasından eşofmanını çıkarıp hiçbir hazırlık periyodu geçirmeden, ısınmadan spor yapıyorlar. Böyle olunca da yaralanmalar sık oluyor. Oysa spor bir yaşam tarzıdır. Yani sadece hafta sonu spor yapılmaz. Halı sahalarda daracık alanda kalabalık kişiler fazla temas halinde oluyor, birbirlerine kontrolsüz yaklaşabiliyor. Tüm bu nedenler de halı sahalarda yaralanmaları artırıyor.* Halı sahalarda daha çok ne gibi yaralanmalar oluyor? Ayak bileği, diz yaralanmaları ve kırıklar... El bileği, ayak bileği kırıkları, menisküs, ön çapraz bağı dediğimiz diz olayları ve yumuşak doku yaralanmaları oluyor. Halı saha travmaları daha derinleştirebiliyor. Mesela; ben doktorluk hayatımda halı sahada diz çıkığı gördüm ki, diz çıkığı bir ortopedistin çok nadir görebileceği bir durumdur. Arkadaşlarıyla hobi amacıyla maç yapmak isteyen biri için ağır bir bedeldir. Halı sahada cidden çok dikkatli olmak gerekir. Özellikle de ileri yaşlarda...HER SABAH 10 DAKİKA YETER Spor sadece belli yerlerde yapılan bir aktivite değildir. Düzenli yürüyüş, evde yapılan basit egzersizler bile ciddi bir spordur. Sporda önemli olan prensiptir. ‘Her sabah 10 dakika karın ve sırt kaslarımı çalıştıracağım, her akşam yatmadan önce yatağın içinde basit egzersizleri yapacağım’ demek ve bunu uygulamak gerekir.SPORA SERVET HARCAMAYIN Spor illa çıkıp halı sahada top oynamak ya da koşu bandında saatlerce koşmak, çok paralar verip spor merkezlerine gitmek değildir. Spor kendi evinde, kendi imkanlarınla yaptığın hareketlerdir. Burada önemli olan kendine nasıl yararı ve zararı var onu bilebilmektir. Örneğin; diz problemi olan Doğal ortamlarda spor yapmak, her zaman sentetik ortamlara göre daha avantajlıdır. Temiz havadan yararlanırsınız. Eğer tercih yapma gibi bir şansınız varsa, kesinlikle doğal ortamları tercih etmelisiniz. Ama sonuçta ‘Kesinlikle halı sahada spor yapılmasın’ demiyorum. Sadece halı sahada spor yapan kişilerin, daha dikkatli ve özenli olması gerektiğini vurguluyorum.Kravatlarını çıkarıp halı sahalara koşan amatör futbolcular dikkat! Hiç ısınmadan çıkılan maçlar, ömür boyu sürecek sakatlıklara neden olabiliyor Hafta sonu futbolcularını uyaran Prof. Dr. Semih Gür: Arabadan inip maça çıkılmaz, spor bir yaşam tarzıdır. Halı sahanın standartı da çok önemlidirSAKATLANMA KORKUSUNDAN HAVUZA BİLE ATLAMAM! Arda Turan Milli Takım kampında sakatlanıp Türkiye’ye geri gönderilmeden önce sorularımızı yanıtlamıştı. İşte anlattıkları: * Profesyonel bir futbolcu için sağlık çok önemli bir yer tutuyor. Sizin sağlıklı yaşam için olmazsa olmaz dediğiniz bir şey var mı? Sağlık hayatta olmazsa olmazımız, bizim ise hayattaki en büyük servetimiz... Bunun için de dikkatli olmalı, kontroller yaptırmalıyız. Çağ ilerledikçe yeni hastalıklar, yeni yeni virüsler ortaya çıktı. Şahsen ben de domuz gribi geçirmiş biri olarak buna yakından tanık oldum! Yani dikkat edilmeli, sürekli doktor kontrolü altında olunmalı. Biz profesyonel olarak doktorlarla beraber olduğumuz için, her şeyimize müdahale ediliyor.* Bir sağlık sırrınız var mı? Her gün yediğiniz bir şey ya da yaptığınız bir egzersiz var mı? Yok. Her şeyden önce insanlar, doktorlara güvenmeli diye düşünüyorum. Ben de Türk doktorlarına çok güvenirim.PROTEİN KULLANIRIM * Vitamin kullanıyor musunuz ya da maçtan önce özel aldığınız bir karışım var mı? Belki futbolcu olarak en az vitamin kullananlardan biriyim... Ama çok nadir olsa da protein kullanıyorum. Çünkü bazı maçlardan sonra çok çabuk dinlenmek gerekiyor. Yenilenmek için karbonhidrat ve proteini yeterli seviyede alamıyorsunuz. Çünkü zaman yok! O yüzden bazı takviyeler yapıyoruz.* Gündelik hayatınızda sakatlıktan korunmak için dikkat ettiğiniz noktalar var mı? Sakatlanma konusunu mümkün olduğunca fobi haline getirmemeye çalışıyorum. Ama tabii tatilde hiç risk almam mesela. Suya atlamaktan kaçınırım. Tatilde dinlenmeyi tercih ederim. Ben vücudumla para kazanıyorum. Saçma sapan riskler almaya gerek yok! Keyif için şunu yapalım, bunu yapalım bana göre değil.