İslam dininde sevap kazandıran fakat yapılmadığında günah olmayan davranışlara "müstehap" denir. Bu kavram bireysel ve toplumsal ahlakı güçlendirir.
TC. Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü'ne göre müstehap ne demek?
1.Hoşa giden, sevilen, beğenilen.
2. Dinen emredilmediği halde yapıldığında sevap kazandıran davranış.
Müstehap Nedir?
İslam dininde fiiller; farz, vacip, sünnet, müstehap, mubah, mekruh ve haram gibi kategorilere ayrılır. Bunlar arasında müstehap, dinî ve ahlâkî açıdan güzel bulunan, yapılması sevap kazandıran ancak yapılmaması da günah sayılmayan davranışları ifade eder.
diyanet.gov.tr'de yer alan bilgilere göre Peygamber Efendimizin yeme, içme, giyinme, uyuma adabı gibi ibadet kastı olmadan, insan sıfatıyla yaptığı mutat davranışlarına da sünen-i zevâid denir. Bu gibi hususlarda Hz. Peygamber'e uymak müstehaptır ve şefaatine vesiledir. Fakat sünen-i zevâide uymayan bir kimse için dini açıdan bir ceza ya da kınanma söz konusu değildir. Sünnetlerin yapılmasında sevap vardır. Müekked sünnetlerin kasten terk edilmelerinde herhangi bir dini ceza yok ise de, bunların sevabından mahrumiyet ve dinen hoş karşılanmama durumu söz konusudur. Fakat bunların yapılmaması dinen kınanmaz.
Arapça kökenli bir kelime olan müstehap, sözlükte "hoş görülen, tercih edilen, sevilen" anlamına gelir. Terim olarak ise, yapılması teşvik edilen fakat zorunlu olmayan ibadet ve davranışlar için kullanılır.
Müstehap ile Sünnet ve Mendup Arasındaki Fark Nedir?
Müstehap kavramı zaman zaman sünnet, mendup, tatavvu ya da âdâb gibi terimlerle eş anlamlı şekilde kullanılır. Hepsi yapılması güzel olan fiillerdir ancak aralarında ince farklar vardır:
- Sünnet: Peygamber Efendimiz'in düzenli yaptığı ve terk etmediği davranışlardır.
- Müstehap: Peygamberimiz'in ara sıra yaptığı, dinen hoş görülen fiillerdir.
- Mendup: Sünnet ve müstehapları genel olarak kapsayan terimdir.