Bilim insanları 15 yıllık araştırmayla kanıtladı! Demans riskini arttıran yiyecekler listesi

İsveç'te yürütülen 15 yıllık bir çalışma, beslenme alışkanlıklarının sağlıklı yaşlanma üzerindeki rolünü çarpıcı şekilde gözler önüne serdi. Yaklaşık 2.500 yaşlı katılımcının incelendiği araştırmada, işlenmiş gıdalar ve şekerli içeceklerin fazla tüketildiği diyetlerin, demans ve Parkinson gibi beyin hastalıklarının daha hızlı gelişmesine neden olduğu görüldü.BİLİM İNSANLARINDAN 15 YILLIK ARAŞTIRMA: HANGİ YİYECEKLER DEMANS RİSKİNİ ARTIRIYOR? Sağlık alanında önemli bulgular ortaya koyan 15 yıllık bir araştırma, beslenme şeklinin demans ve kalp hastalıkları başta olmak üzere birçok kronik rahatsızlığın gelişiminde kritik rol oynadığını gösterdi. Nature Aging dergisinde yayımlanan çalışmada, İsveç'te yürütülen Kungsholmen Ulusal Yaşlanma ve Bakım Araştırması (SNAC-K) kapsamında yaklaşık 2.500 yaşlı birey incelendi. Katılımcıların ortalama yaşı 71 idi ve yarısından fazlasını kadınlar oluşturuyordu. 🚫 Et ve gazlı içecekler riski artırıyor Araştırmada, kırmızı ve işlenmiş et (örneğin sosis, pastırma, burger) ile şekerli gazlı içeceklerin yoğun tüketildiği beslenme şekillerinin beyin ve kalp hastalıklarının daha hızlı ilerlemesine yol açtığı belirlendi. Bu tür besinleri sık tüketenlerde, hem demans hem de depresyon ve Parkinson gibi nöropsikiyatrik rahatsızlıkların daha erken yaşta görüldüğü saptandı. Kırmızı et (ör. biftek, kuzu eti) İşlenmiş et ürünleri (sosis, salam, sucuk, pastırma, burger, bacon) Şekerli gazlı içecekler (kola, aromalı sodalar vb.) Kızartmalar ve trans yağ içeren ürünler Tatlı ve yüksek şekerli yiyecekler (özellikle MIND diyetinde sınırlandırılması öneriliyor) 🥗 Akdeniz tipi diyet koruyucu etki gösterdi Buna karşılık, Akdeniz tipi diyet uygulayanlarda çok daha az sayıda kronik hastalık gelişti. Sebze, meyve, baklagil, tam tahıl, zeytinyağı ve balık ağırlıklı bu beslenme şeklinin yanı sıra; MIND diyeti (beyin sağlığını korumaya yönelik, Akdeniz ve DASH diyetlerinin birleşimi) ile Harvard tarafından geliştirilen Alternatif Sağlıklı Beslenme İndeksi (AHEI) de daha yavaş hastalık birikimiyle ilişkilendirildi. Özellikle yeşil yapraklı sebzeler ve yaban mersini gibi besinlerin öne çıktığı görüldü. 🔬 Çoklu hastalıklar incelendi Bilim insanları yalnızca tek bir hastalığa odaklanmadı; kalp-damar sorunları, demans, depresyon, Parkinson, diyabet, kanser, hatta osteoporoz gibi farklı kronik rahatsızlıkların toplamına bakarak 'multimorbidite' değerlendirmesi yaptı. Sonuçlara göre, sağlıklı beslenen kişilerin 15 yıl sonunda ortalama 2–3 daha az kronik hastalığa sahip olduğu anlaşıldı. 👩🦳 Kadınlar ve ileri yaştakilerde daha güçlü etki Araştırmada dikkat çeken bir diğer bulgu, koruyucu etkinin kadınlarda ve 78 yaş üzerindeki 'en yaşlı yaşlılarda' daha belirgin olmasıydı. Buna karşın, eklem rahatsızlıkları gibi kas-iskelet sistemi sorunları üzerinde beslenmenin belirgin bir etkisi olmadığı belirtildi. 🌍 Demans ve kronik hastalıkların küresel yükü artıyor Halihazırda İngiltere'de 65 yaş üstü her 11 kişiden biri demans ile yaşıyor. 2030'a kadar bir milyondan fazla Britanyalıda bu hastalığın görülmesi bekleniyor. Küresel ölçekte ise demans vakalarının 2050'ye kadar 150 milyona yaklaşacağı tahmin ediliyor. Kalp hastalıkları ve felç de dünya genelinde en önemli ölüm nedenleri arasında yer alıyor. Her ne kadar tedavi yöntemleri gelişse de bu rahatsızlıkların yol açtığı uzun vadeli sakatlık oranları hızla artıyor. 📌 Araştırmacıların mesajı Karolinska Enstitüsü Yaşlanma Araştırma Merkezi'nden Dr. Adrián Carballo–Casla, 'Sonuçlarımız, yaşlanan toplumlarda multimorbiditenin gelişiminde beslenmenin ne kadar önemli olduğunu gösteriyor' dedi. Bilim insanları, yaş, cinsiyet ve sosyal durum gibi faktörlere göre en etkili beslenme önerilerinin belirlenmesi gerektiğini vurguladı. Fotoğraflar: Takvim Fotoğraf Arşivi