Bu besinler tehlike saçıyor! Uzmanlar uyardı: Masum gibi görünüyorlar ama…

En çok can kaybına yol açan yiyecekler alerjiye neden olanlar veya uzun vadede kronik hastalıkları tetikleyenler olabilir. Ayrıca çok küçük miktarlarda bile tüketildiğinde ölümcül olabilecek toksik besinler de bu listeye aday olabilir. İşte dünyanın en zehirli yiyecekleri! BU YİYECEKLER İLK BAKIŞTA MASUM GÖRÜNÜYOR ANCAK ÖLÜMCÜL OLABİLİR Live Science'a konuşan adli toksikolog Justin Brower, 'Zehirli yiyecekler genellikle iki gruba ayrılır: Doğrudan tehlikeli olup, ancak doğru teknikle hazırlandığında güvenli hale gelenler ve ilk bakışta zararsız gibi görünen ama aslında tehlikeli olanlar' ifadelerini kullanarak bu konuda dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor. MANYOK DOĞRU HAZIRLANMAZSA ÇOK TEHLİKELİ Acı manyok (Manihot esculenta), özellikle tropikal bölgelerde milyonlarca insanın temel besin kaynaklarından biri. Ancak doğal haliyle tüketilmesi ciddi sağlık riskleri taşıyor. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'ne göre, manyok kökü ve yaprakları, vücutta siyanüre dönüşebilen siyanojenik glikozitler içeriyor. Bu toksinler; guatr, felç ve hatta ölüme neden olabiliyor. Adli toksikolog Justin Brower'a göre, bu tehlikeye rağmen manyok dünya genelinde yaygın biçimde tüketilmeye devam ediyor. Çünkü uygun yöntemlerle örneğin soyulup suda bekletilerek, kaynatılarak veya güneşte kurutularak zehirli maddelerden arındırılabiliyor. Dünya Sağlık Örgütü'nün verilerine göre ise her yıl 200'den fazla kişi manyok zehirlenmesinden hayatını kaybediyor. Düşük dozda maruz kalan binlerce insan ise, zamanla bilişsel bozukluklar ve kalıcı sağlık sorunlarıyla karşı karşıya kalıyor. BALON BALIĞI LÜKS BİR LEZZET AMA ÖLÜMCÜL BİR RİSK Hayvanlar aleminden gelen en tehlikeli yiyeceklerden biri hiç şüphesiz balon balığıdır. Özellikle Japon mutfağında 'fugu' olarak bilinen bu suşi türü, ustalıkla hazırlanmazsa ölümcül sonuçlara yol açabilir. Tıbbi kaynak StatPearls'e göre, bazı balon balığı türleri tetrodotoksin isimli son derece güçlü bir zehir içerir. Bu toksin, tüketildikten kısa bir süre sonra uyuşukluk, felç ve solunum yetmezliği gibi ciddi etkiler gösterebilir. Bilim insanları, tetrodotoksinin siyanürden yaklaşık 1.200 kat daha zehirli olduğunu ve sadece 2-3 miligramının öldürücü olabileceğini belirtiyor. Bu nedenle fugu, dünya genelinde pek çok ülkede yasaklanmış durumda. Ancak Japonya'da durum farklı. Fugu hazırlamak isteyen şefler, yıllar süren bir eğitim sürecinden geçmek zorunda. The Japan News'e göre, bu süreçte şefler balığın toksik organlarını (özellikle karaciğer, bağırsak ve yumurtalıklarını) güvenli biçimde ayırmayı öğreniyor. Eğitimlerinin sonunda ise hazırladıkları fugu yemeğini bizzat tatmaları isteniyor. Tokyo Halk Sağlığı Bürosu verilerine göre, her yıl onlarca kişi uygunsuz hazırlanmış fugu nedeniyle zehirleniyor; ancak ölüm vakaları nadiren görülüyor. Yine de bu yemek, hem risk hem de fiyat açısından 'nadir bir lezzet' olarak kabul ediliyor bir tabak balon balığı sashimi'si yüzlerce dolara alıcı bulabiliyor. ÖLÜM ŞAPKASI MANTARI Dünyanın en ölümcül yiyecekleri arasında mantarlar aleminin yeri ayrı özellikle de ölüm şapkası mantarının (Amanita phalloides). Uzmanlar, bu mantarın tüm mantar kaynaklı ölümlerin yaklaşık %90'ından sorumlu olduğunu vurguluyor. Avrupa'ya özgü olmasına rağmen istilacı bir tür olarak dünyanın birçok bölgesine yayılmış durumda. Tehlikenin büyüğü ise, bu mantarın oldukça masum görünen yaygın tarla mantarına (Agaricus campestris) benzemesi. Bu benzerlik, özellikle deneyimsiz toplayıcılar için büyük bir risk oluşturuyor. Zehirlenme belirtileri genellikle mantarın tüketilmesinden 6 ila 12 saat sonra ortaya çıkıyor ve mide bulantısı, kusma, şiddetli ishal gibi semptomlarla kendini gösteriyor. Ancak bu ilk belirtiler bazen geçici bir iyileşme hissi yaratabiliyor. Ne yazık ki birkaç gün içinde, sadece yarım ölüm şapkası mantarı kadar bir miktar dahi karaciğer ya da böbrek yetmezliğine ve ölümcül sonuçlara yol açabiliyor. Adli toksikolog Justin Brower, bu mantarlarla ilgili en korkutucu gerçeği şöyle özetliyor: 'En kötü tarafı, ölüm şapkası mantarlarının ısıya dayanıklı olması. Yani pişirme işlemi toksinleri etkisiz hale getirmiyor.' Kesin vaka sayısını belirlemek zor olsa da, uzmanlar dünya çapında yılda yaklaşık 100 ölüm vakası olabileceğini tahmin ediyor. 2016'da Kaliforniya'da görülen zehirlenme vakalarında olduğu gibi, binlerce kişi daha hastalanıyor ancak şans eseri hayatta kalabiliyor. 2023 yılında Nature Communications dergisinde yayımlanan bir çalışmaya göre, özel bir floresan boya, gelecekte ölüm şapkası zehirlenmesine karşı etkili bir panzehir olarak kullanılabilir. Bu gelişme, yanlışlıkla bu ölümcül mantarı tüketenler için hayati bir adım olabilir. (Fotoğraflar: Takvim Foto Arşiv)