Bipolar bozukluk tedavisinde onlarca yıldır kullanılan lityum, şimdi Alzheimer hastalığının tedavisinde umut ışığı olabilir. Nature dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, beynin doğal olarak ürettiği lityumun Alzheimer sürecinde kritik bir rol oynadığını ortaya koydu.
Beyin Lityumu Nasıl Kullanıyor?
Araştırmaya göre, Alzheimer hastalarının beyinlerinde görülen beta-amiloid plaklar, yalnızca sinir hücrelerine zarar vermekle kalmıyor, aynı zamanda beyin içindeki lityumu da "hapsediyor". Bu durum, lityumun normal işlevini yerine getirememesine yol açıyor.
Vanderbilt Üniversitesi'nden nörolog Matthew Schrag, bu bulgunun Alzheimer mekanizmasını anlamak açısından önemli bir adım olduğunu vurguluyor.
Hafıza Kayıpları Büyük Ölçüde Tersine Dönüyor
Harvard Tıp Fakültesi'nden Prof. Bruce Yankner ve ekibi, Alzheimer hastalığına yatkın farelerde deneyler yaptı. Araştırmacılar, suya düşük dozda lityum tuzu eklediklerinde hem beta-amiloid plakların azaldığını hem de hafıza kayıplarının büyük ölçüde tersine döndüğünü gördü.
Özellikle lityum orotat isimli form, plaklar tarafından tutulmadan beyin hücrelerine ulaşarak daha etkili sonuç verdi.
%70'e Varan İyileşme
Normal fizyolojik seviyelere çıkarılan lityum orotat, yaşlı farelerde hafıza ve öğrenme sorunlarını %70 oranında tersine çevirdi. İleri evredeki bazı deneklerde ise amiloid plaklar neredeyse tamamen ortadan kalktı.
Yankner, lityumun hastalığın farklı patolojik süreçlerine aynı anda etki etme potansiyeline sahip olduğunun altını çiziyor.
Lityum, Alzheimer Riskini Düşürüyor mu?
2017'de Danimarka'da yapılan geniş çaplı bir çalışmada, içme suyunda doğal olarak daha fazla lityum bulunan bölgelerde demans oranlarının daha düşük olduğu bulunmuştu.
