EYT'de son dakika! Bu tarihte işe girene 50,51,52 yaşında SGK-SSK, BAĞ-KUR emeklilik! 10, 12.5 yıl çalıştıysanız HEMEN emekli olabilirsiniz...

SSK'lı ve Bağ-Kur'lu arasındaki prim farkı giderilmesi için çalışmalar yapılırken, staj sigortası düzenlemesi ile de EYT'nin kapsamının genişlemesi bekleniyor. EYT ÇALIŞMASI BİTTİ 5,3 milyon memurun beklediği 3600 ek gösterge çalışması sonrası öncelikli gündem halini alan milyonların merakla beklediği EYT çalışması için teknik çalışmasının bittiğini Bakan Bilgin müjdeledi. Bakan Vedat Bilgin, taslak çalışmanın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a sunulduktan sonra Aralık ayında kamuoyu ile paylaşılacağını açıkladı. EYT yasasının 2023 yılından önce Meclis'e gelerek yasalaşması bekleniyor. PRİMLER NASIL HESAPLANACAK? Bu noktada mevzuatımıza baktığımızda 18 yaş altında yapılan sigortalarda farklı uygulamalar görüyoruz. Öncelikle yaşı kaç olursa olsun çalıştırılan herkese sigorta yapma zorunluluğu bulunuyor. Dolasıyla zamanında 18 yaş altında çalıştırılan ve uzun vadeli sigorta kollarından primleri ödenim fiili hizmeti de olan gençlerin bu çalışmaları boşa gitmiyor. Yani 18 yaş altında yapılan sigorta geçerli ve ilk tarih işe başlangıç tarihi sayılıyor, primler de emeklilik hesaplamasında kullanılıyor. Burada 18 yaşın önemli olduğu bir kriter ise yıl şartı. KISMİ EMEKLİLİK ŞARTLARI 10 yılda emeklilik 15 yıl 3600 günle emeklilik ise 9 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar için geçerli. Bu tarihten sonra ilk kez sigortalı olan erkekler 15 yıl 55 yaş ve 3600 gün olan üç şartı yerine getirdikleri son tarihe göre belirlenen bir yaşta emekli olabiliyor. Kadınlar ise 156 yıl 3600 gün ve 50 yaş olan üç şartı yerine getirdikleri tarihe göre belirlenen yaşla emekli olabiliyorlar. Burada erkekler için yaş şartı 56 ile 60, kadınlar için ise 52 ile 58 arasında değişiyor. 12.5 yılla emeklilik Bu durumdaki erkek sigortalılar yaşlılıktan kısmi emekli olabiliyor. Genelde 8 Eylül 1999'dan önce işe başlayanlar erken emeklilik hakkına sahipken, bu tarihten sonra işe başlayanlara da yaş durumuna göre emeklilik kapısı açılabiliyor. Yani çalışıp prim ödemeyenler yaşı gelince 4500 günlük primleriyle emekli olabilirler. HESAPLAMA NASIL YAPILIYOR? 18 yaş altında yapılan sigorta geçerli ve primler de hesaplamaya dahil ediliyor ancak emeklilik tarihi hesaplanırken üç şarta bakılıyor. Prim, yaş ve yıl. Burada yıl şartına bakılırken 18 yaş önem kazanıyor. Kadınlar için 20 erkekler için 25 yıl şartı 18 yaşın dolduğu tarihten itibaren hesaplanmaya başlıyor. STAJ VE ÇIRAKLIKTA DURUM Staj ve çıraklıkta yapılan sigortalar bilindiği gibi mevcut durumda emeklilik hesaplamalarında kullanılmıyor. Ancak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin bu konuda bir çalışma yaptıklarını duyurdu. Eğer bu çalışma sonunda staj ve çıraklık sigortaları başlangıç sayılırsa çoğu 18 yaş altı olduğu için aynı yıl kuralının 18 yaşından başlaması burada da uygulanacak. SADECE YAŞ ŞARTINI BEKLEYEN EYT'LİLER ERKEN EMEKLİ OLACAK EYT yasası ile yaş şartını bekleyen EYT'lilerin emeklilik yolu açılmış olacak. 8 Eylül 1999 öncesinde sosyal güvenlik sistemine girmiş olan herkes EYT'li olmasına rağmen hepsinin yasa çıktığında emekli olması da mümkün olmayacak. Çünkü en azından yaş şartı kaldırılsa bile prim ve yıl şartı istenecek. EN AZ 5000 GÜN GEREKİYOR 8 Eylül 1999 öncesine dönüldüğünde bile yine en az 5000 gün prim gerekecek. Bunun dışında yasanın getirdiği prim gün sayısı kabul edilirse bu kez işe giriş tarihine göre 5000 ile 5975 gün gerekecek. Böylece EYT'li olmasına rağmen primi eksik olanlar açısından emeklilik mümkün olmayacak. Yasanın başvuru süresine göre bu kişilerin primlerini tamamladıklarında emeklilik hakkı doğmuş olacak.Burada 3600 günden kısmi emeklilik hakkı olsa da orada yaş şartı bulunuyor. Buna göre kısmi emeklilikte yaş şartı erkeklerde 60 kadınlarda 58'i bulabiliyor. ERKEKLERE YIL ŞARTI GEREKİYOR Prim gün sayısını tamamlamış olsa bile bir EYT'linin emekli olabilmesi için yıl şartını da yerine getirmesi gerekiyor. Yasanın çıkmasından önce sigortalı olanlar için kadınlarda 20 erkeklerde ise 25 yıl bekleme şartı bulunuyor. Buna göre kadınlar açısından yıl şartı 8 Eylül 2019 yılında tamamlandı. Böylece kadın sigortalılar primini tamamladıklarında yıl şartına takılmadan emekli olabilecek. Soru: 3.7.1975 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim 1.6.1999. Prim gün sayım 7938. EYT çıkması durumunda 25 yıllık hizmet süremin henüz dolmaması itibariyla EYT'den faydalanamayacağım. Ancak sigorta başlangıç tarihim öncesinde 18 ay askerlik yaptım. Bu sürenin bana yeterli olan bir kısmını veya tamamını borçlanarak, çıkması muhtemel EYT yasasından faydalanıp emekli olabilir miyim? Cevap: Çalışmaya başlamadan ve sigortalı olmadan önce askerlik yapanlar isterlerse askerlik sürelerini borçlanabilirler, böylece emeklilik yaşını da erkene çekerler. Bu durum prim gün sayınızı ve emeklilik yaşınızı öne çekerek etkiler, ancak çalışma yılına katkı sağlamaz. EYT'de nasıl bir düzenleme yapılacağı konusunda henüz bir netlik yok. Tüm şartları tamamlayıp, yaşa takılanlara yönelik bir düzenleme olacak. Ayrıca yapılacak EYT düzenlemesinde borçlanma hakkı tanınıp tanınmayacağı da henüz net değil. Ama emeklilik yaşını öne çekmek için askerlik borçlanması yapabilirsiniz. BAŞVURU NE ZAMAN OLUR? Söylenildiği gibi EYT yasası Aralık ayında Meclis'ten çıkıp yasalaşırsa başvuru süreci de başlamış olur. Burada bir başvuru süresi verilirse bu süre içinde başvurmak gerekebilir. Ancak bir süre konulmaz ise EYT'liler kendi seçtikleri bir tarihte ya da şartları tamamladıkları tarihte başvurabilirler. MAAŞ NE ZAMAN BAĞLANIR? Emekli maaşları için süreç başvuru tarihi itibariyle başlıyor. Ancak hesaplama başvurulan aydan sonraki ay başından itibaren yapılıyor. Yani Aralık ayında başvuran bir EYT'li için maaş hesaplaması 1 Ocak'tan itibaren yapılır. BAŞVURU NE ZAMAN OLUR? Söylenildiği gibi EYT yasası Aralık ayında Meclis'ten çıkıp yasalaşırsa başvuru süreci de başlamış olur. Burada bir başvuru süresi verilirse bu süre içinde başvurmak gerekebilir. Ancak bir süre konulmaz ise EYT'liler kendi seçtikleri bir tarihte ya da şartları tamamladıkları tarihte başvurabilirler. Soru: Fabrikada idari işler memuru olarak görev yapıyorum. 1992 SGK girişliyim. Tüm şartları tamamlayarak emeklilik müracaatımı yapmaya hak kazandım. Aldığım maaş net 10.700 TL ve fabrikam bu rakamın brütünü bordroda gösteriyor. Emeklilik müracaatımı hemen yapmalı mıyım, yoksa 2023 Ocak ayını mı beklemeliyim? Cevap: Sizin durumunuzda gösterge rakamı için çalışanın yıllık ortalama kazancı hesaplanıyor, aylık bağlama oranının yüzde 60'ı, katsayı için de 12000 alınıyor ve emekli maaşı belirleniyor. Bu maaş da geçmiş enflasyon oranında artırılıyor. Enflasyon artışında da ocak-haziran ve temmuz-aralık dönemlerindeki 6 aylık enflasyon etkili oluyor. Şimdi emekli olursanız bu yılın ocak-haziran enflasyon oranı maaşınıza yansır. Seneye bırakırsanız temmuz-aralık enflasyonu maaşınıza yansır. Enflasyonun da yüksek olması, yararlanılacak maaş zammının yüksek olmasını sağlayacak. Ancak şartları yerine getirdiğinizde emekli olmanızda fayda var. KİMLER YÜKSEK MAAŞ ALIR? EYT'lilerde maaşı yüksek olarak hesaplanacak sigortalılar kazancı yüksek olanlar olacak. yani prim gün sayısı çok olanlar değil SGK'ya bildirilen prime esas kazanç yani brüt maaşı yüksek olanlar daha fazla emekli maaşı alacak. SSK VE BAĞ-KUR ARASINDA PRİM FARKI GİDERİLECEK Emeklilik şartları ve hak kazanma koşullarına standart geliyor. Yapılacak düzenlemeyle hem farklı mesleklerde çalışanlar arasında bir eşitleme olacak hem de SSK'lılar ile Bağ-Kur'lular arasındaki prim gün farkı ortadan kalkmış olacak.