400 bin yıllık ezber bozan keşif: Meğer kökeni sandığımızdan çok daha eskiymiş...

İnsanlığın ateşi ne zaman ve nasıl kontrol altına aldığı sorusu bilim dünyasında yıllardır tartışılıyor. İngiltere'de ortaya çıkarılan yeni bulgular kadim soruya ezber bozan bir yanıt verdi. Bu keşif bugüne kadar kabul edilen tarihleri resmen altüst ediyor.

Giriş Tarihi:
400 bin yıllık ezber bozan keşif: Meğer kökeni sandığımızdan çok daha eskiymiş... - 1

Bilim dünyası, insanlık tarihinin en kritik dönüm noktalarından biriyle ilgili ezber bozan bir keşifle sarsıldı.Araştırmacılar, insanların ateşi bilinçli olarak üretip kullandığına dair en eski kanıtın, sanılandan çok daha önceye yaklaşık 400 bin yıl öncesine uzandığını ortaya koydu.

400 bin yıllık ezber bozan keşif: Meğer kökeni sandığımızdan çok daha eskiymiş... - 2

Keşfin Adresi İngiltere

Nature dergisinde 10 Aralık'ta yayımlanan çalışmada İngiltere'nin Suffolk bölgesindeki Barnham adlı Paleolitik dönem yerleşimi mercek altına alındı.Paleolitik Çağ, insanlık tarihinin en uzun evresi olarak biliniyor ve yaklaşık 2,5 milyon yıl öncesinden 10 bin yıl öncesine kadar uzanıyor. Barnham'daki bulgular, bu uzun tarih dilimi içinde ateş kullanımının sanılandan çok daha erken başladığını gösteriyor.

400 bin yıllık ezber bozan keşif: Meğer kökeni sandığımızdan çok daha eskiymiş... - 3

50 Bin Yıllık Teori Çöktü

Bugüne kadar insanların ateşi kasıtlı olarak üretmeye yaklaşık 50 bin yıl önce, Fransa'nın kuzeyinde başladığı kabul ediliyordu. Ancak Barnham'da bulunan yeni kanıtlar, bu tarihi 350 bin yıl geriye çekerek bilim dünyasında büyük bir kronolojik kırılma yarattı.

Kazılarda Neler Bulundu?

British Museum öncülüğündeki kazı ekibi, alanda dikkat çekici bulgulara ulaştı:

  • Çakmaktaşından yapılmış el baltaları
  • Isıya maruz kalmış pişmiş kil tabakası
  • Demir pirit parçaları

Uzmanlara göre demir pirit, çakmaktaşına vurularak kıvılcım üretmek için kullanılmış olabilir. Üstelik bu mineralin Barnham'da doğal olarak bulunmaması erken insanların onu bilinçli şekilde topladığını gösteriyor.

400 bin yıllık ezber bozan keşif: Meğer kökeni sandığımızdan çok daha eskiymiş... - 4

ÇARPICI BULGULAR SAPTANDI

Yapılan jeokimyasal analizler, tortul tabakalardaki ısının 700 dereceyi (1.292 Fahrenheit) aştığını ortaya koydu.Bu da söz konusu yanıkların yıldırım ya da doğal yangınlardan değil tekrarlanan ve kontrollü ateş kullanımından kaynaklandığını kanıtladı.

British Museum'dan Paleolitik dönem uzmanı Rob Davis, bulguların"sadece ateşin varlığını değil nasıl üretildiğini de net biçimde gösterdiğini"vurguladı.

400 bin yıllık ezber bozan keşif: Meğer kökeni sandığımızdan çok daha eskiymiş... - 5

Hayatta Kalmanın Anahtarıydı

Ateşin kontrol altına alınması erken insanlar için devrim niteliğinde bir gelişmeydi.

Bu sayede;

  • Et ve bitkiler pişirilerek besin değeri artırıldı
  • Zararlı bakteri ve toksinler yok edildi
  • Soğuk iklim koşullarına karşı korunma sağlandı
  • Yırtıcı hayvanlara karşı caydırıcılık elde edildi

Araştırmacılara göre bu gelişme insan beyninin büyümesi ve karmaşık davranışların ortaya çıkışıyla da doğrudan bağlantılı.

400 bin yıllık ezber bozan keşif: Meğer kökeni sandığımızdan çok daha eskiymiş... - 6

500 BİN YIL ÖNCE DE BENZERİ YAŞANMIŞTI

Barnham'daki bulgular tekil bir örnek değil. Uzmanlar 500 bin ile 400 bin yıl önce Britanya ve Avrupa genelinde benzer gelişmelerin yaşandığını, bu dönemin insanlık tarihinde davranışsal bir sıçramaya işaret ettiğini belirtiyor.

British Museum küratörü Nick Ashton ise keşfi şu sözlerle özetliyor:

"40 yıllık kariyerimde karşılaştığım en heyecan verici bulgu bu."

400 bin yıllık ezber bozan keşif: Meğer kökeni sandığımızdan çok daha eskiymiş... - 7

2025 Tarih Öncesi Keşiflerin Yılı

Barnham keşfi 2025 yılında ortaya çıkarılan dikkat çekici tarih öncesi bulgular zincirinin son halkası oldu. Aynı yıl içinde ABD'nin Texas eyaletinde yol çalışmaları sırasında devasa tarih öncesi hayvan kemikleri bulundu. Kuzey İrlanda'da öğrenciler, kayıp bir kaleyi ararken prehistorik eserlerle karşılaştı.Tüm bu keşifler insanlık geçmişine dair bildiklerimizin hâlâ değişebileceğini bir kez daha gösteriyor.

Kaynak: Takvim arşiv foto, NY Post, AP, Reuters