Adım adım 'Vatandaşlık Maaşı' rehberi: GETAD sistemine dair merak edilen 7 soru 7 cevap

Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi'nde (GETAD) teknik çalışmaların son aşamaya geldiği bildirildi. Geliri belirlenen sınırın altında kalan ailelere yönelik destekler, yasal düzenlemenin ardından hayata geçirilecek. Sistemin ilk etapta belirli illerde pilot olarak uygulanması, daha sonra ise ülke genelinde yaygınlaştırılması planlanıyor. Kamuoyunda zaman zaman 'Vatandaşlık Maaşı' olarak da anılan Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi için hazırlıklar sürüyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın yürüttüğü çalışmalar kapsamında, düşük gelirli hanelere yönelik yeni bir sosyal destek modeli oluşturuluyor. Yetkililer, sistemin tamamlanmasının ardından gerekli yasal düzenlemelerin yapılacağını ve hak sahibi ailelere destek ödemelerinin başlayacağını belirtiyor. DESTEKLER BÖLGESEL İHTİYAÇLARA GÖRE ŞEKİLLENECEK GETAD kapsamında verilecek yardımların tek tip olması yerine bölgesel ihtiyaçlara göre belirlenmesi hedefleniyor. Bu nedenle şehir, ilçe ve mahalle bazında kapsamlı analizler yürütülüyor. Yapılan değerlendirmelerde kira giderleri, gıda ihtiyacı, enerji tüketimi ve iklim koşulları gibi kriterler dikkate alınıyor. Özellikle kış şartlarının ağır geçtiği bölgelerde ısınma desteğinin ön plana çıkması bekleniyor. Kira yükünün yüksek olduğu bölgelerde ise kira yardımı modellerinin uygulanması planlanıyor. Böylece her bölgenin ihtiyaçlarına göre farklı destek paketleri oluşturulabilecek. GELİR EŞİĞİNİN ALTINDAKİ HANELER KAPSAMA ALINACAK Yeni sistemde temel kriter, hane gelir seviyesi olacak. Devlet tarafından belirlenecek gelir eşiğinin altında kalan aileler tespit edilerek destek programına dahil edilecek. Çalışmalar kapsamında hem destek kapsamının hem de gelir sınırının netleştirilmesi için teknik analizler sürdürülüyor. Yetkililer, sistemin tamamlanmasıyla birlikte gelir kriterlerinin kamuoyuyla paylaşılacağını ifade ediyor. AMAÇ SADECE DESTEK VERMEK DEĞİL Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, daha önce TBMM Genel Kurulu'ndaki bütçe görüşmelerinde yaptığı açıklamada, sistemin sosyal yardım anlayışında yeni bir dönemi temsil edeceğini belirtmişti. Yılmaz, modelin belirli bir gelir seviyesinin altında yaşayan aileleri desteklemeyi amaçladığını ancak çalışma hayatından uzaklaştıran bir yapıya sahip olmayacağını vurgulamıştı. Sistemin, sosyal yardımları sürdürürken istihdama katılımı da teşvik edecek şekilde tasarlandığı ifade edilmişti. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş da mevcut sosyal yardım programlarının daha etkin hale getirilmesinin hedeflendiğini ve GETAD'ın vatandaşların iş gücüne katılımını destekleyen bir yapıda kurgulandığını açıklamıştı. TEKNİK ÇALIŞMALARDA SON VİRAJA GİRİLDİ AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, sistemle ilgili teknik çalışmaların sürdüğünü ve detayların kısa süre içinde netleşeceğini açıkladı. Güler, gelir düzeyleri, ihtiyaç alanları ve bölgesel farklılıkların kapsamlı şekilde değerlendirildiğini belirterek, her şehir için farklı destek modellerinin gündeme gelebileceğini söyledi. Soğuk iklime sahip kentlerde enerji ve ısınma desteklerinin öne çıkabileceğini ifade eden Güler, farklı ekonomik ve sosyal koşullara sahip şehirlerde ise değişik yardım kalemlerinin uygulanabileceğine dikkat çekti. PİLOT UYGULAMA BELİRLİ İLLERDE BAŞLAYACAK Sistemin ilk aşamada seçilecek bazı illerde uygulanması planlanıyor. Pilot uygulamanın sonuçları değerlendirildikten sonra modelin Türkiye geneline yaygınlaştırılması hedefleniyor. Yetkililer, bu süreçte desteklerin vatandaşların ihtiyaçlarını ne ölçüde karşıladığını ve sistemin sahadaki etkilerini analiz edecek. Elde edilen veriler doğrultusunda uygulamada gerekli güncellemeler yapılabilecek. GETAD NASIL İŞLEYECEK? Planlanan modele göre öncelikle haneler için bir gelir sınırı belirlenecek. Geliri bu sınırın altında kalan aileler sosyal inceleme süreçlerinden geçirilerek tespit edilecek. Hak sahibi olduğu belirlenen vatandaşlara ise ihtiyaç durumuna göre kira, gıda, enerji ve benzeri destekler sağlanacak. Teknik çalışmaların tamamlanmasının ardından sistemin kapsamı, gelir kriterleri ve uygulama detaylarının netleşmesi bekleniyor. 7 SORUDA VATANDAŞLIK MAAŞI SORU 1: VATANDAŞLIK MAAŞI (GETAD) NEDİR? Cevap: Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD), devlet tarafından belirlenen gelir sınırının altında kalan hanelerin bütçesini desteklemek amacıyla Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından ortaklaşa yürütülen yeni bir sosyal yardım modelidir. Kamuoyunda 'Vatandaşlık Maaşı' olarak da bilinmektedir. SORU 2: VATANDAŞLIK MAAŞI BAŞVURU ŞARTLARI NELERDİR, KİMLERİ KAPSIYOR? Cevap: Yeni sistemde en temel kriter hane halkının toplam gelir seviyesi olacak. Devletin belirleyeceği resmi gelir eşiğinin altında kalan, geçim sıkıntısı yaşayan ve sosyal inceleme süreçlerinden geçerek hak sahibi olduğu belirlenen tüm düşük gelirli haneler kapsama alınacak. SORU 3: GETAD VATANDAŞLIK MAAŞI GELİR SINIRI (EŞİĞİ) NE KADAR? Cevap: Gelir sınırının ve teknik kriterlerin netleştirilmesi için bakanlıkların teknik analiz çalışmaları şu an son aşamada bulunuyor. Yetkililer, yasal düzenleme aşamasına gelindiğinde net gelir sınırının kamuoyuyla resmi olarak paylaşılacağını belirtti. SORU 4: VATANDAŞLIK MAAŞI ÖDEMELERİ NE KADAR OLACAK, TEK TİP Mİ YATACAK? Cevap: Hayır, ödemeler tek tip olmayacak. GETAD kapsamında verilecek yardımlar şehir, ilçe ve mahalle bazındaki bölgesel ihtiyaçlara göre şekillenecek. Yapılan analizlerde hanelerin kira giderleri, gıda ihtiyacı, enerji tüketimi ve iklim koşulları gibi kriterler dikkate alınarak kişiye ve bölgeye özel destek paketleri oluşturulacak. SORU 5: HANGİ ŞEHİRDE HANGİ DESTEKLER ÖN PLANA ÇIKACAK? Cevap: Özellikle kış şartlarının ağır ve sert geçtiği coğrafi bölgelerde ısınma ve enerji desteği ön planda tutulacak. Büyükşehirler başta olmak üzere kira yükünün ve konut maliyetlerinin çok yüksek olduğu bölgelerde ise doğrudan kira yardımı modelleri uygulanacak. SORU 6: VATANDAŞLIK MAAŞI ALANLAR ÇALIŞMAYA DEVAM EDEBİLECEK Mİ? Cevap: Evet. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Aile Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş'ın açıklamalarına göre; bu model vatandaşları çalışma hayatından ve üretimden uzaklaştıran bir yapıya sahip olmayacak. Aksine, sosyal yardımları sürdürürken kişilerin istihdama ve iş gücüne katılımını da teşvik edecek şekilde esnek kurgulanacak. SORU 7: VATANDAŞLIK MAAŞI BAŞVURUSU NASIL YAPILIR, NE ZAMAN BAŞLAYACAK? Cevap: Sistem teknik çalışmaların ardından yasal düzenlemeyle hayata geçirilecek. İlk etapta pilot olarak seçilen belirli illerde uygulanmaya başlayacak, ardından Türkiye geneline yaygınlaştırılacak. Başvuruların, sistem yürürlüğe girdiğinde e-Devlet kapısı üzerinden ('Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Sosyal Yardım Başvuru Hizmeti' ekranından) alınması planlanıyor.