Piyasada reçetesiz satılan ve içinde kritik etken maddesi olmayan ilaç, gıda takviyeleri ve vitaminlerin son tüketim tarihleri silinip yeni tarihleri basıldıktan sonra yeniden rafa çıkarılıyor. Gıda takviyeleri ve vitaminler, kişisel bakım ürünleri satan zincir mağazaların raflarında ya da aktarlarda dahi satılıyor. Hatta bazı firmalar bu zincir mağazalarda stant açıp satış yapıyor. Marketlerde ise kasa yanında çikolata ve şekerle aynı alanda bulunuyor.
ÇOCUKLARI İYİLEŞTİRMİYOR
Skandal sadece tarih değiştirmekle de sınırlı kalmıyor. Gözünü kâr hırsı bürüyen bazı firmalar, muadil olarak çıkardıkları ürünün içeriğiyle oynadıkları için ürünün etiketinde yazan etken maddelerle içeriğindekilerin örtüşmediği görülüyor. Bir ilaç firmasının eski yöneticisinin anlattıkları ise "Bu kadar da olmaz" dedirtiyor: "İlaçların üzerinde yazan etken madde miktarları doğru değil. 25 TL olan ateş düşürücü şurubun muadilini 8-10 liraya satıyorlar. X Farma diye bir şirket kurup bu ürünleri aynı etken madde kullandıkları iddiasıyla pazarlıyorlar. Bir anne çocuğuna daha uygun fiyatlı olduğu için ucuz olan şurubu alıyor ama şurup çocuğu iyileştirmiyor ya da iyileşme sürecini uzatıyor. Üretimde hile yaparak insan sağlığıyla oynuyorlar." Anadolu Eczacı ve Depocular Derneği Başkanı Onur Tokel, reçetesiz ilaçların eczane ve depoların dışına çıktığını, denetimsiz ürünlerde bu tip sıkıntılar olduğunu söyledi.
SİTELERDE SAHTE İLAÇ SATILIYOR
E-Ticaret sitelerinde de bu ürünlere toplu olarak ulaşmak mümkün ancak yine en büyük sıkıntı sahtecilik. Büyük bölümü orijinal olmayan gıda takviyeleri, vitamin ve ağrı kesiciler vatandaştan da yüzlerce şikâyet alıyor. Şikâyet siteleri orijinal olmadığı için ürünü geri vermek isteyen ya da istediği sonuca ulaşamayınca inceleyip ürünün sahte olduğunu anlayanların şikâyetleriyle dolu.
TARİHLERİ ASETONLA DEĞİŞTİRİYORLAR
İlaç firmalarının en fazla başvurduğu sahtecilik yöntemi ise son kullanma tarihini değiştirmek. İlaç firması çalışanlarının anlattıkları, olayın vehametini gözler önüne seriyor: "Burun spreyi üreten bir firmada mümessil olarak çalışıyorduk. Firma yöneticileri zamanı geçmiş ürünlerin tarihlerini asetonla silmemizi istiyorlardı. Kaşeye benzeyen bir baskı aletiyle sildiğimiz yerlere yeni tarihleri basıyorduk. 'Hastaya zarar vermez mi' diye itiraz ettiğimizde, 'Bu ürünlerin son kullanma tarihlerinin geçmesine daha var. Bakanlığın belirlediği tarihler prosedür. İlaçların etkisi henüz geçmedi' diyorlardı. Bazen de 'Yanlış basılan bir seri var, silin' diyorlardı. Bunu çocuk şurupları ve vitamin satan küçük firmaların birçoğu yapıyor."
ÖLÜMCÜL SONUÇLARA YOL AÇABİLİR
Tüm Eczacı İşverenler Sendikası Genel Başkanı Ecz. Nurten Saydan, reçetesiz ilaçların eczane dışında verilmesinin insan sağlığına büyük zararları olduğunu söyledi. Saydan şöyle konuştu: "İnternet, televizyon, market gibi yerlerde kontrolsüz şekilde reklamları yapılan gıda takviyeleri insan sağlığını olumsuz etkiliyor. Tedavi edici özelliği olan tüm ürünler, ilaç şeklini aldıktan sonra eczane dışında satılamaz, satılmamalı. Aksi halde bu durum ölümcül sonuçlara yol açar."
