İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor

İran'ın Irak'ta ABD üslerine yaptığı saldırılar sırasında Ukrayna'nın başkenti Kiev'e gitmek üzere Tahran İmam Humeyni Uluslararası Havalimanı'ndan havalanan Boeing 737 tipi yolcu uçağı kalkıştan kısa süre sonra düşmüş, uçaktaki 176 kişi hayatını kaybetmişti. Uçağın füzelerin isabet etmesi sonrası düştüğü iddiaları ortaya atılmıştı. Başta ABD Başkanı Trump olmak üzere Kanada Başbakanı Trudeau ve İngiltere Başbakanı Johnson uçağın İran füzesi tarafından vurulduğunu iddia etmişti, New York Times gazetesi uçağın vurulma anına ait görüntüleri yayınladı... Reuters, uçağı "yanlışlıkla" vurduğu ileri sürülen Tor-M1 hava savunma sisteminin detaylarını inceledi.

Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 1

Ukrayna Hava Yolları'na ait Boeing 737-800 tipi bir yolcu uçağı Çarşamba sabahı erken saatlerde Tahran'dan Kiev'e gitmek üzere havalandıktan kısa bir süre sonra düştü.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 2

Kazada hayatını kaybedenler arasında 82 İranlı, 63 Kanadalı ve 11 de Ukraynalı bulunuyordu.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 3

Kanada Başbakanı Justin Trudeau, elde edilen kanıtların dün Tahran'da düşen uçağın İran tarafından muhtemelen yanlışlıkla atılan bir füzeyle vurulduğunu gösterdiğini söyledi.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 4

Ottawa'da düzenlediği basın toplantısında konuşan Trudeau, "Elimizde müttefiklerimiz ve kendi kaynaklarımız da dahil olmak üzere birden fazla kaynaktan gelen istihbarat var. Kanıtlar, uçağın İran'a ait bir karadan havaya füzeyle vurulduğunu gösteriyor. Bu, yanlışlıkla yapılmış olabilir. Elde ettiğimiz bu yeni bilgi, konuyla ilgili çok detaylı bir soruşturma yapılması gerektiğini daha da çok ortaya koyuyor" dedi.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 5

Son dakika haberine göre; İran'ın, Irak'taki 2 ABD üssüne yönelik füze saldırılarının karşılıksız kalmayacağını belirten Trump, 'Kısa süre önce onayladım' diyerek İran'a karşı bomba bir hamlede bulundu. Ukrayna'nın başkenti Kiev'e gitmek üzere Tahran İmam Humeyni Uluslararası Havalimanı'ndan havalanan Boeing 737 tipi yolcu uçağı kalkıştan kısa süre sonra düşmüş, uçaktaki yolcu ve mürettebattan oluşan 176 kişi hayatını kaybetmişti. Uçağa füzelerin isabet ettiği iddiaları üzerine Trump'tan ve İran'dan bomba açıklamalar geldi. Kanada Başbakanı Justin Trudeau ise Kanada istihbaratının elinde Ukrayna uçağının İran'a ait füze ile kazara vurulduğuna dair kanıtlar olduğunu açıkladı. İngiltere Başbakanı Boris Johnson da 'Ukrayna uçağının İran füzesi nedeniyle düştüğüne dair bulgular var' dedi. New York Times, Ukrayna uçağını İran füzesinin vurduğuna dair görüntülere ulaştığını iddia etti ve o görüntüleri yayınladı. İşte ABD-İran gerilimi ve düşen uçakla ilgili peş peşe gelen açıklamaların tümü...

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 6

ABD Başkanı Donald Trump da olayla ilgili şüpheleri olduğunu ve uçağın yanlışlıkla düşürülmüş olabileceğini söyledi. Dünyayı sarsan olayla ilgili konuşan Trump, "Tahran'da düşen Ukraya uçağını İran yanlışlıkla düşürmüş olabilir. Çok kötü bir şey olduğuna yönelik bir hissiyatım var." ifadelerini kullandı.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 7

Reuters haber ajansı da üç ABD'li yetkiliye dayandırdığı haberinde ABD hükümetinin İran tarafından yanlışlıkla vurularak düşürüldüğüne inandığını aktardı.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 8

"UYDU VE RADAR VERİLERİ VAR"
İran ise füzeyle vurulma iddialarını "psikolojik savaşın bir ürünü" olarak niteleyip yalanladı.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 9

New York Times gazetesi, ele geçirdiği ve yayınladığı 19 saniyelik videonun, yolcu uçağının füzeyle vurulup düşürüldüğünü gösterdiğini ve videonun doğruluğunu kanıtladıklarını duyurdu.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 10

New York Times ele geçirdikleri görüntülerden, uçağın vurulduğu an küçük bir patlama olduğunu ancak uçağın o an patlamadığını, birkaç dakika daha havada kalarak rotasını havaalanına geri çevirdiğini ve havaalanına doğru giderken patladığı sonucu çıkardıklarını belirtti.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 11

Gazete videodaki görselleri ve ses özelliklerini söz konusu bölge ve uydu görüntüleri ile karşılaştırarak, videoların olay anını gösterdiği sonucuna ulaştıklarını aktardı.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 12

ABD'li Newsweek dergisine konuşan üç yetkili, uçağın Rusya yapımı Tor-M1 hava savunma sistemi tarafından muhtemelen yanlışlıkla hedef alındığını söyledi.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 13

Dergi haberini; ABD Savunma Bakanlığı'ndan bir yetkiliye, üst düzey bir ABD'li istihbarat yetkilisine ve Irak istihbaratından bir yetkiliye dayandırdı.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 14

Boeing 737-800 tipi bir yolcu uçağını vurduğu iddia edilen füze, NATO tarafından SA-15 Gauntlet olarak da adlandırılıyor. The Tor Füze Sistemi, füze fırlatıcısını ve radarını tek yönlü bir araca entegre edilmiş kısa menzilli "nokta savunma" sistemi.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 15

ABD Başkanı Trump, Beyaz Saray'da İran ve gündeme ilişkin soruları yanıtladı.

İran'da düşen Ukrayna uçağına ilişkin bir soruyu cevaplayan Trump, uçağın teknik nedenlerle düşmüş olması ihtimaline şüpheyle yaklaştığını belirtti.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 16

"Ulusal ve uluslararası güvenliğe yönelik yıkıcı tehditleri" araştıran ve analiz eden Amerikan Bilimciler Federasyonu'na göre, 6.000 metre yüksekliğe ve 12 km menzile kadar olan hedeflere karşı mobil ve ölümcül olacak şekilde tasarlanmış.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 17

Tor füze sisteminin imha etmek için tasarlandığı askeri uçaklar ve seyir füzeleri, radarda tespit edilmemek için genellikle rotalarını çizer. Radarı yanıltmak için radar karıştırma reflektörleri ve ısı arayan füzeler için tuzak görevi gören işaret fişekleri ile donatılmış.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 18

Çarşamba günü düşen Ukrayna Hava Yolları'na ait Boeing 737-800 tipi bir yolcu uçağının bir uçuş planı vardı ancak savunma özelliği yoktu.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 19

Reuters haber ajansına konuşan Middlebury Uluslararası Çalışmalar Enstitüsü Araştırma Görevlisi Michael Duitsman, uçuş ekibinin herhangi bir füzeye tepki vermesi için zaman bulamadığını söyledi.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 20

Tor operatörü, bir hedefe saldırmak için hedefi radar ekranında tanımlamalı ve füzeyi fırlatmaya yönlendirmelidir.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 21

Duitsmansaid, "Muhtemelen bir füze geldiğini bile göremezlerdi" dedi ve ekledi: "Pilotlar kalkıştan sonra muhtemelen başka şeylerle meşgullerdi."

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 22

Ticari uçaklar yerdeki radar sistemi tarafından sorgulandığında kodlanmış belli bir sinyali gönderen cihazlara yani uluslararası olarak kararlaştırılmış bir frekansta kimliklerini, hızlarını ve rakımlarını yayınlayan radyo vericilerine sahiptir.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 23

Reuters'ın haberine göre 752 numaralı uçuş, havaalanından sadece birkaç kilometre uzakta düştüğünde yakınlarda birkaç sivil uçak daha vardı. Bu uçakların tümü Tor'un radar ekranında ve havaalanındaki sivil radarda görülebilirdi.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 24

Şu anda füze savunma teknolojisi üzerinde çalışan eski bir Avrupa hava savunma subayı, tercihen, planlanan tüm sivil uçuşların uçuş planlarının ve transponder kodlarının bir havaalanının yakınında bulunan askeri birimlerle paylaşılacağını söyledi.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 25

Bu, füze operatörünün radardaki her nesneyi bir uçuş planı ve "transponder" (radar alıcı-vericisi) koduyla ilişkilendirmesini sağlar.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 26

Konunun hassasiyeti nedeniyle isminin verilmesini istemeyen subay, "Düşman bir uçağı düşürmek kolaydır" dedi ve ekledi: "Zor olan, uçağı tanımlamak ve sivil uçakları vurmamaktır."

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 27

Tor füzeleri radar tarafından yönlendirilir ve ses hızının neredeyse üç katında uçar. Bu, 5 km uzaklıkta bir hedefe fırlatılırsa, yaklaşık beş saniye içinde hedefi vuracağı anlamına gelir.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 28

Tor füzesi, yaklaşık 15 kg yüksek patlayıcı içeren küçük bir roket başlığına sahiptir. Ancak patlama sırasında parçalanmış metal parçalarını hedefe mermi gibi püskürtmek için tasarlanmıştır.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 29

Duitsman yaptığı açıklamada Tor'un İran'ın sahip olduğu en modern hava savunma sistemleri arasında yer aldığını söyledi. Ayrıca iki füze ile aynı anda iki hedefe saldırabileeğini ekledi. İran 2000'li yılların ortalarında onları Rusya'dan satın aldığında, "ABD'nin bu satın alma ile ilgili endişe duyduğunu" ekledi.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 30

İran Sivil Havacılık Kurumu Başkanı Ali Abidzade, yaptığı yazılı açıklamada, inceleme heyetinin hazırladığı ilk rapora göre, düşen uçağın pilotunun herhangi bir yardım çağrısında bulunmadığını ifade etti.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 31

Uçağın iki kara kutusunun da yangında zarar gördüğünü kaydeden Abidzade, Chicago Sözleşmesi olarak da bilinen Uluslararası Sivil Havacılık Konvansiyonu'nun 13. maddesine göre üretici ABD, kayıtlı olduğu Ukrayna ve içinde vatandaşları bulunan İsveç ve Kanada'yı temsilci göndermeleri için davet ettiklerini aktardı.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 32

Ukrayna'nın başkenti Kiev'e gitmek üzere Tahran İmam Humeyni Uluslararası Havalimanı'ndan havalanan Boeing 737 tipi yolcu uçağı, dün sabah kalkıştan kısa süre sonra düşmüş, uçaktaki yolcu ve mürettebattan oluşan 176 kişi hayatını kaybetmişti.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 33

Ukrayna'dan bir uzman heyet, uçağın düşüşüyle ilgili incelemelere katılmak üzere bugün Tahran'a gelmişti.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 34

Kanada, İran'da düşen uçakla ilgili yanıtlar bekliyor

Kanada Başbakanı Justin Trudeau, Ukrayna Havayollarına ait uçağın dün İran'ın başkenti Tahran'da düşmesinin ardından olayı aydınlatacak yanıtlar beklediklerini söyledi.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 35

Trudeau, Toronto'da yaptığı açıklamada, düşen uçakta aktarmalı olarak Kanada'ya gelecek 138 yolcunun bulunduğunu, bunlar arasında çok sayıda uluslararası öğrenci ve yeni evlilerin yer aldığını belirterek hükümetinin İran'ın liderliğindeki soruşturmaya dahil olmak için çaba harcadığını kaydetti.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 36

Justin Trudeau, "Kanadalıların soruları var ve bu sorular yanıtlanmayı hak ediyor." derken, uçağın düşürülme ihtimaline ilişkin "Bu konuda tahminde bulunmak için çok erken." ifadesini kullandı.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 37

Kanada Ulaştırma Bakanı Marc Garneau uçakla kalkıştan hemen sonra irtibatın kesildiğini ve ne yaşandığının öğrenilmesi için kara kutu bilgisine ihtiyaç duyulduğunu bildirirken, Kanada Dışişleri Bakanı François-Philippe Champagne, uçakta en az 63 Kanadalının öldüğünü ancak çifte vatandaşlarla ilgili yeni bilgiler geldikçe bu sayının değişebileceğini dile getirdi.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 38

İranlı yetkililer, uçağın teknik bir arıza nedeniyle düştüğünün sanıldığını açıklamış, Ukraynalı yetkililer de ilk etapta aynı fikirde olduklarını duyurmuştu. Ancak daha sonra kara kutuları bulunan uçağın düşüş nedeninin henüz bilinmediği ifade edilmişti.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 39

İran Sivil Havacılık Kurumu Başkanı Ali Abidzade, uçağın düşme nedeninin kara kutuların analizinden sonra açığa çıkacağını belirterek kara kutuların, Kaza Yönetim Komitesi tarafından İran'da inceleneceğini, Ukraynalıların da komite toplantılarına iştirak edebileceğini bildirmişti.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 40

Hava yolu şirketleri İran ve Irak rotalarını değiştirdi

ABD ile İran arasında Orta Doğu'da tırmanan gerilim ve Ukrayna yolcu uçağının İran'dan kalktıktan kısa süre sonra düşmesinin ardından, uluslararası ticari hava yolu şirketleri, İran ve Irak hava sahaları ile Basra ve Umman Körfezleri üzerinden uçuşlarını geçici durdurma ve güzergah değiştirme tedbiri aldı.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 41

Avrupa'da büyük uluslararası hava yolu şirketleri, Devrim Muhafızları Kudüs Gücü komutanı Kasım Süleymani'nin ABD tarafından öldürülmesine misilleme olarak Irak'taki ABD üslerini vurması ve Ukrayna yolcu uçağının İran'da düşmesinin ardından İran ve Irak hava sahasındaki seferlerini durdurdu.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 42

Fransız Air France ve Hollanda hava yolu şirketi KLM, İran ve Irak hava sahasındaki seferlerini süresiz durdurduklarını duyurdu.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 43

Alman Lufthansa ve ona bağlı iki hava yolu şirketi, Irak uçuşlarını iptal etti.

Polonya hava yolu şirketi PLL LOT, rotası İran'dan geçen seferlerinin güzergahını değiştireceğini açıkladı.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 44

Azerbaycan'ın bütçe hava yolu şirketi Buta Airways ise Bakü-Tahran seferlerini iptal etmeyi veya güzergahlarını değiştirmeyi düşünmediklerini açıkladı.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 45

Amerika
ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), Amerikan hava yolu şirketleri ve pilotlarının İran, Irak ve Basra Körfezi üzerinde uçmalarını yasakladığı bildirdi.

FAA'dan yapılan açıklamada, tedbire gerekçe olarak, bölgede artan askeri gerginlik nedeniyle sivil uçakların hedef olmasının önlenmesini gösterdi.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 46

Açıklamada, "Orta Doğu'da artan askeri etkinlik ve siyasi gerilimin Amerikan sivil havacılık faaliyetleri açısından risk oluşturması nedeniyle kısıtlama tedbirine gerek görülmüştür." ifadesi yer aldı.

Kanada hava yolu şirketi Air Canada, İran üzerinden geçen Toronto-Dubai seferinin Mısır ve Suudi Arabistan üzerinden yapılacağını açıkladı.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 47

Rusya
Rus sivil havacılık kurumu Rosaviatsia, tüm Rus hava yolu şirketlerinin İran, Irak, Basra Körfezi ve Umman Körfezi üzerinde uçmamaları uyarısında bulundu. Kurumdan yapılan açıklamada, "uluslararası sivil uçuşların güvenliğine yönelik riskler nedeniyle" uyarıya gerek duyulduğu belirtildi.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 48

Rusya'nın en büyük özel hava yolu şirketi S7, Sibirya'daki Novosibirsk kentinden Dubai'ye haftada iki kez yapılan seferin İran üzerindeki güzergahının değiştirileceğini bildirdi.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 49

Orta Doğu
Ortadoğu'da Birleşik Arap Emirlikleri (BEA) hava yolu şirketi Flydubai, dün Dubai'den Bağdat'a seferini iptal ederken Basra ve Necef gibi Irak şehirlerine seferlerini sürdürdü.

İşte İran'da düşen Ukrayna uçağını vuran füze! Kod adı Tor - 50

BAE hava yolu şirketlerinden Etihad Airways olağan sefer programına devam ederken, Emirates Dubai-Bağdat seferini iptal etti. Şirket iptal açıklamasında "Yolcularımızın, mürettebatımızın ve uçaklarımızın güvenliği birinci önceliğimizdir ve bundan ödün verilmeyecektir." ifadelerini kullandı.