Norveçli mühendis her şeyi bıraktı kabileye katıldı! Maymun ve yarasa yedi ama sonrasında...

Audun Amundsen, okların veya kanoların yapılması ve maymun, yarasa veya karides avlanmak dışında günlük işlerin çok az olduğu Mentawai kabilesi ile ormandaki yaşamını anlatırken 'Doğanın ritmine nasıl ayak uyduracağımı ve ritmi takip etmeyi öğrendim' diyor. Norveçli mühendis ve film yapımcısı 2004 yılında henüz 24 yaşındayken, batı Endonezya ormanlarının derinliklerindeki kabile ile bir ay yaşadı. 2009'da ise, bu kez üç yıllık bir deneyim için, onların yanına gitti. Amundsen, bu süre içinde yazılı olmayan dillerini de öğrendi. Bu süre içinde en çok özlediği şeyin 'modern toplumun rahatlığı' ve 'sadece hayatta kalmak için değil, zevk için yemek' olduğunu söyledi. İlişki kurabileceği insanlarla sohbet etmek, zaman zaman istediği başka bir şeydi. Endonezya'daki yarı göçebe avcı-toplayıcılar arasında yaşamak için Norveç'teki rahat yaşantısını geride bırakan petrol mühendisi, Mentawai halkı arasındaki zamanının 'kayıp bir dünyada' olduğu gibi olduğunu söylüyor. Audun Amundsen Endonezya'nın batısındaki Mentawai kabilesi ile 24 yaşında yaşamaya başladı. Dolgun maaşlı işini bıraktı ve dünyayı dolaştı, Hindistan'dan Nepal'e, sonra Endonezya'ya gitti. Sonunda kendini Batı Sumatra'daki Padang'da buldu çünkü kendi kültüründen olabildiğince uzaklaşmak istiyordu. Siberut Adası'na gitti ve oradaki kabile halkının arasına karışarak onlar gibi yaşadı. Padang'dan bindiği eski püskü ahşap bir teknede 12 saat süren bir yolculuğun ardından adaya ulaştığını anlatan Audun, kendisini kabilenin yaşadığını adaya götürecek birini bulmak ve ikna etmek için bir hafta uğraştığını anlattı. Audun, adada misafir olduğu süre içerisinde kabilenin şamanlarından biri olan Aman Paksa'nın evinde yaşadı. Norveçli adam, 'Benden hoşlandığı için birkaç hafta kalmam için bir anlaşma yaptık' diyor. Audun, Norveç'e dönüş uçuşu olmasına rağmen, kendini ormana geri dönmeyi iple çekerken bulmuş. Genç adam, Norveç'e döndüğünde kabileyi tekrar ziyaret edip kültürlerini belgelemek adına, film yapımı eğitimi almış. Audun, insanların binlerce yıl boyunca yaşadığı gibi yaşamayı öğrendiği sıra dışı deneyimi filmleştirerek Newtopia adını verdiği bir belgesele imza attı. 'Doğanın ritmini nasıl anlayacağımı ve ona göre yaşamayı öğrendim' diyen Norveçli mühendisin, o zamanlara dair tek kötü anısı, yaşadığı kötü göz enfeksiyonu. Bunun dışında doğayla iç içe yaşamdan büyük keyif aldığını anlatan adam, ormandaki günlük rutini İngiliz Daily Mail gazetesine şöyle tarif etti: 'Güneş doğmadan, önce sis hala ağaçları çevrelerken kendimiz uyanırdık. Güneş ormanı ısıtırken verandada oturup rahatlardık. Sohbet edip sıcak bir şeyler içerdik.' 'Sonra yarı vahşi domuzları sagu (nişastalı palmiye ağacı özü) ile beslerdik. Ondan sonra istediğimiz projeyi planlamakta özgürdük. Projeler maymunları, yarasaları veya nehir karideslerini avlamak olabilir. Ekipman, kano, ok, sepet gibi şeyler yapardık. 'Genellikle öğlen vakti biraz dinlenirdik ve sonra sosyal etkinlikler olur. Evler açıktır ve sık sık ziyaretçiler gelir ya da biz ziyarete giderdik.' Audun, Aman Paksa ile ilk tanıştığında kabilelerin halkının makine, elektrik ve hatta para kavramı olmadığını söylüyor. Ancak onlarla geçirdiği zaman boyunca Audun, modern dünyaya katılmaya gittikçe daha fazla ilgi duyduklarını ve kendi kültürlerinin kaybolduğunu gördü. Hatta bir noktada Aman Paksa saçlarını kesti, Batı kıyafetleri giymeye başladı ve şehirde iş bulmak için ayrıldı. Ama kısa süre sonra geri döndü, kısa saç kesimiyle kabile arasında göze çarpmamak için bir peruk satın aldı. Audi, Mentawai yaşam tarzının sonunda ortadan kalkacak olmasının üzücü ama kaçınılmaz olduğunu söylüyor: 'Sonunda doğa ve modernite arasında bir denge bulacağımızı düşünüyorum' diyor ve ekliyor: 'Ama ne yazık ki, bizden önce birçok tür ve ekosistemin ortadan kalkacağından şüpheleniyorum. ' MAYMUN ETİ YİYORLAR, KAN İÇİYORLAR Raute dünyanın en ilkel kabilesi. Bu kabilede yaşayan insanlar maymun avcılığı yapıyor ve yakaladıkları maymunların etini yiyorlar. Kabileden biri öldüğünde ise bulundukları yeri terk ediyorlar ve başka bir yere göç ediyorlar. İşte çok ilginç yaşamlarıyla Raute kabilesi… Danimarkalı fotoğrafçı Jan Moller Hansen, modern yaşama uymamakta direnen Raute kabilesinin günlük hayatını görüntüledi. Hansen yerel bir rehber eşliğinde, Nepal'de Katmandu'dan çıkıp Accham bölgesindeki ormanın derinliklerine daldı. Orada da kendilerini 'ormanın kralları' diye tanımlayan Raute kabilesinin yaşamına tanıklık etti. Nepal halkı tarafından ikinci sınıf insanlar olarak görülmek istemeyen Raute kabilesi üyeleri, bu yüzden modern hayata geçmek istemiyorlar. Raute kabilesi üyeleri, etnik kimliklerine sıkı sıkıya bağlılar ve kendilerinin kral soyundan geldiğine inanıyorlar. Herhangi bir maddi ya da gayrimenkul sahibi olmak gibi bir kaygıları yok. Sahip oldukları her şeyi de paylaşıyorlar. Bu fotoğraf Raute kampında çok alışılmış bir sahne. Bütün aile toplanarak ateş etrafında bir araya geliyorlar. Göçebe halde yaşadıkları için de yanlarında taşıyabilecekleri şeylere sahip olmayı tercih ediyorlar. Aralarından herhangi biri öldüğünde onu gömdükten sonra kamp yaptıkları yeri terk edip başka bir yere doğru yola çıkıyorlar. Ölülerini de dik olarak gömüyorlar. Böylece ruhunun cennette özgürlüğe kavuştuğuna inanıyorlar. Göçebe ve geleneksel bir şekilde yaşayan bu kabile her ay Nepal'in batısındaki ormanlarda yer değiştirerek yaşıyorlar. Çok eskilerden beri kendilerini 'Ormanın Kralları' olarak tanımlayan topluluk, maymun eti yiyerek ve çevre köylere ahşap el emeği ürünler verip karşılığında tahıl ve sebze alarak yaşamlarını sürdürüyorlar. Nitekim küresel ısınma onların yaşamını da etkilemiş: Azalan maymun popülasyonu ve plastik ürün akını hayatlarını belirsiz bir geleceğe doğru sürüklüyor. Kabile yaşamını Langur ve makak maymunlarını avlayarak sürdürüyor. Kabiledeki erkekler, çevredeki ormanlardan topladıkları tahtaları, yerel köylerle satmak için mobilya haline getiriyorlar. Ayrıca kabiledeki en son gerçekleşen ayı saldırılarından sonra çocuklar ormanın derinliklerine girmemeleri konusunda uyarıldı. Raute kabilesi ormana güçlü bir bağlılığa sahip ve tohum ekmenin günah olduğuna inandıkları için tarımdan kaçınıyorlar. Kabilede her ağaç türü kesilmiyor. Sadece yaygın olan ağaç türlerini kesiyorlar. Kabilede ava çıkan bir adam, av günlerinde başarılı bir günün ardından maymunla kampa dönüyor. Ayrıca kabilede sadece erkekler ava çıkma hakkına sahip. Kabilede iş bölümü cinsiyete dayalı. Kadınlar çoğunlukla pişirme, yıkama ve yakacak toplama gibi günlük görevleri yerine getiriyor. Raute kabilesindeki bireyler vahşi orman meyveleri ve yeşilliklerini düzenli olarak topluyorlar. Kabilede son bilgilere dayanılarak yalnızca 156 kişinin kaldığı bilinmekte. Bu ülkede Başkent Juba'nın kuzeyinde, Nil kıyısında yaşayan Mundari adlı bir kabile bulunuyor. Mundarilerin bütün hayatı hayvancılık üzerine kurulu. Onlara sığır kralları deniyor. Yetiştirdikleri hayvan ise Ankole-Watusi olarak bilinen bir sığır türü. Boyları 2,5 metreye kadar ulaşabilen bu hayvanların her biri 500 dolar değerinde. Bu neden Mundari kabilesinin en değerli varlıkları bu hayvanlar. Öyle ki kabile üyeleri hayvanlarını makineli tüfeklerle koruyor Fotoğrafçı Tarık Zaidi belgesel çalışması için 4 gününü bu kabileyle ve kabilenin gözü gibi baktığı bu sığırlarla birlikte geçirdi. Zaidi tanıştı her kabile üyesinin favori bir ineği olduğunu söylüyor. Bu hayvanları etleri için öldürmeleri çok ender görülüyor. Bu ineklerin sadece sütünden faydalanmıyorlar, aynı zamanda idrarını da antiseptik olarak kullanıyorlar. İdrardaki amonyak ise kabilenin genelinde görülen turuncu saç renginin baş nedeni. Hayvanlarına günde iki kez masaj yapıyorlar. Güney Sudan'da hayvanlar ve hayvancılık çok önemli. Sudan'dan bağımsızlıklarını kazanmadan önce yaşanan savaşlarda hedefler hep hayvan çiftlikleri oluyordu. Bağımsızlığın ardından da hayvancılık önemini koruyor. Hatta her şeyleri...