İhbar tazminatı hem çalışan hem de işverenin güvencesidir. İş Kanunu'na göre iş sözleşmesinin feshi için ihbar (bildirim) süresinin dolması gerekir. Bu sürede çalışan işine devam etmek, işveren de maaş ödemek durumunda. İş sözleşmesinin feshinde ihbar sürelerine uyulması gerekiyor. Haber vermeden, bildirim süresi bitmeden işten çıkarma ya da istifa durumunda ihbar tazminatı hakkı doğar. Hem işveren hem de çalışan haklı fesih söz konusu olmadığında tazminat yükümlülüğü altına girer. Bunun için bir gün çalışmak bile yeterli. İhbar tazminatında süreler kıdeme göre değişiyor. Toplu iş sözleşmesi ya da bireysel olarak ihbar süreleri artırılabiliyor. İhbar tazminatı bildirim süresinin bitiminde olması gereken ücret üzerinden hesaplanır. Sabah'ın haberine göre, ihbar tazminatı hesabında kıdemde olduğu gibi bir tavan ücret söz konusu olmayıp günlük brüt ücret üzerinden yapılır. İhbar tazminatına ilişkin merak edilen soruların yanıtları şöyle:
1-İhbar tazminatı nedir, hangi hallerde ödenir?
İş sözleşmesini feshetmek isteyen taraf; feshi yazılı olarak ve çalışma süresinin gerektirdiği bildirim süresine bağlı kalarak diğer tarafa iletmekle yükümlü bulunuyor. İş sözleşmesini bildirim sürelerine uymadan fesheden taraf, söz konusu sürenin ücretini ihbar tazminatı olarak diğer tarafa ödemek zorunda olup bu süreler bölünemez, kısmen uygulanamaz.
2-İş sözleşmesine ilişkin bildirim süreçleri çalışan açısından da geçerli mi?
İş sözleşmesinin işçi tarafından haklı nedenle derhal fesih esasları dışında bir nedenle feshi halinde aynı bildirim süreleri işçi için de geçerli. Buna aykırı iş sözleşmesi fesihlerinde işverenin ihbar tazminatı alma hakkı doğabiliyor.
3-Deneme süresinin ardından işine son verilen de ihbar tazminatı alabilir mi?
İş sözleşmesinin işçi tarafından feshi, işveren tarafından deneme süresi içinde belirlenen esaslar çerçevesinde feshi halinde işçiye herhangi bir ihbar tazminatı ödenmiyor.
4-İşveren işçiyi ihbar süresine uymadan işten çıkardığında işçinin talep edebileceği bir hak var mıdır?
Fesih nedeni İş Kanunu'nda sayılan haklı nedenlerden birine dayanmıyor ise, işçiye bildirim süresine ilişkin ücret tutarı kadar tazminat ödemek zorundadır.
5-İşten kendi isteğiyle ayrılan işçi ihbar tazminatı alabilir mi?
İşten ayrılmak (istifa) isteyen işçi, sağlık nedeni, iyi niyet ve ahlak kurallarına aykırılık veya işin durması benzeri haklı nedenler dışındaki işten ayrılmalarda bildirim süresini dikkate alarak yazılı bildirimde bulunmakla yükümlüdür. Kendi isteğiyle işten ayrılması durumunda ihbar tazminatı hakkı oluşmaz.
6-İhbar süresine uymadan yeniden işe girilmesi durumunda yeni işverenin sorumluluğu var mıdır?
Bu durumda işçiyle birlikte yeni işveren de sorumlu tutulur. İşçinin bu davranışına yeni işe girdiği işveren neden olduysa, bu durumu bilerek işe aldıysa, bilerek çalıştırmaya devam ettiyse yeni işverene de tazminat yükümlülüğü doğabilir.
