Çoğu zaman farkına bile varmadığımız otlar, yetiştirdiğimiz veya doğadan topladığımız aromatik bitkiler birilerinin, bizlerin haya-tında nasıl bir önem taşıyor? İşte Anadolu'nun yenen otları:
ACI BAKLA Baklagillerden olup yassı başlı, ortası oyuk, tadı acı bir bitkidir. Bahçelerde ve bostanlarda yetişir. Buna Yahudi baklası veya mısır baklası da denir. Özellikleri; Acıbakla ısıtıcı ve kurutucu olup hazmı zordur. Su içine normal şekilde bırakılıp biraz bekletildikten veya kaynatılıp acılığı giderildikten sonra yenilir. Gıdası iyi değildir. Acı bakla gıda olmaktan daha çok, ilaç olma özeliğine sahibidir. En iyisi taze, beyaz, büyük ve ağır olanıdır. Parlatıcı ve çözümleyici özelliğe sahibidir. Dıştan lapası göbek üzerine vurulursa bağırsak kurtlarını öldürür, bal ile beraber yenilirse, yine aynı etkiyi yapar. Sirke ile karıştırılarak içilmesi de böyledir. Acı baklanın kaynatılmış suyu dahi haşereleri, böcekleri, sinek ve sivrisinekleri öldürür. Acı baklanın suyu, dıştan sürüldüğü zaman vücuttaki sivilcelere, uyuz ve alaca hastalıklarına, çilliğe, habis yaralara karşı faydalıdır. Acı bakla, adet kanamasını ve idrarı çoğaltır. Ağız yoluyla içildiği zaman ise cenini düşürür ve ölmüş cenini dışarı atar. Acı baklanın tozu, cildi temizler ve ciltteki darp yaralarının meydana getirdiği izleri iyileştirir. Acı baklanın unu, arpa unu ile beraber karıştırılarak merhem yapılırsa, çıbanlara ve çıban ağrılarına karşı faydalıdır. Acı bakla bal veya sirke ile kaynatıldığı zaman, karaciğer ve dalak gözenekleri tıkanıklığını giderir. Dalak ve karaciğer sertliğine karşı da faydalıdır.
AKYILDIZ OTU Akyıldız soğanı Ornithogalum türlerinin ortak adıdır. Diğer isimleri köpek soğanı ve tükrük otudur. Çok yıllık otsu bir bitkidir. Bu türle 20-30 cm boyuna kadar çıkabilirler. Çiçekleri gövdenin ucunda ve beyaz renklidir. Anadolu'da 30 a yakın türü bulunmaktadır. Akyıldız soğanının kullanımı Akyıldız soğanı ( köpek otu ) eski romadan beri özellikle çıbanlar ve sivilceler için kullanılır. Ayırıca kusturucu etkisi de vardır. Fakat zehirli olduğundan dahili kullanımı tavsiye edilmez. Anadolu'da bu türlerin yaprakları sebze olarak kullanılmaktadır. Akyıldız soğanı nasıl kullanılır? Akyıldız soğanının yumruları çıbanlar ve sivilceler için kullanılır. Bu soğanlar ister taze ve istenirse pişmiş olarak çıban üzerine sarılır ve çıbanın olgunlaşıp açılması sağlanır.
BAMBUL OTU, (BOYA - SIĞIL OTU) 50 santime kadar uzayan boyları, yumuşak tüyleri, gövdesi dik, dalları sık, beyaza dönük yeşil renkli yaprağı olan bir sene dayanan otsu bitkilerdendir. Ufak salkımlar halinde çiçekleri bulunmaktadır. Bitkinin özünden çıkarılan su Siğillere uygulanarak, Siğilleri geçirmesi sayesinde ismini buradan almıştır. Tohumdan üreyen bir bitki çeşididir. Doğada kendiliğinden yetişmektedir fakat güzel beyaz renkli içekleri sayesinde süs bitkisi olarak ta yetiştirilir. Zehirli olan sinoglosin alkaloiti isimli madde Siğil otunun tümün de en yoğun olarak ta köklerinde ve tohumundadır. Bu zehirli madde sayesinde hayvanlar tarafından yenilmemektedir. Siğil Otu’nun Yararları (Faydaları) •Siğil otu Siğilleri geçirmekte oldukça faydalı olup ismini de buradan almaktadır. •Yılan sokmaları ile Akrep sokmalarına karşıda etkili bir bitkidir Siğil otu. •Siğil otu ateşlenmelerde ateşi düşürür. •Safranın artmasını sağlamaktadır Siğil otu. •Mide ağrılarına da iyi gelmektedir Siğil otu. •Siğil otu Hemoroid ağrısına da iyi gelir •Aynı zamanda Siğil otu kan temizleyicidir. Siğil Otu’nun Zararları Siğil otu bünyesinde zehir barındıran bir bitki olduğu için dikkatli kullanılmalıdır. Siğil Otu’nun Kullanımı Siğil otunun körpe yapraklarını ezip Siğil ya da nasırların veya sorunlu olan bölgelerin üzerine sararak tedavi edebilirsiniz.
BİBERİYE Biberiye birçok çeşitli durumlarda kullanılabilir : Evde kullanımı : Taze dallı biberiyeyi bir odanın serin bir yerde saklayın. 2 bardak suda bir avuç dolusu biberiyeyi 10 dakika kaynatın. Banyo ve mutfak temizleyicisi olarak mikrop öldürücü bir solüsyondur. Dekoratif olarak kullanımı : Biberiye dallarının güzel kokulu bir gövdesi vardır. Halkalar halinde örülüp çelenk olarak süslenir. Yemeklik olarak kullanımı : Çiçeklerini, kristalize etmek ve süslemek için salataya karıştırılabilirsiniz. Meyve püresine 450 gr şekeri krema ile karıştırıp biberiyeyi ekleyin. Yaprakları idareli bir şekilde katılarak ekmeği de içeren ve fasulye ya da kek olarak da geniş bir yiyecek alanında kullanılabilir. Biberiyeyi pişmiş patateslere lezzet vermek ve yağını da sebzelere tat vermek için kullanın. Pratik olarak kullanımı : Yaprakları soyulduğunda, barbeküye güzel bir koku vermek için biberiye dalları ateşte yakılır. İlaç olarak kullanımı : Kan dolaşımını hareketlendirir, ağrıları dindirir ve tatbiki olarak kan yapar. Yağın sindirimine yardımcı olur. Eklem ve romatizma ağrılarına iyi gelir. Gargara yapılarak kullanıldığında mikropları öldürücüdür. SERİN HAVALARDA Yorgunluk, depresyon ve güçsüzlük için idealdir. Serin havalarda, kan dolaşımını güçlendirir, sindirimi hareketlendirir, üşütme, nezle, soğuk algınlığı belirtileri ve romatizmaya karşın iyi bir tedavi edicidir. Buz torbası ya da ılık havlulara nazaran, baş ağrıları için çok daha fazla yararlıdır. Mahsul, yıl boyunca taze kalır. tentür ya da demlenerek alınır. BİBERİYE YAPRAĞI Biberiye, eklem ağrısı, kas ağrısı, iştah kaybı gibi küçük sindirim problemleri, hafif bulantı ve mide gazı tedavilerinde kullanılır. Biberiye yaprakları, çeşitli maddeler içerir. Bakteri öldürücüdür, sindirimi kolaylaştırır ve bağırsak bölgesini rahatlatır. Dahilen tentür ya da çay gibi, içecek olarak alınır. Biberiye yaprakları, sıkılarak uygulanabilir veya sıcak su içine bırakılarak ıslatılabilir ve yapraklar bükülerek de kullanılabilir. BİBERİYE YAĞI Biberiye yağı cilde uygulandığında, cilt yüzeyindeki kan akışını arttırır. Dozaj kullanımı tavsiyesi Çay Sindirim problemleri için, bir çay kaşığı kurutulmuş biberiye yaprağı 1 fincan suda 10 dakika kaynatılıp demlenir. Yemeklerden önce bir fincan; günde 3 fincan kadar içilir. Yağ/Krem Eklem ya da kas ağrıları için zaruri olarak yağından az bir damla sürülür veya standardize olarak içeriğindeki kreminin yüzde 6 – 10’ u kadar rahatsız olan bölgeye günde 4 kez ovalayarak sürülür. Sıvı haldeki özü Günde 3 kez yemeklerden önce yarım çay kaşığı ya da paketinin üzerindeki talimata uygun olarak alınır. Tentürler Günde 3 defa yemeklerden önce bir çay kaşığı kadar alınır ya da paketinin üzerindeki talimata uygun olarak kullanılır. Tenkit ve uyarılar : Biberiye yağını dahilen KULLANMAYINIZ. Biberiye yaprakları çocuklarda ishale neden olabilir. Orta dereceli şeker hastaları biberiye yağı haricindekileri korkusuzca kullanabilir; yağı ciltte kaşıntı yapabilir.
BOĞA DİKENİ Karin bölgesinde su toplanmasi, üremi, nefrit sancilari, idrar sistemi rahatsizliklarinda kullanilir. Sinir spazmina, sinirlerin çekilip büzülmesine karsi çok iyidir.Yapragi ve kökü beraber kaynatilip içilirse meme felcini önler. Kas tutulmalarinda ve kramplarda, kramp çözücü olarak kullanilir. Boga dikeni, afrodizyak ve istah arttirici özellikleri nedeniyle korumaya alinmis tibbi bir bitkidir. Kullanilisi : 2 çorba kasigi kök veya sap 0,5 litre suda 5 dakika kaynatilir. Süzüldükten sonra günde 4 defa yemeklerden önce içilir.
DAĞLAMA Papatyagiller familyasındandır.Diğer adları dallama, alegömeç 30-90 cm boylarında az çok etli yeşil dik gövdeli bir yıllık otsu bir bitkidir. Almaşık dizilişli, ince uzun,parçalı yaprakları 10 cm uzunluktadır.Nisan-mayıs aylarında açan 2-3.5 cm çapındaki yuvarlak sarı çiçekleri dal uçlarında görkemli görünürler. Tohumları 5mm derine ekilerek kültürüde yapılabilir.Bitki tazeyken toplanır, hafif baharlı bir kokusu ve lezzeti vardır.Birleşiminde fosfor, kalsiyum ve yüksek miktarda demir mineralleriyle C vitamini bulunur.Genç dallarda adenin vardır. Sakinleştirici, sindirim kolaylaştırıcı, ateş, iltihap, anjin, ve baş agrısını iyileştirici yüksek tansiyonu düşürücü etkiler gösterir. Bitki taze yada pişmiş yalnız yada diğer sebzelerle birlikte yenir. Tijen İnaltong’un Bir Ot Masalı kitabında haşlanıp sarımsaklı yoğurtlu yada haşlanıp zeytinyağlı ve limonlu salatanın çok lezzetli olduğu belirtilmekte. Bu kitapta”domatesli bulgur” bir dağlama yemeği tarifi de verilmekte.
DEFNE TOHUMU Şifaları; Defneyaprakları keskin kokusu ile ağızda çiğnenirse ağız kokularını giderir, Baharlı lezzeti ile sindirim salgılarını artırır, iştah açar, hazmı kolaylaştırır. Bağırsak gazlarını giderir. Ayrıca terletici ve mikrop öldürücü etkilere sahiptir. Bu sebeple her türlü soğuk algınlıklarına ve soğuk algınlığı sebebiyle meydana gelen kırgınlık, yorgunluk ve ağrılara faydalıdır.. 4 avuç dolusu defneyaprağı 1 küvet suya atılarak, bu su içinde 1 saat oturulup banyo olarak da uygulanabilir. Bu banyo soğuk algınlığı sebebiyle meydana gelen her türlü ağrılara ve bayanlarda adet zamanı sancıları ile, basit vajinal akıntılara da faydalıdır. Defneyaprakları kaynatılıp üzerine oturulursa mesane ve rahim hastalıklarına şifa verir 4 bardak suya 5 adet defneyaprağı atılıp kaynatılır çok düşük ateşte kaynamaya 5 dakika daha devam edilir. Temizlenip süzüldükten sonra şişe de buzdolabında saklanır. Sabah akşam bir su bardağı içmenin kireçlenmelere faydası vardır. 4 bardak suya iki avuç defneyaprağı ile 1 çorba kaşığı dene tohumu konur.20 dakika kaynatıldıktan sonra süzülüp, egzamalı yerlerin yıkanması çok fayda verir Egzama ya.10 ar gram defne tohumları, balla macun yapılır, kaşık kaşık yenirse her çeşit baş ağrısını kökünden keser. Nefes darlığı, müzmin öksürüğü, vücuttaki yelleri, karın ağrısını, kuluncu, romatizmayı, koliti giderir. defne tohumu uveite iyi gelir.
EBE GÜMECİ Çit, yol ve eski duvar kıyılarında, harabeliklerde, ama yalnızca insanların yaşadıkları yerlerin çok yakınlarında yetişir. Büyük yapraklı ebegümeci (Malva Grandfolia) ve öteki değişik cinsleri (Malva Sp.) genellikle çiçek ve sebze bahçelerinde yetişir. Anadolu' da 8 Malva türü yetişmekte olup, bunların çiçek ve yaprakları bir ayrım yapılmaksızın "Ebegümeci" olarak kullanılmaktadır. Bitki ebemgümeci, develangır, develik, devetabanı, ebekömeç, gaba, eligümeç, paçık ve ilmik isimleriyle de anılmaktadır. Bitkinin uzun saplarının ucundaki yapraklar yuvarlak ve çentiklidir. Açık pembeden eflatun rengine kadar değişebilen renkte çiçek açarlar.Bir de yuvarlak meyvesi vardır. Çiçekleri, yaprakları ve sapları, Haziran'dan Eylül'e kadar toplanabilir. Müsilaj, uçucu yağ, tanen, malvidin, malvin, gossypin-3-sulfat içerir. Protein ve C vitamini deposudur. Kullanım Biçimleri: Çay Hazırlamak: Bir tatlı kaşığı kurutulmuş bitki, orta boy bir su bardağı dolusu soğuk suya akşamdan eklenir, sabahleyin süzülür veya acil durumlarda aynı miktar bitki bir su bardağı sıcak suyla demlenir, 10-15 dakika demlendikten sonra süzülür. Günde 3-4 bardak içilebilir. Ayak ve El Banyoları: 2 avuç dolusu (50 gr) ince kıyılmış yaprak 2-3 litre suya eklenir, 6-8 saat bekletildikten sonra kaynama derecesine kadar ısıtılır ve süzülerek banyo suyuna eklenir. Elin veya ayağın dayanabileceği kadar sıcak olan banyonun süresi 15 dakikadır. Bitki Kompresi: Çay süzüldükten sonra artan posalar biraz suyun içinde ısıtılır, arpa unu ile lapa haline getirilir ve bir bezin üstüne yayılarak, sıcak sıcak uygulanır. Kompresin sıcaklığını yitirmemesi gerekir. Kompres süresi isteğe göre düzenlenebilir.
FESLEĞEN Ballıbabagiller (Lamiaceae) familyasından Ocimum cinsini oluşturan tek yıllık ve genellikle ılıman bölgelerde yetişen bir bitkidir. Yetişkin fesleğenlerin boyları genellikle 20 ile 60 cm arasında değişir.Anayurdu Güney Asya’dır. Ancak, Akdeniz havzası ülkeleri ile Türkiye’de Ege ve Akdeniz kıyı şeridinde sıkça yetiştirilmektedir.Kare kesitli, boydan boya kabarık çizgili ve yeşil renkli gövdesi, bitki tabanına inildikçe kırmızılaşır. Oval biçimli yaprakları kenarları dişli, sivri uçlu ve koyu yeşil renkli olur. Yaz sonunda açan çiçekleri beyaz; pembe ya da sarımsı beyaz renklidir. Küçük tohumlan koyu kahverengi ve gözyaşı biçimlidir.Hem taze, hem de kurutularak kullanılan fesleğen, pişirilerek ya da çiğ yenilen yemeklerde yaygın olarak kullanılır. Faydaları Yaprağının Faydaları Şişkinlik, mide krampı, kolikler ve sindirim problemlerini giderir. Balgam, gaz ve idrar söktürücüdür. Uyarıcı ve spazm çözücüdür. Baş ağrısını giderir. Kullanım Şekli : 25-30 gram taze fesleğen yaprağı alınıp üzerine dört bardak kaynar su dökülerek ve 10-15 dakika süreyle demlendirilerek hazırlanan çay, günde iki-üç bardak içilir. Tohumunun Faydaları Fesleğen ayrıca öksürüğü keser. Sinirleri teskin edici etkisi sayesinde sinirlilik, depresyon, gerginlik ve uykusuzluk durumlarında yardımcı olur. Kullanım Şekli : Fesleğen tohumlarının kaynar su içinde 15-20 dakika süreyle demlendirilmesiyle hazırlanan çay günde iki kez alınabilir. Özsuyunun Faydaları Sinek ve böcek ısırıklarının tedavisinde doğrudan ısırılan bölgeye sürülerek kullanılır. Kullanım Şekli : Tamamen yıkanıp temizlenen bitkinin sıkılarak suyu çıkartılır.
GIVIŞKAN OTU 1 metre boylarında, beyaz çiçekler açan, otsu bir bitkidir. Saponinler, organik asitler, flavon ve glikozid içerir. Gıvışkan Otunun Faydaları ve Etkileri: İdrar söktürür ve idrar yolu hastalıklarına iyi gelir. Gıvışkan Otu Nasıl Kullanılır? Bitki bütün olarak kurutulduktan sonra sıcak suda demlenmek suretiyle çayı kullanılır. Ayrıca, taze yaprakları yemeklerde ve börek yapımında kullanılır. Süs bitkisi olarak da kullanılmaktadır.
GÜNLÜK BİTKİSİ Günümüzde yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olan ''günlük'' bitkisi de Ege'de tıbbi olarak kullanılıyor. Balsamından bir parça tavada ısItılıp buharına tutulan pamuğun öksüren birinin göğsüne konulduğunda kişiyi tedavi ettiği söyleniyor.
HİNDİBA Hindiba, genel anlamda böbreklerin ve karaciğerin çalışma kapasitesini fevkalade yükseltir.Katılgandokuyu(bağdoku) çok olumlu etkileyerek, yeterli oranda kanın tüm hücrelere ulaşmasına yardımcı olur. İçerdiği etkin maddelerin birlikte oluşturduğu etki sayesinde, güçsüz kişilerin güçlenmesini sağlar. Romatizma ve gut hastaları, ilkbahar ve sonbaharda mutlaka 2-4 haftalık bir hindiba kürü yapmalıdırlar. Şikayetleri kesinlikle azalacaktır. Ayrıca, şeker hastaları için de bazı rahatlıklar sağlayabilir. Hindiba ayrıca, safrakesesi taşlarının oluşumunu ve irileşmesini önler. Oluşmuş olan taşları eritemez, ama ağrıları ve öteki rahatsızlıkları azaltabilir. Safra azlığı, mide ve bağırsaklarda oluşan şişkinlik ve sindirim bozukluklarında çok başarılıdır. Hindiba değişik biçimlerde kullanılabilir.
ISIRGAN OTU Vücutta hücre yenilenmesini sağlayan ısırgan otu; alyuvar yapımını artırıyor. Yaprak ve sürgünleri salata şeklinde veya pişirilerek yenildiğinde, kansere karşı etkili oluyor. Isırgan otu, birçok rahatsızlığa iyi gelen ve sonbahardan ilkbaharın sonuna kadar bahçelerde bol miktarda yetişen bir ottur. Isırgan otunun genellikle yaygın olan 2 türü, tedavi amaçlı kullanılıyor. Büyük ısırgan otu ve küçük ısırgan otu. Yaprak, tohum ve kökün içerdiği etkin maddeler arasında farklılıklar bulunuyor. Yaprak çayının başlıca özellikleri olarak, idrar artırıcı, ödem çözücü, kan temizleyici, kan yaptırıcı, iltihap giderici, demir eksikliğini giderici ve organizmayı uyarıcı nitelikleri sıralanabilir. Temel niteliklerden dolayı romatizma ve gut, romatizmal eklem deformasyonları, böbrek ve idrar yolları iltihabı, teşhis edilemeyen şiddetli baş ağrıları, prostat büyümesi, mide ve bağırsak ülseri, böbrek ve safrakesesi taşı, güçsüzlük ve bitkinlik halleri, kansızlık ve alyuvarlar eksikliği, demir eksikliği, tüm alerjik rahatsızlıklar (bahar nezlesi dahil), egzama, ergenlik sivilceleri ve fistüllere karışı etkili oluyor. Bu hastalıklara karşı uygulanacak yaprak çayı tedavisi, 2-4 hafta süreli kürler halinde uygulanabilir. Bu süre içinde, günde 2-4 bardak bitki çayı, tatlandırılmadan, öğün aralarında, sıcakken içilebilir. Ağır kalp ve böbrek hastalığından kaynaklanan ödemlere karşı kullanılmadan önce doktora danışılmalıdır. Kökler, eğer istenirse her zaman yaprakla karıştırılarak kullanılabilir. Ama öncelikle, prostat büyümesine karşı, uygulanan tıbbi tedaviyi destekleyici olarak çok etkili olur. Ayrıca, yalnız veya yaprakla birlikte hazırlanan kaynama suyuyla baş yıkandığında, saç dökülmesi durur, saçlar parlaklık kazanır, kepeklenme sona erer. UYARICI VE GÜÇLENDİRİCİ Tohumlar, öncelikle organizmayı uyarıcı, güçlendirici ve savunma gücünü artırıcı özelliklere sahip olduğu için, yaşlılarda güçlendirici amaçlı olarak kullanılabilir. Yeşil ısırgan otu, sapın dibinden kesilerek, romatizma, gut, eklem deformasyonu, siyatik ve lumbagoya karşı, doğrudan hasta bölgeye sürülerek de kullanılabilir. Bitkinin yakıcı tüylerinin deriyi tahriş etmesiyle, uzun süreli, rahatlatıcı bir sıcaklık oluşur ve ağrı diner.
Sıkıntıları gideren ve cesareti arttıran hodan otunun diğer adları ıspıt ve kaldirik otudur. Eski çağlarda savaşa giden askerler de cesaret verdiği için bu otu kullanırdı. Yapılan araştırmalar da göstermiştir ki, hodan otu böbrek üstü bezlerini etkileyerek rahatlık hissi uyandırmaktadır. Yüksek oranda kalsiyum, mineral tuz ve potasyum içerdiğinden dolayı tuzsuz diyetlerde tercih edilebilecek bir ottur. Mayıs ve eylül aylarında mavi renkte çiçek açan hodan otunun boyu 15 ile 60 santimetre aralığındadır. Halk arasında sağırdili olarak da bilinmektedir. Genelde rutubetli yerlerde bulunabilir. Oval ve buruşuk yaprakları vardır ve çiçeklerinin sapları uzundur. Ülkemizde genellikle Marmara bölgesine doğru, kuzey ve batı anadolu ‘da bulunmaktadır. Hodan / Sağırdili / Ispıt Otu faydaları nelerdir? idrar söktürücü özelliği vardır Balgam söktürücü özelliği vardır Boğaz ağrılarına iyi gelir Bademcik iltihabına iyi gelir Ter atıcıdır Öksürük kesicidir Antidepresif etki gösterir Depresyona iyi gelir Hodan / Sağırdili / Ispıt Otu nasıl kullanılır? Sağlık sorunları için: İçeriği tuzlu olduğundan dolayı tuzsuz diyetlerde kullanın. Yukarıdaki yazıda belirtilen sağlık sorunlarına iyi gelir. Sofrada kullanımı: Salatalarda kullanabilirsiniz. Tatlılarda tat için kullanılabilir. Salataya, peynirin yanına ve sandviçlere eklenebilir. Evde kullanımı: Yanına ekildiği bitkinin gelişimini olumlu yönde etkiler. Ev içerisindeki süslemelerde kullanabilirsiniz.
Sinir Sistemi : Bedeni ve Ruhi bunalımlarda, sinir zafiyetinde. Solunum yollarında : Astım, Bronşit, Verem, Enfizeme de diğer hastalıklar için Solunum yollarını sterilize etmekte. Dolaşım sistemi Düşük tansiyonu normal hale getirmede, Kansızlıkta, Beyaz kürecikleri artırarak dayanıklılığı artırır. Hazım yollarında: iştah açmada, hazım zorluğunda bağırsaklardaki kokuşma ve gazda, ishallerde, Tifoda çok fayda verir, bağırsaklardaki faydalı mikropları güçlendirir. Soğuk algınlığı, Grip, Nezle, Beyin nezlesi, ateş Anjinde çok faydalıdır. Regl söktürür. Bağırsak parazitlerini döker.
KİSNİS Mideyi uyarıcı özelliği vardır. İştahsızlık için kullanılabilir. Sindirimi kolaylaştırıcı etkisi bulunur. Mide ve karın ağrılarına iyi gelir. Sinirleri yatıştırıcı etkisi kişnişin yararları arasındadır. Kişniş ağız kokusunu giderir. Ağız kokusuna karşı Bir çay kaşığı kurutulmuş kişniş iyice çiğnenerek yutulur. Amerikada yapılan bir araştırmaya göre taze kişniş, dişlerdeki zehirli dolgu maddesi civanın neden olduğu zararı önleyici etkidedir. Almanya Sağlık Bakanlığının bitkisel preparatların hazırlanması ve ruhsatlandırılmasından sorumlu E Komisyonu kişniş meyvesinin (Coriandri fructus) hazımsızlık için kullanımına onay vermiştir. Kişniş tohumlarını toz halde saklamak yerine geresinim duydukça toz hale getirip kullanmak daha doğru olur. Aksi takdirde aromasını kaybeder. Tanecikleri saklarken hava almayacak biçimde ve de güneşten ve ısıdan uzak olacak şekilde muhafaza etmek gerekir. Kişniş çayı: Hafifçe ezilmiş bir-iki tatlı kaşığı kişniş tohumu 300-400 ml kaynar suya konularak 5 dakika demlenir ve süzülerek içilir. Fazla oranda yenilmemelidir. Mide asidi çok olanların yememesi gerekir.
KUŞ EKMEĞİ Turpgiller ailesinden olan bu bitkinin birçok türü bulunur. Mor ve beyaz çiçekler açar. Çoban dağarcığı (kuş ekmeği) faydalarıysa, boğazdaki ağrıları giderir, basur hastalığının tedavisinde kullanılır. Kuş ekmeğinden yapılan çay ise kanamaları durdurmada tansiyon düşürmede etkin olarak kullanıldığı gibi idrar yolları enfeksiyonlarında mide, böbrek ve rahimle ilgili rahatsızlıklarda etkili. Bitkinin tohum ve yapraklarından yapılan çay doğumlarda rahim büzücü olarak, kuru yaprakları basur ve dizanteri tedavisinde, tohumlanma dönemindeki toprak üstü kısımları da adet kanamalarını düzenlemede ve burun kanamalarını durdurmada etkili.
KUŞ YÜREĞİ Cynocrambaceae familyasındandır. 10-30 cm boylarında , bir yıllık,küçük otsu bir bitkidir. Basit yaprakları küçük yüreksi bir görünüş sergilediği için bitki dilimizde bu adı almıştır.Yapraklı gövdesinin etli-sulu bir yapısı vardır. Anayurdu Avrupa ve Akdeniz havzasıdır.Ekili alanlarda, kayalık taşlı bölgelerde bulunur. Yumuşatıcı özelliği vardır, kabızlık giderici etki gösterir. Muğla-köyceğiz dolaylarında sebze olarak değerlendirilir.
LABADA Kanı ve bağırsakları temizler. İştah açıcıdır. Yaprakları, bedeni güçlendirici toniktir. Kullanım Şekli :Bitkinin yapraklan çiğ olarak yenir ya da 1 litre sıcak suya 50 gr. taze labada yaprağı konulup 15-20 dakika kadar kaynatılır. Böylece elde edilen çaydan, günde iki-üç kez birer bardak alınır. Deri hastalıklarında etkilidir. Çıbanları olgunlaştırır. Yara ve egzamaları iyileştirir. Kullanım Şekli : Bitkinin yapraklarıyla yara lapası hazırlanır ve şikayet edilen yerlere dıştan uygulanır. Kökünün Faydaları Müshil etkisi gösterir. Kullanım Şekli : 1 litre sıcak suya 30-50 gr. kadar temizlenip parçalanmış bitki kökü konulup 15-20 dakika kadar ağır ağır kaynatılır. Elde edilen çay, günde iki-üç kez birer bardak içilir.
MAYDANOZ Salata ve yemeklerin süsü maydanozun nerdeyse deva olmadığı dert yok gibi… A ve C vitamini ile demir, kükürt, fosfos ve mangan elementleri deposu olan maydanoz sindirimi kolaylaştırıyor, böbrek taşlarını düşürüyor, görme gücünü ve anne sütünü artırıyor. Bir demir deposudur. Genellikle taze yenen maydanozda, kalsiyum, potasyum ve A vitamini vardır. Bir tutam maydanoz, günlük C vitamini ihtiyacının çoğunu karşılar. Böbrekleri çalıştırarak idrar getirir ve taşları düşürüyor , kan şekerini normal seviyede tutar ve kansere karşı da koruyucudur. Yatmadan evvel yenildiğinde sabahları tatlı bir nefesle uyanmamızı sağlar. Anne sütünü artırır. Vücuttaki zehirli maddeleri dışarı atar. Görme gücünü artıyor, kaynatılıp içiildiğinde ve cilde bu suyla pansuman yapıldığında sivilcelere iyi geliyor. Kaynatılan maydanozun suyu gözlere pansuman yapıldığında gözdeki iltihaplanmaları önlüyor ve yanmayı geçiriyor. Kaynatılıp sirke ile saçlar yıkandığında saçların uzaması ve kuvvetlenmesini sağlıyor..
MÜRDÜMÜK DİĞER ADLARI : Burçak, Tavşan bezelyesi YETİŞTİĞİ YERLER : Tüm Türkiye'de tarlalarda yabani ot olarak rastlanır. FAYDALARI : Müdürmük tohumları eskiden kuvvet verici, idrar söktürücü ve cinsel gücü arttırıcı olarak kullanılmıştır. UYARILAR : Tohumların fazla miktarda veya uzun süre alınması felce yol açar. Bu tip felçte özellikle bacaklarda iğnelenme ve yanma ile başlayan şikayetler, kuvvet azlığı ve tamamen kuvvet kaybına dönüşür.
SEMİZ OTU Sebzeler içerisinde en yüksek Omega-3 e sahip olan semizotunun yaprakları salata şeklinde kullanıldığı gibi pişirilerek de yemeklerde kullanılır. Salata olarak yenmesi daha yararlıdır. Demir ve C vitamini bakımından zengin bir sebzedir. Semizotunun sebzeler arasında bilinen en yüksek alfa-linolenik asit (ALA) kaynağı olduğu belirtilmektedir. 100 gram taze semizotu yaprağında 300-400 mg alfa-linolenik asitin yanında yüksek miktarlarda çeşitli antioksidanlar olduğu tespit edilmiştir. 26 mg C vitamini, 12 mg E vitamini, 1,9 mg beta-karoten, 14 mg glutatyon yeralıyor. Semiz Otu Faydaları Sahip olduğu Omega-3 le kalp sağlığı için önemlidir. Omega-3`ün düzenli kullanımı kolesterolü düzenleyici etki gösterir. Yine omega 3 kanı inceltir ve pıhtılaşmayı önler. Semizotunun bir diğer yararı kan temizleyici etkisidir. Kanın üre ve benzeri maddelerden temizlenmesini sağlar. Beyin yorgunluğuna iyi gelir. Sinirleri yatıştırıcı ve uyku sorunları için yararlıdır. Mide yanmasına karşı olumlu etki gösterir. Böbrek ve mesane rahatsızlıklarında idrar sökücü olarak kullanılması semizotu faydaları arasındadır. Böbreklerdeki kum ve taşın dökülmesine yardım eder. Kabızlık çekenler için iyi bir besindir. İçeriğindeki jelatinimsi madde bağırsakları yumuşatıcı etki gösterir.
SU KAZAYAĞI Kazayağı Maydanozgiller familyasındandır. İç ve Doğu Anadolu bölgesinde yetişir. Yaprakları kazların ayaklarına benzediği için ismini buradan almıştır. Kokulu bir bitkidir. Kimi yörelerde yemeklerde kullanılırken, çoğunlukla kullanım alanı baharat şeklindedir. Tohumları da halk tıbbında kullanılır. Toprağın üstündeki kısımlarından su buharı ile kazayağı esansı elde edilir. Faydaları; Bağırsak solucanlarını, tenyaları ve kurtları düşürmekte faydalıdır. Ciltteki tahriş ve çöküntülere karşı kullanılır. Antibakteriyel özelliği vücudu mikroplardan korur. Bağışıklık sistemini kuvvetlendirir. Yemeklerde kullanıldığında çocukların iştahını açar. Sindirim sistemini düzenler. Saç derisindeki kepeklenmeyi önler. Mide ülserini tedavi edicidir. Karaciğer hastalıklarına iyi gelir. Mesane taşlarının düşürülmesinde yardımcıdır.
SUMAK Antepfıstığıgiller familyasından; kışın yaprak döken veya her mevsimde yeşil kalan bir ağaçcıktır. Meyvesi mercimeğe benzer. 150 kadar türü vardır. Birçoğu zehirlidir. Yurdumuzda derici sumağı ve boyacı sumağı doğal olarak yetişir. Kokulu sumağın tentür halindeki şekli idrar tutamama hastalığında faydalıdır. Faydası : Hazmı kolaylaştırır. Hazımsızlığı ve iştahsızlığı giderir. ıshali keser. Kandaki şeker miktarını düşürür. Fazlası kabızlık yapar
SU TERESİ Özellikle solunum sistemi üzerindeki olumlu etkileri nedeniyle sigara içenlere, içeriğindeki demir nedeniyle anemi şikayeti olanlara tavsiye edilen su teresi, aynı zamanda dökülen saçlara, ciltteki yaralara ve romatizmaya iyi geliyor. Diğer isimleri, acı gerdeme, çünk, ıspatan ve tuzik’tir. Turpgiller familyasından olup akarsu kenarlarında ve temiz sığ sularda yetişen çok yıllık otsu bir bitkidir. İçeriğinde A, C, B6 ve D vitaminleri, niacin, ascorbic asit, thiamine, riboflavin, kükürt ve demir vardır. Gövdesi yeşil renkli ve parlak olup çiçekleri beyaz, boyu 30-40cm. kadardır. Salata olarak tüketilebileceği gibi şifa amacıyla suyu da içilebilir. Su teresi tohumdan ve kesilen dallarından üretilebilir. * Çeşitli kronik hastalıklarda kullanılan değerli bir besindir. Özellikle tüberküloz tedavisinde faydalıdır. * Solunum sistemine çok faydalı bir besindir. Sigara içenlerin akciğerlerini koruyucu, balgam söktürücü etkileri vardır. Soğuk algınlığının kısa sürede iyileşmesine yardımcı olur. * İyi huylu prostat büyümesine karşı faydalanılacak gıdalardan bir tanesidir. İdrar söktürücü özelliği vardır. * Yapraklarından elde edilen lapası beze halindeki şiş ve tümörlerin iyileştirilmesinde, kronik tahriş ve deri iltihaplarında faydalıdır. * Sinirleri yatıştırır. * Vücudu kuvvetlendirir, enerji verir, cinsel gücü artırır. * Mantar nedeniyle meydana gelen az miktardaki saç dökülmelerine karşı, mikser yardımı ile elde edilen suyunu saç derisine sürmek faydalıdır. * Tere bilinen en iyi toksin atıcıdır. İştah açar, mideyi çalıştırıp, hazmı arttırır. * İltihaplı romatizma şikayetlerine iyi gelir. * Demir eksikliğine bağlı anemi için tüketilebilecek demir içeriği zengin bir besindir. * Su teresini taze olarak salatalarınızda veya tek olarak tüketebilirsiniz. Yemeklerden önce ve tek olarak tüketimi etkisi bakımından tavsiye edilen tüketim şeklidir * Su tersinin taze olması önemlidir. Yaprakları sararmış olanlar zararlıdır. Yemeden önce iyice temizlediğinizden emin olunuz. * Hamilelere, hamileliğin ilk dört ayında tavsiye edilmemektedir.
TARHUN Tıbbi Etkileri ve Kullanımı Bitkinin tıbbi etkileri ve bunlardan yararlanma yöntemleri şöylece özetlenebilir: • Zararsız ve etkili bir iştah açıcıdır. • Sindirim salgılarını artırarak sindirimi kolaylaştırır. • Mide ve bağırsak gazlarını söktürücüdür. • İdrar söktürücüdür. • Güçlendirici tonik etkisi vardır. Bütün bu etkileri sağlamak üzere, yaprakları, bitki çiçek açmadan önce toplanıp gölge ve havadar bir yerde özenle kurutulur. 1-2 tatlı kaşığı kuru yaprak üzerine 1 bardak kaynar su dökülüp 10-15 dakika süreyle demlendirilerek bir infüzyon hazırlanır. Bu infüzyon günde üç kez birer bardak içilir
YABANİ MARUL Marulun temizleyici, büzücü ve söktürücü özellikleri yoktur. Tuzlu , ekşi gibi özellikleri olmadığı için, bundan oluşan kan, diğer sebzelerden oluşan kana göre daha kırmızıdır. pişmiş marul besleyicidir. Marul, sıvıların birbiri ile uyuşmazlığından doğan şikayetlerde yararlıdır. Yıkanmış marul iyidir. Yıkamak, marulun gaz yapıcı özelliğini artırır ve aynı zamanda bütün sebzelerin soğukluğunu fazlalaştırır. O, süratle hazmedilir. Sinirsel şikayetleri (hastalıkları) önler. ŞİŞLER Yangılı şiş ve ödemler üzerinde etkilidir. Büyük ödemler üzerinde etkili olamaz. HAREKET ORGANLARI Eklemler üzerine haricen (yakı, lapa) uygulandığında yararlı olur. BAŞ ORGANLARI Çiğ ya da pişmişi, uyku verir; dolayısıyla uykusuzluğu giderir. Sayıklamayı önler. Ayrıca başı güneşte yanmaktan korur. GÖRME Yabani marulun sütü, kornea yaralarını temizler. Bostani marulun sütü de aynı etkiyi gösterir. Marul külü, yanıklar için kullanılır. Yabani marul sütü, kirpiklerin dökülmesini önler. Yenmesi, göze zarar verir. DIŞARI ATAN ORGANLAR Onun tohumu, meniyi kurutur, cinsel arzuyu azaltır; orgazmı yavaşlatır ve ben bu Yararların onun tohumunda görüldüğünü söylüyorum. Yarım dirhem marul sütü, suyla içilirse, bağırsaklarda ishal etkisi yapar. Büyümüş göbekli bostani marulun sütü, yabani marul sütüne yakın etkiye sahip olur. Marulun bağırsaklar üzerinde ishal ya da kabız etkisi yoktur…
BOY OTU Uçucu bitkisel yağlari tanen,trigonelin, etken maddeler ihtiva etmektedir. Boy Otu ‘nun Özellikleri: Genel olarak Güney Doğu Anadolu Bölgesinde yetiştirilmektedir. Çiçekleri yeşil, sarı, kahverengi renklerinde açmaktadır. Güneşli gün sayısının çok olduğu bölgelerde daha kolay yetişmektedir. Toprak isteği olarak bol organik madde içeren toprakları tercih etmektedir ve istenilen şekilde gelişe bilmesi için bolca yağış alması gerekmektedir. Bitkinin kendine özgü keskin bir kokusu bulunmaktadır. Boy Otu ‘nun Faydaları: - Boğaz iltihaplarını giderir. - Boğaz ağrıların ıve boğaz bölgesinde meydana gelen tahrişleri giderir. - Eski dönemlerden beri verem hastalığına iyi geldiği bilinmektedir. -Nefes açıcı ve gargara olarak kullanılabilmektedir. - Sindirim faaliyetlerini düzenler. - Bağırsak faaliyetlerini düzenler. - Cinsel gücü arttırıcı etkisi bulunmaktadır. - Adet kanamalarını düzenler.