Referanduma sayılı günler kaldı 12 Eylül’de yapılacak
Anayasa referandumuna sayılı günler kaldı. Sandıktan çıkacak sonuca göre Türkiye ya 82 Anayasası ile yola devam edecek ya da yeni anayasaya “Evet” diyecek. Peki halkoylamasına götürülen bu anayasa kaçıncı anayasamız? Osmanlı’dan günümüze kaç anayasa kabul edildi, kaçı değiştirildi, kaçı halkoylamasına götürüldü?
Dünyadaki ilk anayasa
Dünyada kayıtlara geçen ilk Anayasa İngiltere’de 1215 yılında ilan edildi. Magna Carta (Büyük Sözleşme) olarak adlandırılan bu anayasanın hedefi hükümdarın yetkilerini sınırlandırıp, halkın hükümdar karşısındaki özgürlüklerini genişletip daha katılımcı bir yönetim oluşturmaktı.
Osmanlı’nın ilk anayasası
Osmanlı’da ilk anayasa 29 Eylül 1808’de ilan edilen Sened-i İttifak’tır. Sened-i İttifak, Sultan II. Mahmut ile Anadolu ve Rumeli ayanı arasında imzalanmış bir antlaşmaydı. Osmanlı tarihinde ilk kez bu antlaşma ile padişah devlet teşkilatındaki bozulmalardan dolayı taşra teşkilatlarından yardım istemiş ve yetkilerinin bir kısmını ayana devretmiştir.
İlk kapsamlı anayasa
Osmanlı tarihinde ilk kapsamlı Anayasa ise 1839 ylında ilan edilen Tanzimat Fermanı’dır. Tnazimat Fermanı, Gülhane Hattı Hümayunu olarak da bilinir. Gülhane’de yabancı devlet temsilcilerinin önünde okunan bu fermanla Osmanlı vatandaşlarına can ve mal güvenliği konusunda güvenceler verilmiş, askerlik ve vergi konuları yeniden düzenlenmiştir.
Islahat Fermanı 1845 tarihinde
Padişah Abdülmecit, yeni bir Hattı Hümayun ilan ederek daha önce vaad edilen kanunların çıkarılması konusunda emirler verdi. Daha sonra ise 1856 ylında Islahat Fermanı ilan edilerek imparatorluğun içinde bulunduğu sorunların çözümü hedeflendi ve birçok konuda yeni düzenlemeler getirildi.