2010 Gribine karşı mikro grip aşıları

ESRA TÜZÜN İğne korkusu bulunan ancak yine de aşı olarak bu yıl gripten korunmak isteyenler için yeni bir gelişme var. Prof. Dr. Selim Badur, 2010 gribine karşı geliştirilen bu aşıların iğnesinin klasik aşılara göre tam 10 kat küçük olduğunu söylüyor.İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Viroloji Laboratuvarı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selim Badur, grip aşısı ile ilgili merak edilen soruları yanıtladı. Ne zaman grip aşısı olunmalı? Grip aşısı, ülkemizde Eylül ayından başlayarak uygulanabilir. Ancak eski yıllarda kabul edilenin aksine, aşılamanın Aralık ayında sonlandırılması söz konusu değildir. Ülkemizde gerçekleştirilen araştırmalara göre; grip aşısını her yıl Eylül ayından Nisan ayına kadar uygulatmak doğru ve akılcı bir yaklaşımdır.Aşı nasıl seçilmeli? Aşıların içeriği Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) önerileri doğrultusunda belirleniyor ve üretici firmalar, benzer içerikte aşılar üretiyor. Bu nedenle gündemdeki aşıların birbirlerinden farklı olduğunu söylemek doğru bir yaklaşım olmaz. Ancak çok yakın gelecekte yeni aşılar gündeme gelecek. Örneğin deri içine uygulama gibi farklı yöntemler devreye girecek ve bu tip farklılıklar, bazı üstünlükleri de beraberinde getirecek.AŞI ÜCRETSİZ OLMAYACAK Sağlık Bakanlığı ücretsiz aşıyı uygulayacak mı? Geçen seneki H1N1 aşılarında olduğu gibi ücretsiz aşı uygulaması olmayacak. Geçen yıl Sağlık Bakanlığı, Dünya Sağlık Örgütü ve çeşitli uzmanlık derneklerinin önerileri doğrultusunda, risk grubu olarak tanımlanan yaşlı veya kronik hastalığı olanlar mevsimsel grip aşısını reçete ettirdiklerinde eczanelerden ücretsiz temin edebilmişlerdi. Buna göre; 2004 yılından bu yana 65 yaş üstündekiler, astım, diyabet, kronik kalp, akciğer ve böbrek hastalığı olanların grip aşıları geri ödeme kapsamındadır.Aşılarda yenilik var mı? Kullanımdaki aşıların sağlıklı bireylerde yüzde 80 civarında etkili olduğu gösterildi. Bu oranı artırmak ve aşıya yanıtı güçlendirmek için yeni aşı çalışmaları yoğunlaştırıldı. Üçlü aşı yerine dörtlü aşılar gündemde. Ancak yeni aşı arayışları konusunda en somut adım, deri içi aşılama (ID) konusunda atıldı. Deri içinde bağışıklık sistemi hücrelerinin bol miktarda bulunması nedeniyle daha güçlü aşı etkisi gösterecek olan ID grip aşısı, ülkemizde de kullanıma girdi. Bu aşılar mikro-enjeksiyon sisteminden faydalanıyor ve iğneleri klasik aşılara göre 10 kat daha küçük. Yani bu aşıların iğnesinin uzunluğu 1.5 mm.KULLANIMI ÇOK KOLAY Neden grip aşısını deri içine uygulayan bir sistem geliştirildi? Vücudun iç ve dış çevresi arasındaki kesişme noktasında bulunan deri, bağışıklıkta önemli bir rol oynamak için ideal bir konumdadır. Yani deri, aşıları uygulamak için hedeflenmesi gereken en doğru yer şeklinde tanımlanmaktır. Derinin bağışıklık sistemi üzerindeki etkisi göz önüne alındığında, daha güçlü ve kolay bağışıklık sağlamak için gribe karşı deri içi aşı geliştirilmesi düşünülmüştür. Mevsimsel grip aşısı uygulama oranları, bazı yaş gruplarında hâlâ beklenenden düşük düzeydedir. Yeni, kullanımı kolay ve iğnesi yok denecek kadar küçük bir grip aşısının kullanımıyla, daha yüksek sayıda bir aşılanma oranı beklenmektedir. Bu açıdan da yeni deri içi grip aşısı geliştirilmiştir.60 YILDIR TARTIŞILDI AMA YAN ETKİSİ OLMADI Aşıların bilmediğimiz yan etkisi var mı? Grip aşıları 60 yılı aşkın süredir, milyarlarca bireye güvenle uygulanmış ve şimdiye dek ciddi bir yan etki oluşturmamış aşılardır. Aşının lokal bazı şikayetler dışında herhangi bir soruna yol açtığı şimdiye dek saptanmamış. Geçtiğimiz yılki aşılar için ileri sürülen, “İçindeki cıvanın zararlıydı” iddiaları gerçeği yansıtmamaktadır.ANCAK 48 SAAT İÇİNDE KULLANILAN İLAÇ YARARLI Bu yılki aşılar geçen yılki aşılardan farklı mı? Bu yıl mevsimsel grip aşısının içinde her zaman olduğu gibi iki adet Influenza A virüsü (H1N1 ve H3N2) ve bir adet Influenza B virüsü bulunuyor. Geçtiğimiz yıl pandemi etkeni olarak kabul edilen 2009 Influenza A (H1N1), bu yıl kullanılan mevsimsel grip aşılarının içinde yer alıyor. 2009 pandemisinde dolaşımdaki tek etken olan Influenza A (H1N1), geçmişteki pandemilerde de görüldüğü gibi bir süre sonra pandemik özelliğini yitirmiş ve mevsimsel grip etkeni olarak varlığını sürdürmeye başlamış.ÜLKEMİZDE DE VAR Gribe karşı anında etkili olan bir tedavi yöntemi var mı? Hastalığın ilk 48 saatinde kullanıldığında etkili olan iki adet anti-viral, ülkemizde de tedavi için kullanılıyor. Ancak bu ilaçlar, ilk 48 saatte kullanılmadıklarında bilinen etkileri çok azalmaktadır.AŞI 10 GÜN İÇİNDE KORUMAYA BAŞLIYOR Aşı olduğu halde grip geçirenler olabilir mi? Grip aşısı ölü bir aşıdır. Hastalık yapıcı bir mikrop içermez ancak aşının yüzde 90 civarında koruyuculuğu bulunmaktadır. Ancak aşıların etkisi 10 gün içinde ortaya çıkar. Eğer aşılanan birey, henüz aşının koruyacağı sürece girmediyse, yani aşılandıktan 2-5 gün sonra etken ile temas ettiyse, henüz aşı etki gösteremeyeceğinden kişilerin hastalanması mümkündürAyrıca grip aşısı, grip etkeni olan Influenza virüslerine karşı bizleri korumaktadır. Ama soğuk algınlığı gibi solunum yolları etkenlerine karşı etkisizdir ve grip aşısı yaptırmamıza rağmen bu tip daha hafif tablolara neden olan diğer solunum yolu mikroplarına karşı duyarlığımız devam etmektedir.AŞILANMAK İÇİN HAFTA SONU TATİLİNİ BEKLEMEYİN Grip başlangıcında vitamin ve serum uygulamasına başlanabiliyor. Bu tedavi yöntemi yararlı mı? Vücudumuz için gerekli miktarda vitamin, sağlıklı biçimde beslenen, normal düzeyde sebze ve meyve tüketen bireylerde zaten alınıyor. Bu nedenle gripten korunmak için abartılı biçimde vitamin kullanmanın ya da özel diyetler uygulamanın herhangi bir yararı yok. Sağlıklı beslenmek, kötü alışkanlıklardan uzak durmak, savunma sistemimiz olan bağışıklıkn sistemimiz için de gerekli bir yaklaşımdır.HALSİZLİK OLABİLİR Grip aşısı olduktan sonra halsizlik olur mu? Grip aşısını hafta sonu mu yaptırmak gerekir? Grip aşısı; hafif ateş, halsizlik ve enjeksiyon yerinde ağrı yapabilir. Ancak yakınmalar özel bir önlem almayı gerektirecek boyutta olmaz ve kendiliğinden iyileşir. Grip aşısını haftanın herhangi bir günü yaptırabiliriz.ANNEDEKİ ALERJİ ÇOCUĞA GEÇMEZ Hamileler aşı olabilir mi? Olabilirlerse hangi aydan sonra aşı olmalıarı gerekir? Hamileler, grip aşısı olabilirler. Hatta ABD’de özellikle aşı olması gereken grup içinde sayılmaktadır. Hamilelere aşı özellikle üçüncü aydan sonra önerilmektedir.Hamileyken aşı olunduğunda bebeğin girpi aşısı içinde bulunan yumurtaya alerjisi olup olmadığı nasıl anlaşılıyor? Önemli olan hamilenin yumurtaya alerjisinin olmamasıdır. Burada bahsedilen yumurta alerjisi olan kişi, içeriğinde yumurta olan herhangi bir şey yediğinde bile şoka giren kişidir. Bu durum, son derece ender görülür ve zaten alerjisi olduğu bilinir. Yapılan aşının bebekle ilgisi yoktur.Bebekler kaç aylıkken aşı olmalı? Yumurta alerjisine karşı test mi yapılmalı? Bebekler altı aydan sonra grip aşısı olabilirler. Yumurta alerjisine karşı test yapmak gereksizdir.DÜNYADA ÖLÜMÜ 10 KAT AZALTTI! Mevsimsel grip aşısı kampanyası kısa süre önce başladı ve riskli kişilere aşı uygulanmasıyla ilgili öneriler bu yıl da değişmedi. Ulusal Demografi Çalışmaları Enstitüsü’nün (Institut National d’études Démographiques: INED) yayımladığı son raporda, gelişmiş ülkelerde 30 yıl içinde gribe bağlı olarak kaydedilen ölüm oranlarındaki değişiklik dikkat çekti.Fransa’da 1970’li yıllara kadar, bir grip salgını sırasında 20 bin kişi, grip nedeniyle hayatını kaybediyordu; üstelik bu sayı, hastalığın komplikasyonlarına bağlı ölümlerle daha da yükseliyordu. Etkili bir aşı kullanımıyla gribe bağlı ölümlerin sayısı 10 kat azaldı.Grip 14 bin km uzaktan Avustralya’dan geliyor Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gaye Usluer, griple ilgili merak edilen soruları yanıtladı... Gripten korunmak mümkün mü yoksa kaçmak imkansız mı? Grip, kış aylarında ortaya çıkan ve solunum yoluyla bulaşan bir enfeksiyondur. Korunmak için öncelikle o yıl için hazırlanmış grip aşısıyla aşılanmak gerekir.Aşı yaptırması gereken özellikle belli bir yaş grubu var mı? Bizim risk grupları dediğimiz 65 yaşın üzerindeki kişiler, kronik kalp, böbrek ve akciğer hastaları ile bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler mutlaka aşılanmalıdır. Çünkü gripten korunmanın en etkin yolu aşıdır. Tam gripten kurtuldum derken yakalanılan zatüree hastalığına karşı da zatürre aşısı mevcuttur. Özellikle grip aşısı olması önerilen yaşlı veya kronik hastalığı olan kişilerin zatüree aşısıyla da aşılanmaları önerilir.BİR HAFTADA İYİLEŞİYOR Aşı dışında gripten başka korunma yolu var mı? Genel kural olarak öksürürken ve hapşırırken ağzın mendille kapatılması, ellerin sık sık yıkanması veya el dezenfektanlarının kullanımı diğer korunma yöntemleri arasındadır. Bu arada aşısız bireylerde koruyucu olarak ‘antiviral ilaçlar’ da kullanılabilir.Grip tedavi edilmeli mi yoksa geçmesi mi beklenmeli? Gribin tedavisi esas olarak şikayetlere yönelik tedavinin yapılmasıdır. İyi beslenme ve yatak istirahati tedavide gerçekten büyük önem taşımaktadır. Antiviral ilaçlar, bulgular ortaya çıktıktan sonra ilk 48 saat içinde kullanıldıklarında gerek hastalık süresinin kısalmasında gerekse bulguların kaybolmasında etkilidir. Ancak bu ilaçlar mutlaka hekime danışılarak ve hekim önerisiyle kullanılmalıdır. Gribal enfeksiyonlar ortalama bir haftada iyileşir. Eğer hastalık uzuyorsa ve iyileşme süreci iki haftayı buluyorsa bu durumda mutlaka doktora gidilmelidir. Çünkü başka hastalıklara dönüşebilir. Bronşit, sinüzit hatta zatüreeye neden olabilir.ANTİBİYOTİĞİN YERİ Doktorlar her zaman ‘Antibiyotik kullanmayın’ diye uyarır. Ama antibiyotik kullanmadan da iyileşilmiyor. Siz bu konuda ne düşünüyorsunuz? Grip, influenza virüsünün neden olduğu bir hastalıktır. Bu nedenle gribin tedavisinde antibiyotiklerin yeri yoktur. Gribin ardından gelişebilecek ikincil bakteriyel enfeksiyonlar önceden antibiyotik kullanılarak engellenemez.Vücudu güçlendirmek gripten korunmada gerçekten önemli mi yoksa vücut ne kadar güçlü de olsa grip virüsü ile karşılaşınca mutlaka hastalık ortaya çıkar mı? Bağışıklık sistemini güçlendirerek gribe karşı tam koruma sağlayacak bir ilaç yoktur. Ancak iyi beslenme, C vitamini ve çinko içeren preparatların aşılama ile birlikte korunmada önem taşıyabileceği bilinmektedSEYAHATLE KOLAY BULAŞIR Grip virüsü kilometrelerce uzaklardan tüm dünyaya nasıl yayılıyor? Esas olarak bu virüs insan dışında birçok canlıda da bulunuyor. Başka canlılara ait influenza virüsleri arasında genetik alışveriş sonucunda ya da mevcut virüslerin yapısında ufak değişikliklerle oluşan yeni virüs, salgın oluşturuyor. Uygun koşullarda virüs, çevrede canlılığını günlerce sürdürebiliyor. Ama daha önemlisi solunum yoluyla bulaşan bir etken olması ve hastaların haftalarca bu virüsü solunum çıkartabilmesi. Ülkelerarası seyahatler, virüsün tüm dünyada kolayca yayılımında çok önemli bir etmen.ADI HENÜZ BELLİ DEĞİL SONRADAN AÇIKLANIR Bu yılki gribin adı belli mi? Nereden yayılacak? Bu yılki gribin adı belli değil. Bunu ancak salgın gerçekleştikten sonra söyleyebiliriz. Ancak korunmak amacıyla hazırlanan mevsimsel grip aşısı, içinde mevcut olan iki influenza A virüsünden bir tanesi geçen yılki pandemiden sorumlu H1N1 virüsü... Bu virüsün yanı sıra Avustralya’dan köken almış influenza A ve B virüsleri de salgın yapacağı düşünülerek aşı içeriğine konuldu. Yani aşı, virüsün önemli bir koruyucusu olacak. Bu yılda gribin ağır geçeceğini tahmin ediyoruz.ASPİRİNİ AĞRI KESİCİ DİYE KULLANMAYIN! Grip tedavisinde ağrı kesici ve ateş düşürücü olarak aspirin kulanılmamalıdır. Özellikle çocuklarda bu durum çok önemlidir. Her zaman uyarıda bulunulur. Ama yine de bu hata, ciddi sağlık sorunlarına neden olur. Dikkat edin!GRİP İLE NEZLE HEM BİRBİRİNE ÇOK BENZİYOR HEM DE ÇOK FARKLI Grip ile nezle arasındaki fark nedir? Grip ve soğuk algınlığının şikayetleri aslında birbirinden farklıdır ama yine de çok karıştırılır. Gripte yüksek ateş vardır, öksürük, yaygın kas ve eklem ağırları, halsizlik, bulantı, burun tıkanıklığı ve baş ağrısı olur. Soğuk algınlığında ateş görülmez ancak iki hastalıkta da burun akıntısı olabilir. Nezle ya da tıp dilindeki adı ile rinit ise daha hafif bir tablodur. Yaklaşık 200 tane olan solunum yolu virüslerinin herhangi biri tarafından oluşabilmektedir. Kısa sürede iyileşme, hastaneye yatma ve ölümle sonuçlanmaması aradaki en önemli farklardır.Bu yıl ağır mı hafif mi grip bekleniyor? Bu konuda şu anda bir fikir yürütmek mümkün değil. Grip mevsimi içerisinde hep birlikte göreceğiz. BEKLEYELİM! Bu yılın grip virüsü nasıl yol alıyor? Grip “Hep değişen bir virüsün, hiç değişmeyen hastalığı” olarak tanımlanıyor. Bu nedenle bu yıl farklı bir yol beklemiyoruz. Sadece geçen yılki pandeminin bu yıl etkilerinin ne olduğunu mevsim başladığı ve bittiğinde analiz edilebilecek.AŞILAR BU YIL CIVA İÇERMİYOR Domuz gribi aşıları ile mevsimsel grip aşıları bu yıl aynı mı? Bu yılki aşı içeriğinde A/California/7/2009 (H1N1), A/Perth/16/2009 (H3N2) ve /Brisbane/ 60/2008 virüsü var. Yani tam bir karışım. Bu aşı geçen yılki domuz gribi aşısı ile aynı değil. Yaklaşık 60 yıldır kullandığımız mevsimsel grip aşısı ile aynı yöntemlerle hazırlanan bir aşı... Ancak içinde geçen yıl salgın yapan domuz gribi virüsünü de içermekte ve geçen yıl ki H1N1 aşısından farklı olarak herhangi bir adjuvan (güçlendirici madde) ve cıva (koruyucu madde) içermemektedir. Bunu özellikle vurguluyorum çünkü insanlar cıva korkusu nedeniyle aşı olmak istemiyorlar.BİZDE DE AYNI ÖNLEMLER ALINDI Türkiye’de geçen yıl domuz gribine karşı fazla aşı alındığı gündeme geldi. Geçen yıl önlemler abartıldı mı? Geçen yıl ülkemizde alınan önlemler dünyadaki tüm ülkelerle aynıydı. Dünya Sağlık Örgütü pandemi (tüm dünyaya yayılan salgın hastalık) ilanı yaptı. Burada geçen yılla ilgili söylenebilecek en doğru açıklama pandeminin beklenildiği kadar ağır geçmediği gerçeğidir. Ancak pandeminin başlangıcında hafif ya da ağır seyredeceği öngörüsünde bulunmak imkansız. Hazırlıkların olası en kötü senaryoya göre yapılması gerekiyordu, tedbirlerde bu yönde alındı.GRİPLİ EŞE 7 GÜN YATAK ODASI YASAĞI KOYUN Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Levent Akın, gripli hastaların evde ve iş yerinde alabilecekleri önlemleri anlattı. Grip olan kişi, işyerindekilere de bulaştırmamak için kaç gün rapor almalı? Grip hastalığı ile soğuk algınlığı birbirine çok karıştırılıyor. Grip hastalığına sadece grip mikrobu neden olurken, soğuk algınlığına sebep olan çok sayıda mikrop vardır.GEÇEN SENEKİ AŞI KULLANILAMAZ Geçen yıl domuz gribi için alınan aşılar bu yıl da kullanılabilecek mi? Geçen yılki aşılar sadece H1N1 virüsü içermekteydi. Bu nedenle bu yıl kullanılmayacak. Bu sene gripten korunmak için sadece mevsimsel grip aşısı uygulanacak. Domuz gribi bu yıl aşılanma oranını etkiler mi? Bu yıl mevsimsel grip aşısı ülkemize de erken geldi. Şu anda aşılanma oranlarının oldukça yüksek olduğu şeklinde bilgiler alıyoruz. Mevsim sonunda gerçek değerlendirmeyi yapabiliriz. Ancak mevsimsel grip aşısının içeriğinde adjuvan ve cıva olmadığı için aşılanma oranlarını çok fazla etkilemeyecek gibi görünüyor.SABUNA DOKUNUN El yıkamak gripten korunmada ne kadar etkili? Grip virüsü sabuna karşı çok duyarlıdır. Gripten korunmada ellerin bol su ve sabunla yıkanması ellere yerleşen grip virüsünü etkisizleştirir. Toplu taşıma araçlarını kullananlarının korunması oldukça zor ama korunmak için neler yapabilirler? Dolmuş ve otobüs gibi kısa süreli sıkışık konumdaki yerlerde hapşıranlara ve öksürenlere karşı arkalarını dönmeleri basit bir korunma önlemidir. Grip olanların toplu taşıma araçlarına binmemeleri, binmek zorunda kalanların ise hapşırırken veya öksürürken ağız ve burunlarını bir mendille kapatması büyük önem taşır.C vitamini almak gribe karşı etkili mi? Gripten korunmak için yeterli C vitaminini meyve ve sebzelerden almak mümkün mü? Gripten korunmak için alınan C vitamini vücudumuzun bağışıklık sistemine destek sağlar. Ancak her şeye rağmen bazı vakalarda hastalık şiddetli seyredebilir. Kısaca C vitamini, grip hastalığına özel bir korunma sağlamamaktadırGünde ne kadar C vitamini almak gerekir? Gripten korunmak için kullanılan C vitamini alımı günde 500 mg olarak önerilmektedir. Fazla alınan C vitamini ise vücuttan atılmaktadır. Ülkemizde taze sebze meyve tüketimi olduğu için çiğ yenen tüm sebze ve meyvelerden C vitamini alınabilir. Yeterli C vitaminin günlük almak için iki adet portakal veya mandalina yemek yeterli olmaktadır. Aşırı narenciye tüketiminde başta böbrek taşları olmak üzere bazı sağlık sorunları ile karşılaşılabiliriz.ÇOCUKLARA DİKKAT Hapşırma ile birlikte grip virüsü ne kadarlık bir alana yayılıyor? Yapılan çalışmalar ağızdan ve burundan çıkan tükürük parçacıklarının 75-200 santimlik bir mesafeye yayıldığını göstermektedir. Konuşurken çıkan tükürük parçacıklarının ise 50 santim mesafeye ulaşabildiği bilinmektedir.Gripli biri hapşırdığında etrafındakilere de mutlaka grip virüsü bulaşıyor mu? Evet. Hapşıran kişinin ağız ve burnundan çıkan tükürük parçacıkları bizim burun, ağız ve gözümüze ulaşırsa grip mikrobu bulaşmış demektir. Ancak belli sayıda virüs bize ulaştığı takdirde hastalık meydana gelir. Bunun yanında sigara içenlerin, sağlıklı beslenmeyenlerin, bazı kronik hastalığı olanların (kalp, böbrek hastalığı, bağışıklık sistemi yetersizliği gibi) gebelerin, yaşlı ve küçük çocukların mikrobu aldıktan sonra hasta olma olasılıkları daha yüksektir.DENGELİ BESLENEN KİŞİ GRİPTEN KAÇABİLİR Gripten korunmak için C vitamini mi, multi vitamin mi alınmalı? Alınacak C vitamini pek çok vitamin hapının içinde de bulunmaktadır. Multivitamin alınarak vücuda sadece C vitamini yerine pek çok vitamin ve yararlı madde alımı sağlanabilmektedir. Ancak ülkemizde yaşayan çoğu insan, dengeli beslendiği sürece ek vitamin hapları almaya gerek duymayacaktır.AYNI EVDE KALMAK VE AYNI MASADA YEMEK YASAK! Cinsellik gribin bulaşma yollarından biri mi? Cinsellik sırasında eşlerin ağız ve burun salgılarının birbirlerinin ağız ya da burunlarına bulaşmaması büyük önem taşır. Çünkü bulaştırdıkları zaman grip hastalığı bulaşabilir.MESAFE 75 SANTİM OLMALI Grip olunca çiftler yataklarını ayırmalı mı? Grip hastası olanların boğaz ve burunlarında bol miktarda grip virüsü bulunur. Kendilerine 75 santimden daha yakın olanlara bu mikrobu bulaştırabilirler. Bu yüzden hasta olan çiftler, yaklaşık 7 gün boyunca yataklarını ayırmaları, eşlerin birbirine hastalık bulaştırmasını önler. Çiftlerin aynı evde kalmaları, aynı masada yan yana yemek yemeleri ve birbirlerini öpmeleri durumunda da hastalık bulaşacaktır.Virüs ne kadar süre havada kalıyor? Virüs, ağızdan atılan tükürüklerin içinde olduğu için havada kalış süresi kısadır. Ancak kuş gribi virüsü yere düştükten sonra hava akımıyla birlikte havaya yükselip bir süre kalabilir.PLAZADA BULAŞMA RİSKİ OTOBÜSTEN DAHA AZ Plazalarda gribin bulaşma riski daha mı yüksek? Nasıl korunmalıyız? Plazalarda grip virüsünün bulaşma riski otobüs ve dolmuş gibi ulaşım araçlarındaki bulaşma riskine göre daha düşüktür. Ancak hastalığın hava yolu ile bulaştığı göz önüne alındığında plazalarda alışveriş sırasında, yemek yeme veya yürüme alanlarında, kalabalık ortamlarda hastalığın bulaşma riski vardır.Grip rapor nedeni mi? Grip hastalığı olanlara rapor vermek, hastalığın iş yerinde yayılmasını engellemek için kesin çözüm değildir ama gereklidir. Bu tip hastalığı olanların kişisel olarak korunmaları sağlanmalıdır. Grip belirtileri başladığı andan itibaren rapor alınarak yatak istirahati gereklidir.AŞIYLA İLGİLİ BİLİNMESİ GEREKEN 10 TÜYO Neden grip aşısı olmalıyız? Aşı, gripten ve özellikle de gribin komplikasyonlarından korunmanın tek yoludur. Grip genellikle her yıl nüfusun yüzde 10’unu etkiler. Virüsün bulaştığı kişilerin büyük bir kısmı birkaç gün içinde kendiliğinden iyileşir. Ancak bazı kişilerde komplikasyonlar ortaya çıkar ve bu komplikasyonlar çok ağır olabilir.Ne zaman aşı olmalıyım? Aşı olmak için en uygun zaman, Ekim ayı ile Kasım ayının ortası arasındaki bir aylık dönemdir. Ancak ilk salgınlar başlamadan önce aşı olmak koruma sağlayacaktır.Nasıl aşı olabilirim? Doktorunuzdan size bir reçete yazmasını isteyin.Aşı olsam bile gribe yakalanabilir miyim? Aşı olsanız dahi gribe yakalanmanız mümkündür. Örneğin; mevsimsel grip virüsü ortalıkta dolaşmaya başladıktan sonra, çok geç aşı olursanız hastalığa yakalanabilirsiniz. Çünkü bağışıklık sisteminin üreteceği koruyucu antikorların yeterli miktara ulaşabilmesi için, aşıdan sonra iki hafta geçmesi gereklidir. Ayrıca, aşının yalnızca içerdiği grip virüslerine karşı koruma sağladığını da unutmamak gerekir.2009’da aşı olmuştum. Tekrar aşı olmalı mıyım? Grip aşısını her yıl tekrarlamak gerekir. Bu yılki grip aşısı, geçen yıl Meksika (domuz) gribi pandemisine yol açan A (H1N1) virüsü antijenlerini de içermektedir.2009’da veya 2010 yılının başında grip olduysam, aşı olmama gerek var mı? Evet, çünkü son grip olduğunuzda hastalığa yol açan virüsten farklı bir virüs size bulaşabilir.Bugüne kadar hiç grip olmadıysam, aşı olmam gerekir mi? Kimse gripten uzak kalamaz. Herkes hayatında bir veya birkaç kez grip virüsüyle enfekte olur. Ama bazı kimseler belirtileri çok şiddetli hissetmeyebilir. Risk grubundaysanız, hastalık ortalamanın üzerinde bir ağırlıkta seyredebilir.Grip aşısının yan etkileri nelerdir? Enjeksiyondan sonraki ilk birkaç gün içinde, aşı bölgesinde ağrı, şişlik şişlik ve kızarıklık olabilir. Bu belirtiler iki gün içinde azalarak kaybolur. Baş ağrısı veya hafif ateş ortaya çıkabilir, ancak bu durum nadir görülür. Daha önce aşı yaptırdığınızda ciddi bir alerjik reaksiyon ortaya çıktıysa, bu durumu aşı olmadan önce doktorunuza bildirmeniz gerekir.Bebeğimi emziriyorum. Aşı olabilir miyim? Bebeğinizi emzirdiğiniz dönemde aşı olabilirsiniz. Unutmayın ki, aşının bebeğiniz üzerinde hiçbir zararlı etkisi yoktur.Aşı gribe neden olabilir mi? Grip aşısı canlı virüs içermez. Aşının içerdiği antijenler, vücudumuzun bazı grip virüsü tiplerine karşı bağışıklık kazanmasını sağlayan ‘antikor’ adlı maddeleri üretmesini sağlar. Ancak bu antijenler grip hastalığına neden olmaz. Yani aşı olurken illa grip olacaksınız diye bir ihtimal yoktur