NASA’nın sır gibi sakladığı liste açıklandı! Astronotlar gece gündüz bunu yiyormuş

Uzay görevlerine hazırlanan astronotlar, fırlatmadan önce özel bir kahvaltıyla güne başlıyor. NASA'nın geleneksel hale getirdiği bu öğün genellikle biftek, yumurta ve portakal suyundan oluşuyor. Uzaya çıkan ilk Amerikalı astronot Alan Shepard'a da bu kahvaltı hazırlanmıştı. Düşük lif içeren ve sindirimi kolay bu öğün, astronotların fırlatma öncesi daha konforlu bir yolculuk geçirmesini için özel olarak planlanıyor. Peki uzayda hangi besinler tüketiliyor? İşte alternatif lezzetler...Astronotların beslenme serüveni nasıl başladı? NASA arşivlerine göre, uzaya çıkan ilk Amerikalı astronot Alan Shepard'a uçuş öncesi kahve verilmedi. Bunun nedeni, kafeinin uyanıklık seviyesini etkileyebileceği ve idrar söktürücü (diüretik) özelliği nedeniyle uzayda ekstra sıvı ihtiyacına yol açabileceğiydi. Shepard'ın menüsü, Havacılık Tıbbi Laboratuvarı'ndan Beatrice Finkelstein tarafından hazırlandı. 'Düşük kalıntılı' olarak tanımlanan bu özel kahvaltı, sindirimi kolay ve lif oranı düşük yiyeceklerden oluşuyordu.Shepard'ın uçuşu yalnızca 15 dakika sürdüğü için uzayda yemek yemesine gerek olmadı. Ancak kendisinden haftalar önce, 12 Nisan 1961'de uzaya çıkan Sovyet kozmonot Yuri Gagarin, 108 dakikalık yolculuğunda ilk kez uzayda yemek yiyen insan oldu. Gagarin, bir tüp içinden sığır eti ve karaciğer ezmesi tüketti. O dönemde bilim insanları sıfır yerçekiminde yutkunmanın mümkün olup olmadığını dahi bilmiyordu. İlerleyen yıllarda astronotların uzayda geçirdiği süreler uzayınca, yeme-içme ve hijyen koşulları daha da hayati hale geldi. Bugün astronotlar, uzun süreli görevler için dengeli ve bilimsel olarak hazırlanmış öğünlerle besleniyor.Ay'a giden yol mutfaktan geçti Apollo görevleri yalnızca uzay keşfi açısından değil, aynı zamanda astronot beslenmesi için de dönüm noktası oldu. NASA, Ay'a gidecek astronotlar için ilk kez 'kaşık-kase paketini' geliştirdi. Bu yenilikçi sistem, sıcak suyla yeniden canlandırılan kurutulmuş yiyecekleri plastik torbalar içinde sunuyordu. Torbalarda bulunan özel valf sayesinde astronotlar, yiyecekleri kolayca hazırlayıp tüketebiliyordu. Bu pratik yöntem, uzayda beslenme anlayışını kökten değiştirdi ve günümüzdeki sistemlerin temelini attı.Uzayda yemek var ama lezzet şartlı 1969'da Nutrition Today dergisinde yayınlanan bir makalede, bir NASA bilim insanı astronotların uzaydaki menüsünü şöyle değerlendirmişti: 'Çeşitlilik tatmin ediciydi ve açlıklarını giderip performanslarını sürdürmeleri için yeterliydi.' Ancak bu değerlendirme, yemeklerin lezzetiyle ilgili pek de lezzetli sayılmaz. Uzay mekiği astronotu Don Thomas'ın sözleri durumu özetliyor: 'Kimse yemek için uzaya gitmiyor... ama manzaralar muhteşem.'1990'larda dört görevde toplam 44 gününü yörüngede geçiren Thomas, uzay yemeklerini 'dondurularak kurutulmuş veya ışınlanmış kamp yemeklerine' benzetiyor. Bugün hala uzayda yemek pişirmek genellikle sıcak su enjekte edilen keselerle mümkün. Ancak teknoloji gelişti uzay mekiği döneminde kullanılan küçük konveksiyon fırınlarının yerini şimdi Uluslararası Uzay İstasyonu'nda bulunan indüksiyon fırını aldı. Bu sayede astronotlar yemeklerini biraz daha 'dünya standartlarına' yaklaştırabiliyor.Uzayda pizza, sandviç ve cheeseburger Bilim insanları, astronotlar için yiyeceğin yalnızca fiziksel enerji kaynağı olmadığını, aynı zamanda zihinsel sağlıkları için de büyük önem taşıdığını fark etti. Tanıdık tatlar, astronotlara evlerini hatırlatıyor ve moral desteği sağlıyor. Astronot Don Thomas, 'Hava gecikmeleri gibi durumlar için fırlatma rampasına atıştırmalık almamıza izin veriliyordu. En sevdiğim yiyecek pizza, bu yüzden 'bana bunun yerine bir pizza yapabilir misiniz?' dedim. NASA da yaptı' diyerek uzaya gönderilen ilk pizzanın hikayesini paylaştı. 2016'da İngiliz astronot Tim Peake, şef Heston Blumenthal'ın hazırladığı pastırmalı sandviçi yanında götürdü. Ancak sıfır yerçekimi koşullarında kırıntılar sorun yaratabileceği için sandviçlerde genellikle yassı ekmek ya da tortilla tercih ediliyor. Astronot Terry Virts de yaratıcılığını konuşturdu: Tortillanın içine dana köftesi, peynir, domates salçası ve Rus hardalı koyarak kendi 'uzay cheeseburgerini' hazırladı. Uluslararası Uzay İstasyonu'nun sunduğu alan ve olanaklarla birlikte, astronotların menüleri artık daha zengin. Düzenli taze gıda sevkiyatları yapılırken, bazı sebzeler (örneğin marul) uzayda yetiştirilmeye başlandı. Uzayda yemek kültürü her geçen gün dünyaya bir adım daha yaklaşıyor.Uzayda çay, kahve ve yiyecek düzeni Uzayda astronotlar, sıcak içeceklerini kişisel tercihleriyle hazırlamakta zorlanıyorlar. ISS'deki her astronot, fırlatmadan önce yiyecek bilimi ekibine içeceklerini nasıl sevdiklerini bildiriyor. Ancak, çay veya kahveye krema, şeker veya tatlandırıcı eklemek mümkün olmuyor. Astronotların yapması gereken tek şey sıcak su eklemek. Tuz ve karabiber de uzayda farklı bir formda kullanılıyor. Sıvı formda olan tuz, gözlere kaçmaması için suya çözülürken, karabiber ise gıda sınıfı yağda çözülerek kullanıma sunuluyor.Her astronot bıçak, çatal, kaşık ve makas içeren kişisel mutfak eşyası setini yanına alıyor. Kaşık ve makas, astronotlar arasında en çok tercih edilen eşyalar olurken, mutfak lavabosu veya bulaşık makinesi olmadığından yemek sonrası eşyalar mendillerle temizleniyor. ISS'de dondurucu olmamakla birlikte, MERLIN adlı bir soğutucu bulunuyor. Bu cihaz, bilimsel deneyler için kullanılan sıcaklık kontrollü bir ortam sağlarken, astronotlar içeceklerini ve yiyeceklerini soğutmak için de bu imkandan faydalanıyor.Astronotlar uzayda baharatlı sosları özlüyor Astronotlar için içecek seçenekleri son yıllarda önemli ölçüde artsa da, uzayda baharatlı lezzetlere duyulan özlem devam ediyor. 1960'lardan itibaren yapılan araştırmalar, astronotların tat alma duyularının uzayda etkili bir şekilde çalışmadığını ortaya koydu. Bu durum, astronotların evde yemedikleri yemeklerin tadını çıkarmaya çalıştıkları, ancak aynı zamanda alışık oldukları lezzetlerin eksikliğini de hissettikleri bir durum yaratıyor.Uzayda yemeğin tadını daha çekici hale getirebilmek için yapılan çalışmalar, astronotların hem açlıklarını gidermeyi hem de yemeğin tadını almalarını sağlamaya yönelik yoğunlaşmış durumda. Bu sebeple, soslar ve ekstra lezzet katacak çeşniler, uzayda hala vazgeçilmez bir yere sahip. Eski astronot Peggy Whitson, ISS'teki günlüğünde mürettebatlarının sıkça söylediği 'Her şey sosla ilgili' ifadesini paylaşmış ve öğle ya da akşam yemeğinde en çok sorulan sorunun 'Bugün sosunuzla ne yiyeceksiniz?' olduğunu yazmıştı.Gemini 3 uçuşunda astronotlar sandviç yedi 23 Mart 1965'teki Gemini 3 fırlatılmadan önce, astronotlar Gus Grissom ve John Young, uzaya taşınabilecek ilk yiyeceklerden biri olarak pastırmalı dana eti sandviçini denemişti. Grissom, uçuş sırasında sandviçten hızlıca bir ısırık aldıktan sonra, yiyeceğin dağılmaya başladığını fark etti ve hemen cebine koymaya karar verdi. Gemini 3 transkriptine göre, Young, sandviçin 'pek de iyi bir fikir olmadığını' öne sürerken, Grissom ise, 'Yine de, bir arada durabilseydi, oldukça iyiydi' diyerek durumu mizahi bir şekilde değerlendirdi. Bu sandviç, 1981'de Young'ın komutanlığını yaptığı ilk uzay mekiği görevinde resmi olarak menüye dahil edildi ve uzayda yiyeceklerin evrimi açısından önemli bir dönüm noktası oldu.(Kaynak: Takvim Foto Arşiv, NASA, Space)