Herkes tazminat alacak!

Referandum sonrası çalışma hayatının en çok konuşulan konularından birisi de kıdem tazminatı fonu. Şu anda yüz kişiden 80'inin tazminatını alamadığı, alanların da mahkeme kapılarında süründüğü sürdürülemez bir sistem bulunuyor. Faruk Erdem / Yeni Asır Bu sistem işvereni de işçiyi de korumuyor. Bir tazminat fonu ayırmamış olan işveren işten çıkartmalar durumunda iflas noktasına kadar gidiyor. Çalışan ise hakkını alamıyor. Önümüzdeki günlerde sosyal tarafların bir araya gelmesinin ardından yeni sistem yasalaşma sürecine de başlayacak. Bu aşamada mutlaka bazı değişiklikler de yaşanacak. Ancak yapılan çalışmalar ışığında yeni sistemin neler getireceğini kafalardaki soruların cevaplarıyla anlatmaya çalışalım. Milyonlarca çalışanın emeğinin hakkını koruyacak fon sistemi uygulanmaya başlıyor. Buna göre herkes 1 gün çalışsa bile tazminatını alabilecek FON SİSTEMİ TAZMİNATA NASIL GARANTİ GETİRECEK? Şu anda işten çıkartılan bir işçinin parasını işveren istemezse ödemiyor. Yıllar süren mahkeme aşamaları gerekiyor. Ancak yeni sistemde her işçinin kendisinin kontrol edeceği bir hesapta paralar birikecek. Buna işveren müdahale edemeyecek. Böylece işçi tazminatını alabilecek. İSTİFA EDEN DE TAZMİNAT ALABİLECEK Mİ? Şu anda kendi isteği ile ayrılanlar (bazı istisnalar hariç) tazminatı hak etmiyor. Oysa yeni sistemde işçinin kontrolündeki hesapta biriken tazminat işten ayrılınca ya da iş değiştirince kaybolmayacak. İşçinin kıdemi devam edecek. TAZMİNATLAR YENİ SİSTEMDE AZALACAK MI? Mevcut uygulamada bir yıllık çalışma karşılığında 30 günlük brüt ücret tazminat olarak ödeniyor. Yeni sistemde bu uygulamada da geri adım atılmayacağı açıklandı. Buna göre tazminatın azalması söz konusu değil. Fonda biriken para değerlendirileceği için hatta artması da söz konusu. İŞVEREN NASIL PARA ÖDEYECEK? Kıdem tazminatı fonu kurulduğunda her ay işveren bu fona belli miktarda para ödeyecek. Bu şekilde bir anlamda tazminat peşin verilmiş olacak. Bu şekilde işverenler de yüklü para ödemeden kurtulmuş olacak. Burada ödenecek parayı işçinin brüt maaşı belirleyecek. TAZMİNATI ERKEN ÇEKMEK MÜMKÜN OLACAK MI? Fonda biriken parayı belli şartlarda çalışan çekebilecek. Henüz kesinleşmemesine rağmen evlilik, ev almak gibi durumlarda para çekilebilecek. Yine 15 yılını olduran da paranın belli kısmını çekme hakkına sahip olabilecek. MEVCUT ÇALIŞANLARIN TAZMİNATLARI NE OLACAK? Şu anda çalışanların kazanılmış hakları korunacak. Çalışanlar isterlerse yeni sisteme geçiş yapıp bundan sonraki çalışmalarında fon sistemini kullanabilecek. Ancak yeni işe girenler, ya da iş değiştirenler otomatik olarak fon sistemine tabi olacak.