Bilim insanları Alzheimer hastalığının nedenlerini anlamaya yönelik araştırmalarda bağırsak-beyin ilişkisine dair yeni bir halkayı daha ortaya koydu. Sciencealert'te yer alan habere göre, son çalışmalar bağırsaklardaki iltihaplanmanın beyin sağlığıyla doğrudan bağlantılı olabileceğini bir kez daha gösteriyor.
ALZHEİMER VE BAĞIRSAK MİKROBİYOTASI ARASINDAKİ İLİŞKİ
Hayvanlar üzerinde yapılan deneylerde, Alzheimer benzeri belirtilerin genç farelere bağırsak mikropları yoluyla aktarılabildiği gözlemlendi. Bu bulgular, sindirim sistemi ile beyin arasındaki ilişkinin yalnızca dolaylı değil, biyolojik düzeyde etkili olabileceğini ortaya koyuyor.
2023 yılında yayımlanan yeni bir araştırma ise bu ilişkinin temel mekanizmasının iltihaplanma olabileceğine işaret ediyor.
İNSANLARDA BAĞIRSAK İLTİHABI BULGULARI
Wisconsin Üniversitesi'nden psikolog Barbara Bendlin, araştırma yayımlandığında yaptığı açıklamada, Alzheimer hastalarında bağırsak iltihabının daha yaygın olduğunu belirtti. Bendlin'e göre, beyin görüntülemeleri incelendiğinde, bağırsak iltihabı daha yüksek olan Alzheimer hastalarında amiloid plak birikiminin de daha fazla olduğu görüldü.
Araştırma ekibi, iki farklı Alzheimer önleme çalışmasına katılan toplam 125 kişinin dışkı örneklerini analiz etti. Bu örneklerde, iltihabın önemli göstergelerinden biri olan fekal kalprotektin düzeyi ölçüldü.
HAFIZA KAYBI VE BİYOBELİRTEÇLERLE PARALEL ARTIŞ
Çalışmaya katılan bireyler, araştırma başlangıcında bilişsel testlerden geçirildi. Ayrıca aile öyküsü, genetik risk faktörleri ve Alzheimer ile ilişkilendirilen yüksek riskli genler de değerlendirildi. Katılımcıların bir kısmında, Alzheimer patolojisinin erken işareti kabul edilen amiloid protein birikimleri için klinik testler uygulandı.
Sonuçlara göre, kalprotektin düzeyleri yaşla birlikte artış gösterdi. Ancak bu artış, Alzheimer'a özgü amiloid plakları bulunan bireylerde çok daha belirgindi. Diğer Alzheimer biyobelirteçlerinin de iltihap seviyesiyle birlikte yükseldiği tespit edildi. Hafıza testlerindeki performans ise kalprotektin düzeyi arttıkça düştü. Dikkat çekici bir diğer bulgu ise Alzheimer tanısı olmayan katılımcıların bile yüksek kalprotektin seviyelerinde daha düşük hafıza skorlarına sahip olması oldu.
NEDENSELLİK HENÜZ KANITLANMADI
Araştırmacılar, elde edilen verilerin güçlü bir ilişkiye işaret ettiğini ancak doğrudan neden-sonuç bağı kurulamayacağını vurguluyor. Çalışmanın yazarlarından Margo Heston, nedenselliğin ortaya konabilmesi için hayvan deneylerine ihtiyaç olduğunu belirtti.
Önceki laboratuvar çalışmaları, bazı bağırsak bakterilerinin ürettiği kimyasalların beyinde iltihaplanmayı tetikleyebileceğini göstermişti. Ayrıca Alzheimer hastalarında, sağlıklı bireylere kıyasla daha fazla bağırsak iltihabı bulunduğunu ortaya koyan başka araştırmalar da mevcut.
