Kene ısırığı yoluyla vücuda geçen "Alfa-Gal" adlı sendrom, bağışıklık sisteminde hassasiyete neden olarak hayvansal gıdalara karşı alerji gelişmesine yol açıyor. ABD başta olmak üzere birçok ülkede vakaların artış gösterdiğine dikkat çeken bilim insanları, hastalığın sessiz ancak hızlı bir şekilde yayıldığı uyarısında bulunuyor. Peki Alfa-Gal sendromu için nasıl önlemler alınmalı? İşte konu hakkında bilinmesi gerekenler…
KENE ISIRIĞIYLA GELEN ET ALERJİSİ
🔸Et veya süt tükettikten sonra ortaya çıkan şiddetli kaşıntı, ağrı ve şişlikler bazen acil müdahale gerektirebilir. Sebebi ise genellikle aylar önce fark edilmeyen bir kene ısırığı olabilir.
🔸Tıp dünyasında "alfa-gal sendromu" olarak adlandırılan bu durum, vücudun kırmızı et ve bazı hayvansal ürünlere karşı geç ortaya çıkan bir alerjik reaksiyon geliştirmesiyle kendini gösteriyor.
🔸Halk arasında genellikle "kırmızı et alerjisi" olarak bilinse de bu ad yanıltıcı. Çünkü sendrom yalnızca kırmızı etle sınırlı kalmıyor, süt ürünleri ve bazı jelatin içerikli ürünler de ciddi reaksiyonlara yol açabiliyor. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'ne (CDC) göre, yalnızca ABD'de 450 bin kişinin bu sendroma sahip olabileceği tahmin ediliyor. Üstelik bu alerjiyi taşıyan kene türlerinin sayısı da sanılandan çok daha fazla.
ALFA-GAL SENDROMU NEDİR?
🔸Alfa-Gal Sendromu, aslında karmaşık adıyla galaktoz-alfa-1,3-galaktoz adlı bir şeker molekülüne karşı gelişen alerjik bir reaksiyondur. Bu molekül, inek, domuz, geyik ve tavşan gibi birçok memelinin dokularında bulunurken, insan vücudunda yer almaz. Kene ısırığı yoluyla yüksek miktarda alfa-gal kana karıştığında, bağışıklık sistemi bu moleküle karşı antikor üretmeye başlar ve zamanla aşırı duyarlılık gelişir.
🔸Daha sonra alfa-gal içeren kırmızı et ve süt ürünleri tüketildiğinde veya jelatin, bazı ilaçlar ve kişisel bakım ürünleri gibi hayvansal kaynaklı maddelere maruz kalındığında bağışıklık sistemi aşırı tepki verir. Özellikle, domuz bağırsaklarından elde edilen ve ameliyatlarda kullanılan heparin ilacı, alfa-gal sendromu olan hastalarda ciddi reaksiyonlara neden olabilir.
🔸Alfa-gal sendromu teşhisi konulan kişilerin, kene ısırığından kaçınması ve diyetlerini dikkatle düzenlemesi gerekir. Zamanla tetikleyici maddelere maruz kalmadıkça ve korunma önlemleri alındıkça, alerjinin etkileri azalabilir ve hastalar yaşam kalitesini geri kazanabilir. Ancak bu süreç sabır ve özen gerektirir.
ALFA-GAL SENDROMUNA DAHA ÇOK KİŞİ NEDEN YAKALANIYOR?
🔸Böcek ve hastalıklar üzerine çalışan bir entomolog olarak, alfa-gal sendromunun dünya genelinde hızla yayılmasını endişeyle izliyorum. Birkaç yıl öncesine kadar uzmanlar, bu alerjinin büyük oranda sadece ABD'nin güneydoğusuyla sınırlı olduğunu düşünüyor, çünkü hastalık esasen yalnızca Yıldız Kenesi'nin bulunduğu bölgelerde görülüyordu. Ancak yapılan yeni araştırmalar, altı kıtada farklı kene türlerinin alfa-gal sendromuna neden olabildiğini ortaya koydu. Bunlar arasında, Lyme hastalığına da yol açan kara bacaklı kene yani geyik kenesi de bulunuyor.
🔸Bu keneler, şehir parkları, bahçeler ve ormanlık alanlarda saklanarak yürüyüş yapanların giysilerine veya vücutlarına kolayca tutunabiliyor. Geyik ve insan nüfusundaki artışla birlikte kene sayısı hızla çoğalırken, buna paralel olarak alfa-gal sendromu tanısı alan kişi sayısında da ciddi bir yükseliş yaşanıyor.
