Emekliye en az 58 bin 75 TL: Üç maaş formülü nasıl uygulanır? Çift ikramiye, promosyon...

Emekli olup özel sektörde çalışanlar çift maaş alıyor. Hatta bazı kişilere üçüncü bir maaş imkanı da var. Hem SSK ve Bağ-Kur emeklilerinde en düşük emekli aylığı ödemesinde yapılan artış hem de asgari ücret zammı, bu ödemelere de yansıdı. Peki bu maaşlardan yararlanmak için neler gerekiyor? Yeni aylıkların etkisi nasıl olacak? 1 Ekim 2008 öncesi sigortalı olanların maaş sisteminin detayları şöyle... * EMEKLİ ÇALIŞANIN AYLIĞI KESİLİR Mİ? KİMLER KAÇ AYLIK ALABİLİYOR? Emekliler isterlerse yani özel sektörde bir iş yerinde yani hizmet akdine bağlı olarak, isterlerse kendi işlerini yaparak, isterlerse de kamuda çalışabiliyor. Özel sektörde çalışanlarda Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) işveren tarafından yatırılıyor. Bağ-Kur kapsamında kendi işini yapan emeklilerden ise SGDP alınmıyor. SSK'lı ve Bağ-Kur'lu olarak çalışmaya devam edenler aynı anda emekli maaşını da alabiliyor. Yani hem iş yerinden gelir elde ederken hem de SGK'dan emekli aylığı imkanları oluyor. Sadece emekli olduktan sonra memur olunursa maaş kesiliyor, ancak memuriyet bitince tekrar güncellenerek bağlanıyor. Özel sektörde çalışmaya devam eden emeklilere iş yeri en az 28 bin 75 lira öderken, SGK da en az 20 bin lira emekli aylığı veriyor. Böylece çalışan emeklinin eline en az 48 bin 75 lira geçiyor. * EMEKLİYE EŞTEN MAAŞ ÖDENİR Mİ? Bir sigortalı vefat ettiğinde eğer sigortalılık süresi uygunsa eşine aylık bağlanıyor. Burada kadın veya erkek olunmaması fark etmiyor. Dul kalan eşin çalışıp çalışmaması, emekli olup olmaması da aylık bağlanmasını etkilemiyor. Fakat kişi emekli ya da çalışıyor ise ölüm aylığının oranı düşüyor. Çalışmayan ya da emekli olmayan kişi, vefat eden eşinin aylığının yüzde 75'ini alıyor. Bu durumda eline taban aylık düzenlemesi kapsamında en az 15 bin lira geçiyor. Eğer dul kalan eş çalışan ya da emekli ise, vefat eden eşinin aylığının yüzde 50'si bağlanıyor. Bu da en az 10 bin lira oluyor. * EŞTEN AYLIK İÇİN NE KADAR PRİM GEREKİYOR? Bunun için en az 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş veya SSK'lılar için, her türlü borçlanma süreleri hariç en az 5 yıl sigortalı bulunup, toplam 900 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması lazım. * 3 AYLIK ALANLARIN AYLIK GELİRİ EN AZ NE KADAR OLUYOR? Eşinden ölüm aylığı bağlanmış kişi, emekli olursa her iki aylığı da alıyor. Taban aylık düzenlemesi kapsamında eline en az kendi aylığından 20 bin, eşinden 10 bin lira olmak üzere 30 bin lira geçiyor. Bu kişi aynı zamanda bir iş yerinde çalışırsa hem eşinden ölüm aylığını, hem kendi emekli aylığını, hem de iş yerindeki maaşını alabiliyor. Bu durumda da 28 bin 75 lira tutarındaki net asgari ücret dikkate alınarak en az 58 bin 75 lira kazanabiliyor. * İKRAMİYE VE PROMOSYON HAKLARI NELER? Emekliler ve aylık bağlanan hak sahibi emekli yakınları yılda iki kez verilen bayram ikramiyelerinden de yararlanıyor. Yılda iki kez ikramiye alıyor. Ancak her dosya için ayrı ayrı olarak değil, en yüksek ödemeye imkan veren tek dosya üzerinden ikramiyesi ödeniyor. Promosyonun sayısını ise ikiye çıkarma imkanı var. İki ayrı dosyadan maaş alanlar bu maaşların farklı bankalara yatırılmasını tercih ederse iki promosyon yolu açılıyor. İki maaşın da aynı bankadan alınması halinde ise tek promosyon veriliyor. Bu durumda promosyonun tutarı maaş tutarları toplamına göre hesaplanıyor.