Karadeniz'de savaş kapıda! Sınırda tehlikeli restleşme! Rusya'dan flaş açıklama

Ukrayna'nın doğu illerindeki çatışmalar iki yıldan fazla bir süredir devam ediyor. Bölgede bir 'statüko' oluşturulmasına rağmen çatışmalar devam ederken tansiyon da sürekli olarak artıyor.Göz ardı edilemeyecek kadar büyük ölçekli bir konvansiyonel savaş beklentisiyle, uzmanlara göre Rusya'nın Ukrayna'dan daha üstün olduğu alanlar şöyle:ÖZEL KUVVETLER Rusya, Kırım'ı işgal ettiğinde, 'yolu açan' Özel Kuvvetleriydi. Onlar, işgalci gücün ön saflarında yer alan, Kırım'daki kilit altyapı tesislerini hızla işgal ederken, yarımadayı Ukrayna'nın geri kalanından ayıran kişilerdi.Doğu illerinde, Rus özel kuvvetleri gerilla güçlerini desteklemek ve eğitmek için yardım etti. Bu Rus Özel Kuvvetlerinin sınır dışına püskürtülmesi ve yenilgiye uğratılması, Kiev için son derece zor bir görev.Rusya geçmişte Çeçenya, Gürcistan, Suriye ve başka yerlerde Özel Kuvvetler konuşlandırdı ve bunlar askeri operasyonların olumlu sonuçlanmasında çok önemli bir rol oynadı.Özel kuvvetler, özellikle son dönemde Rusya'nın en etkili silahlarından biri haline geldi.TOPÇU BİRLİKLERİ Son yıllarda Amerika Birleşik Devletleri, kara harekatlarında topçuların rolüne büyük önem verdi. ABD, motorlu ve zırhlı kuvvetlerini desteklemek için kundağı motorlu toplara odaklanmadı.Bazıları ağır topçuların başka bir dönemin kalıntısı olduğuna inanırken, diğerleri bir zamanlar 'savaş tanrısı' olan şeye yeterince önem verilmemesinin ABD'yi geleneksel düşmanlara karşı savunmasız bırakacağından endişe ediyor.Rus topçularının etkinliği fazla tahmin edilebilir (Washington Post son zamanlarda korkunç bir tablo çizdi) ancak Ukrayna'da uzun menzilli toplar, Rusya'nın Ukrayna güçlerini sınır güvenliğinden vurmasına izin vermede kritik bir rol oynadı.Etkili karşı saldırı seçenekleri olmadan Ukrayna birlikleri, topçuların insafına kalmış durumda.DRONE Rusya, mesafeyi kapatmak için adımlar atmasına rağmen, drone teknolojisini merkezi bir savaş silahı haline getirmekte yavaş davrandı.Ukrayna'da insansız hava araçları, Rusya'nın savaş alanındaki gelişmeleri izlediği en önemli araç haline geldi. Rus insansız hava araçları, ABD'de sıradan hale gelen hedefli saldırı türünü nadiren gerçekleştiriyor.Ayrıca, Amerika Birleşik Devletleri'nin önemli ölçüde yatırım yaptığı genişletilmiş gözetim görevlerine de genellikle katılmazlar.Bunun yerine Rusya, komuta merkezleri, ikmal merkezleri ve birlik ve araç meclisleri dahil olmak üzere kritik düşman hedeflerini bulmak ve yok etmek için dronelarını kara kuvvetleriyle yakın işbirliği içinde kullanıyor.İnsansız hava araçlarının sağladığı bilgilerle, Rus topçuları, özellikle zayıf korunan birlikler ve araçlar için giderek daha ölümcül hale geliyor.HAVA SAVUNMASI Ukrayna iç savaşının ilk günlerinde Kiev, tartışmalı doğu illerinde hava saldırıları ve operasyonlar düzenleyerek, Rusya yanlısı isyancılar üzerindeki hava gücünden yararlanmaya çalıştı.Eski hükümetler, savaş uçaklarını havada tutmak adına gerekli uçak ve lojistiğin kontrolünü elinde tuttuğu için, geleneksel olarak gerillalara göre hava gücünü kullanmanın avantajlarına sahipti.Tüm bunlar, Rusya'nın uçaksavar sistemlerinin katkısını, doğu Ukrayna vilayetlerinin gerillalarının kontrolünün sürdürülmesinde son derece önemli hale getirdi.Rusya'nın yaklaşık 20 Ukrayna jetini ve helikopterini düşürdüğü bildirildi. Bu sistemlerden biri, savaşın en dikkat çekici olayında bir Malezya uçağını da düşürdü.Rusya, Ukrayna'nın ayrılıkçı eyaletleri üzerinden hava savunma ağını bu şekilde sürdürdüğü sürece, Kiev gerillaları yenemeyecek.SİBER SAVAŞ Ukrayna işgalini genişletmeye karar vermezse, Rusya'nın Kiev hükümetine zarar verme kabiliyeti, geniş siber savaş yeteneklerinin yanı sıra hava gücünü kullanma istekliliğine bağlı.Rusya, dost olmayan İnternet ağlarına karşı rahatsız edici saldırılar gerçekleştirme yeteneğine sahip olduğunu gösterdi.Bu saldırılar kendi başlarına toplumsal dokuyu yok edemez ancak ekonomik olarak çok ciddi zarar verebildiklerini ispatladılar.KREMLİN'DEN SON DAKİKA AÇIKLAMASI Rusya'dan konu ile ilgili yeni bir açıklama geldi. Kremlin'den görüntüler ile ilgili yapılan ilk açıklamada bölgedeki askeri faaliyetlerin kimseyi endişelendirmemesi gerektiği vurgulandı. Aynı açıklamada bu durumun kimseye tehdit oluşturmadığının altı çizildi.RUSYA UKRAYNA'YI KÖŞEYE SIKIŞTIRMAK MI İSTİYOR? Ukrayna'nın doğusunda başlattığı hibrit savaşın yedinci yılının dolduğu günlerde Rusya Kiev'e yeniden kol gücü gösteriyor. Donbass sınırına askeri yığınak yapılıyor, çatışma bölgesinden ateş haberleri geliyor, Rusya yetkililer üst perdeden tehditler savuruyor; yani alışılagelmiş 'Ukrayna Rusları katlediyor', 'NATO savaşa hazırlanıyor' propagandası yine devrede. Peki neden? Rusya gerçekten savaşı alevlendirmeye ve Donbass'ta yedi sene önce başlattığı işgali tamamlamaya mı hazırlanıyor, yoksa Kiev'i başka konuda/konularda köşeye sıkıştırmak için açık yaraya mı basıyor? Hangisi?DONBASS'TA GERÇEKTEN NELER OLUYOR? Rusya'nın 2014'te Kırım'ın işgalini tamamladıktan hemen sonra Ukrayna'nın doğusunda başlattığı hibrit savaş yedi yıldır aralıksız devam ediyor. Elle tutulur sonucu olmayan 'Normandiya dörtlüsü' görüşmeleri, daha imzalanmadan kadük kalan Minsk protokolleri, Ukrayna iç politikasını etkilemek için yapılan göstermelik esir değişimleri ve yarım yamalak uygulanan ateşkes anlaşmalarının gölgesinde yedi yıldır devam eden bir savaş ve kısmî bir işgal var. Ukrayna ordusu Rusya'nın savaşın ilk aylarında ele geçirdiği bölgelerin önemli kısmında kontrol sağlasa da, özellikle Donetsk yakınlarındaki Gorlovka ve Mariupol'un yakınlarında ve Aleksandrovka ve Marinka arasında kalan bölgelerde sıcak çatışma eksik olmuyor. Debaltsevo, Avdiivka, Lugansk'a bağlı Jelobok ve Zolotoe yerleşim birimlerinden de zaman zaman çatışma haberleri geliyor. Rusya'nın keskin nişancı ve mayın döşeme gruplarının bölgedeki aktif faaliyetleri de, Ukrayna ordusunun sürekli nöbet değişimi de Donbass bölgesinin artık alışılagelmiş halleri. En son Haziran 2020'de imzalanan ve ağır aksak devam eden ateşkes anlaşmasının süresinin bu yılın başında dolmasıyla birlikte, bölgede tamamen kontrolsüz bir gerilim meydana geldi. Şubat sonu, Mart başından itibaren ise bu gerilim giderek tırmanıyor. Sadece Mart başına kadar bölgede Ukrayna'nın kaybettiği asker sayısı 15. Bu sayı son bir haftada daha da artmaya başladı.Rusya 'Donbass'ta büyük savaş' propagandasına Şubat'ta başladı. Ukrayna Cumhurbaşkanı Vladimir Zelenskiy'nin 'Putin'in adamı' olarak bilinen Viktor Medvedçuk ve çevresine yaptırım uygulamasının hemen ardından, Putin'in basın sözcüsü Peskov'dan 'Donbass'ta gerilim' uyarısı geldi. Peskov'un açıklamasına ilerleyen günlerde Rus medyasındaki 'Donbass'ta büyük savaş hazırlığı' haberleri eşlik etti. Rusya televizyonlarında Ukrayna Cumhurbaşkanı'nın ofisine füze darbesi indirilmesine ilişkin tartışmalar yapılırken, Kremlin'in siyaset uzmanları Ukrayna'nın güneydoğusunun Rusya'yla birleştirilmesi konusunu yeniden dillendirmeye başladı. Bu sırada Rusya gazetelerinde ise Ukrayna yönetiminin Azerbaycan'ın Dağlık Karabağ'daki başarısından etkilendiğine ve Karabağ savaşının en etkili aracı olan Türk SİHA'larına güvenerek savaş başlatmaya hazırlandığına ilişkin 'analizler' yer alıyordu.26 Mart'ta Donbass'taki cephenin Gorlovka istikametinden ilk ciddi çatışma haberi geldi. Şum ilçesi etrafındaki saldırıda dört Ukrayna askeri hayatını kaybetti, iki asker de yaralandı. Ukrayna Genelkurmay Başkanı Ruslan Homçak parlamentonun 30 Mart'taki olağanüstü toplantısında, Rusya'nın işgal edilmiş bölgeler ile sınırdaki Bryansk, Voronej, Rostov vilayetlerine ve Kırım'a askeri yığınak yaptığını açıkladı. Ukrayna ordusuna savaş hazırlığı emri verildi. Kiev Rusya'ya yönelik yaptırımları kaldırmak için fırsat kollayan AB liderlerinden umudu kesmiş olacak ki NATO ülkelerinden ve özellikle ABD'den Rusya'nın saldırganlığına karşı somut destek talebinde bulundu. ABD'den gelen mesajlarda durumun takip edildiği ve NATO müttefikleriyle müzakere edildiği bildirildi. Gerilim sürerken ABD Başkanı Biden'ın Zelenskiy'i araması ise Rusya'nın hamlesinin Washington'da görüldüğü şeklinde yorumlandı.RUSYA YENİDEN İŞGAL GİRİŞİMİNDE BULUNUR MU? Yüksek tonlu açıklamalara, Donbass'ta her gün duyulan ateş seslerine ve askeri yığınak görüntülerine rağmen, pek çok uzman Donbass'ta büyük bir savaş yaşanma ihtimalinin henüz zayıf olduğunu düşünüyor. Zira bu, Rusya devlet başkanının Donbass'taki gerilimi yükseltme yönündeki ilk girişimi değil ve Putin her defasında bu tür gerilimlerle bölgedeki oyun kurucunun kendisi olduğu mesajını vermeye çalışıyor. Bu kez ise bu mesajı vermek için kendince nedenleri bir hayli çok: Zelenskiy'nin (Poroşenko'nun bile yapmadığını yaparak) Medvedçuk ekibine savaş açmasından Biden'ın 'katil Putin' açıklamasına, ABD yönetiminin Kiev'le ilişkilerdeki aktifliğinden Ukrayna ordusunun güçlendirilmesi çabalarına, Kiev'in Kırım Platformu girişiminden Kırım'ın su sorununa kadar. Bunlara kendi ülkesindeki iç sorunları, özellikle de Navalnıy skandalını da eklersek, yaşananları Rus liderin 'bölgenin ağası hâlâ benim; güçlüyüm, istediğimi yaparım' mesajı olarak değerlendirmek mümkün. Bu mesaj hem Biden ve Zelenskiy'e hem bölge ülkelerine hem de kendi kamuoyuna veriliyor.Fakat bütün bunlar, diğer yandan Kremlin'in Ukrayna ile savaşı yeniden canlandırmaya yönelik bir planının hiç olmadığı anlamına da gelmiyor. Putin yedi yıldır Donbass'ta pasaport dağıtmaktan paralı asker toplamaya, silahlandırmaktan propagandaya kadar, adım adım bir Abhazya, Güney Osetya, Kırım senaryosu uygulamakta. Dolayısıyla, kendisi için kritik önem arz eden herhangi bir konuda Ukrayna yönetimini köşeye sıkıştıramayınca, aynı oyunu yeniden sahneleyeceğini veya sağ gösterip sol vurabileceğini –mesela Donbass'a yığınak yapıp Kırım'a su sağlayan kanalları işgal girişiminde bulunabileceğini– öngörmemek mümkün değil.Özetle, belli ki Putin bölgede yeni bir oyun hazırlığı içinde. Bu oyunun nasıl sonuçlanacağını ise sadece Putin'in niyeti değil, şimdiye kadar Moldova'da, Gürcistan'da, Azerbaycan'da, Ukrayna'da sınıfta kalan Batı'nın bölgeyi okuma kabiliyeti ve kararlılık düzeyi belirleyecektir.