Hayvanların depremi önceden hissedip hissetmediği hala bilimsel olarak kesinleşmiş bir konu olmasa da, birçok evcil hayvanın tuhaf davranışlar sergileyerek depremi hissettikleri iddia ediliyor. Kedi, köpek ve kuş gibi farklı hayvanları gözlemleyen bilim insanları, ''Hayvanlar depremi hissedebilir mi? Depremi ne kadar önce fark ederler?'' gibi sorulara yanıt arıyor. İşte uzman görüşleri...
Hayvanlar depremi önceden hisseder mi?
Michigan Teknoloji Üniversitesi, "Depremler, yeraltı kayasının aniden kırılması ve bir fay boyunca hızlı bir hareket gerçekleştiğinde oluşur. Bu ani enerji salınımı, zeminde sismik dalgaların yayılmasına sebep olur" şeklinde açıklama yapmaktadır.
Amerika Birleşik Devletleri Jeoloji Araştırması (USGS), "Hayvanlar, balıklar, kuşlar, sürüngenler ve böcekler gibi canlıların, depremlerden haftalar veya saniyeler önce garip davranışlar sergilediklerine dair birçok anekdotal kanıt bulunmaktadır" şeklinde açıklama yapıyor. "Ancak, bu tür davranışların sismik olaylardan önce düzenli ve güvenilir bir şekilde meydana geldiğini kanıtlayan bir açıklama ve bu fenomenin nasıl işlediğini açıklayan bir mekanizma hala keşfedilmiş değil." ifadesine yer veriyor.
Hayvanların depremleri hissedebilme yeteneği
Araştırmalar, hayvanların depremleri insanların algılayamadan önce hissedebileceğini gösteriyor. Özellikle hayvanların, deprem sırasında ilk hareket eden P dalgalarını algılayarak, insanlardan daha önce tepki verdikleri öne sürülüyor. P dalgaları, insanların fark edemediği kadar hızlı bir şekilde hareket ederken, daha büyük S dalgalarının ardından gelen daha güçlü sarsıntılardan önce hayvanlar bu dalgaları hissedebilirler.
Hayvan davranışlarındaki anormallikler
Bazen evcil hayvanlar, özellikle kediler ve köpeklerde, depremden önce huzursuzluk görülebilir. Bilim insanları, bu tür davranışların hayvanların P dalgalarını fark etmelerinin bir sonucu olabileceğini savunuyorlar. 2020 yılında Scientific American, 1975'teki Haicheng depremi öncesinde, bir grup yılanın kış uykusunu terk ettiğini ve bu davranışların deprem öncesi bir işaret olarak görüldüğünü belirtti.