Beğeniyor, beğenmiyor...

ELEŞTİRMENLER ve sinemacılar arasında keskin tartışmaların olması, o ülkede sinema ortamının doğal seyrinde gittiğinin işaretidir esasında. Tabii bu tartışmaların elle tutulur, gözle görülür birtakım gelişmelere de sebep olması beklenir. Yeni akımları, yeni yaklaşımları beraberinde getirmesi, sektörün gidişatını etkilemesi beklenir... Ülkemizde sinemasal tartışmalar genelde bireysel meselelere takılıyor. Herhangi bir ilerlemeye de vesile olmuyor. Haliyle bunlara tartışma demek bile mümkün olmuyor. Şöyle alevlerin çıktığı, karşılıklı fikir teatisinin zirve yaptığı bir sinemasal tartışmaya en azından büyük gelişme kaydedilen şu 10 yılda rastlamış değiliz. Malum bu haftanın en çok konuşulan sinemasal olayı; Mahsun Kırmızıgül’ün basın gösterimi yapmamış, sinema yazarlarının büyük kısmını ve basının da önemli bir bölümüne filmini kapatmış olmasıydı. Film gösterime girdikten sonra artık başka meseleler konuşulur muhtemelen, yine de Kırmızıgül’ün bin türlü emek harcayıp, bir o kadar da parasını riske edere çektiği New York’ta Beş Minare’sini, sinema yazarlarıyla olan bu netameli durum üzerinden tartışılıyor hale getirmesi biraz tuhaftı. Mahsun Kırmızıgül televizyonda yaptığı açıklamada, daha önceki filmlerine duyulan ön yargı nedeniyle böyle bir karar aldığını söyledi. “Film onun, ister gösterir ister göstermez,” denildi, “Yine de işini yapmak için filmleri önceden izlemek zorunda olan basın mensuplarının mağdur edilmediği bir çözüm bulunabilirdi,” denildi. Benzer atışmalar geçtiğimiz yıllarda başka sinemacılar ve sinema yazarları arasında da yaşanmıştı. İşte çok yaygara koparan, senelerce değişmeyen ve sektörü bir yere götüreceği şüpheli o eski atışmalar... SİNEMACILARA KÖK SÖKTÜRDÜ Eleştirmenler ve sinema yazarları arasındaki tartışmaların bir ülkenin sinemasını nereye götürebileceğini anlamak için, Fransa, ABD, İngiltere gibi sektörel anlamda müthiş ileride olan ülkelere bakmak yeterli. Aslen geçmişte bizde de benzer bir durumun olduğunu iddia etmek yersiz olmaz.Sinemamızın yetiştirdiği en önemli yönetmenlerden Metin Erksan’ın yıllarca Kamera adlı köşesinde eleştirmenlik yaptığını, o dönemin sinemacılarına kök söktürdüğünü ardından da kuralları yıkan bir yeni sinemaya sebebiyet verdiğini biliyoruz. Yine hali hazırda yönetmenlik yapan Erden Kıral’ın, genç nesilden Taylan Biraderler’in sinema yazarlığından geldiğini de... Umudumuz hiçbir yere varmayan bireysel atışmaların yerini daha sert olsalar bile daha üretken tartışmalara bırakması elbet... Emret Komutanım-Şah Mat Atilla Dorsay-Mehmet Altıoklar polemiği 2006 yılında gösterime giren Emret Komutanım: Şah Mat, televizyon dizisi olarak uzun süre izleyici karşısına çıkmış bir projenin sinema filmi versiyonuydu. Filmle ilgili tartışma ise, filmin basın gösteriminde patlak verdi. Basın gösterimi sırasında Atilla Dorsay salonu terk etmiş ardından da filmle ilgili görüşlerini bildirmiş, sert de bir yazı kaleme almıştı. Bu yazının üzerine filmin yapımcısı Mehmet Altıoklar, Dorsay’a hakaret davası açacağını belirtmişti. Mesele hâlâ çözüme kavuşmuş değil.Beyaz Melek Yapımcı Murat Tokat’ın açıklamaları New York’ta Beş Minare filminin de yapımcılığını yapan Mahsun Kırmızıgül’ün sinema macerasındaki yoldaşı Murat Tokat, birlikte çalıştıkları ilk film Beyaz Melek’in Siyad ödüllerinde ödül alamamasıyla ilgili olarak bir çıkış yapmış, sinema yazarlarının filmleri değerlendirirken neyi göz önüne aldıklarını anlamadığını belirtmişti. Tokat verdiği röportajlardan birinde, “Ödül verenlerin filmi izlemediğini düşünüyorum. Çünkü en iyi müzik ödülünü verdikleri filmin (Mutluluk) tamamına harcadıkları parayla biz sadece filmimizin müziğini yaptık,” demiş, bugün de yaşanan gerginlik henüz ilk filmden başlamıştı. Ardından Mahsun Kırmızıgül’ün Beyaz Melek filminin Adana Film Festivali’nden eli boş dönmesiyle ilgili de bir isyanı olmuştu, bunda da yine sinema yazarlarının etkisi olduğu konuşulmuştu.Organize İşler Yılmaz Erdoğan’ın ‘Bilet parasını vereyim sus’ açıklaması Yılmaz Erdoğan da yine sinema basınıyla bir iyi, bir kötü olabilen isimlerdendi. Ancak Organize İşler’le ilgili bir eleştiriye ‘Kardeşim, sinemaya girmek için verdiğin alt tarafı 5 milyon lira! Vereyim 5 milyonunu da sus!’ diye cevap vermesi de yine bu atışmalar arasında sivrilen sözlerdendi. Tabii ki bu tartışmanın da kimi nereye taşıdığı merak konusu.Recep İvedik Faruk Aksoy’un iddiası Büyü, Çılgın Dersane gibi filmlerle ilgili hoşnutsuzluklar hakkında da sinema yazarlarıyla polemiğe giren Faruk Aksoy, Recep İvedik filminin basın gösteriminde sinema yazarlarının filme güldüğünü, ancak dışarı çıktıklarında filmden hoşnutsuzmuş gibi davrandıklarını iddia etmişti. Açıklamalarını da şöyle sürdürmüştü “Hiç unutmam solcu arkadaşlar Türk Sanat Müziği’ne ‘Saray müziği’ deyip eleştirirlerdi. Akşam buluşup meyhaneye gittiğimizde de o şarkıları hep bir ağızdan söylerlerdi. Recep İvedik’te de aynı durum söz konusu. Recep’i gizli gizli gülüp eleştirmek moda.” Filmleri sinema yazarları için değil, gişe rekorları kırmalarını sağlayan izleyiciler için çektiklerini ifade eden Aksoy’un da tutarlı bir yaklaşım sergilediğini söylemek mümkündü.Veda Zülfü Livaneli’nin sert çıkışları Zülfü Livaneli’nin büyük debdebeyle gösterime Veda filmi de tartışmalara yol açmıştı. Filmin yönetmeni Zülfü Livaneli, Veda’yı çeşitli sebeplerle eleştirenleri ‘Atatürk düşmanlığı’yla suçlamış, hatta iki önemli ismi de (Mirgün Cabas-Hakkı Devrim) patronlarına şikayet etmişti: ‘’Bütün Türkiye bu filmin ne olduğunu gördü. Ancak Hakkı Devrim ve Mirgün Cabas çıkmış NTV ekranlarında, bu film niye beğenilmedi diye program yapıyorlar. Yalan söylüyorlar. Bu film beğenilmedi demek NTV’ye yakışmadı. Ferit Şahenk’e de söylüyorum, yakışmadı...” demişti. Yine bu meseleyle ilgili olarak filmle ilgili olumsuz yazılar üzerine “Birtakım enteller eskiden de bana saldırmışlardı,” deyivermişti...Dün Gece Bir Rüya Gördüm Ulaş Ak’ın açıklamaları Pelin Batu ve Emre Kınay’ın başrollerinde yer aldığı filmi, sinema yazarlarının geneli tarafından olumlu yorumlarla karşılanmayınca, genç yönetmen Ulaş Ak da isyan bayrağı çekenler arasına girmişti. Tabii ki meseleyi kişiselleştirerek (bizde başka türlüsü olmuyor ne yazık ki). Sinema yazarlarının filmini anlamadığını iddia eden Ak, onlara Film Nasıl Okunur adlı kitabı hediye edeceğini söylemişti.Yönetmen Sinan Çetin Tartışma deyince akla ilk o gelir Eleştirmenler ve sinema yazarları arasındaki atışmalar dendiğinde akla gelen ilk yönetmen Sinan Çetin’dir kuşkusuz. Hemen her filmi sonrasında sinema yazarlarıy la çeşitli atışmalara giren Çetin, gösterime giren son filmi Romantik’in ardındansa nispeten sessiz bir dönem geçirmişti. Son olarak Sinema dergisinin “Eleştirmenlere gerçekten ihtiyacımız var mı” temalı dosyası için verdiği görüşteyse duruma açıklık getirdi Çetin. Aslen yeni nesil sinema yazarlarıyla derdi olmadığını, ama eski nesil yazarların eğlence sinemasını dışlıyor olmasına isyan ettiğini belirtiyordu özetle. Çetin’in son 10 yıllık tartışmaların başka bir tarafında durduğunu ve en azından girdiği tartışmaların bir bütünlüğü olduğunu söylemek mümkün.