En Büyük Yanardağ Patlamaları

İzlanda’nın Eyyafyallayöküll yanardağında yaşanan patlamalar nedeniyle dünyanın pekçok yerinde uçak seferleri ertelenmiş durumda. Zehirli gazların ortaya çıkmasına neden olan bu yanardağın yakınlardaki diğer yanardağları da harekete geçirebileceği uzmanları endişelendiriyor. Fakat tarihte yaşanmış diğer yanardağ patlamaları Eyyafyallayöküll'ü geride bırakıyor. İşte o dev yanardağ patlamaları...Pinatubo, Filipinler Pinatubo, Filipinler'in Luzon Adası'nın merkezinde aktif bir yanardağdır. Dağ, Manila'nın 90 km kuzeyinde, Angeles'in 24 km batısında yer alır.1991 yılına kadar sönmüş bir volkan olarak kabul edilen Pinatubo'nun, 500 yıllık sessizliğinin ardından Haziran 1991'de son patlaması meydana gelir. Bu patlama, 20. yüzyılın en şiddetli patlamalarından biridir.Krakatau, Endonezya Krakatau Dağı 1883’te patlayarak bacasını havaya uçurduğunda, adanın 2/3’üne zarar verdi. Patlamanın gücü Hiroshima’da atom bombasının patlamasından tahmini olarak 13000 kat daha güçlüydü. Patlama o kadar gürültülüydü ki Avustralya’da Perth’te bile duyuldu.Japonya’daki Unzen Dağı gibi, bu dağ da patlamayla öldürmedi. Ancak patlamayı takip eden tsunami, 165 köyün ve kasabanın sular altında kalmasına, resmi olarak kaydedilen 36417 kişinin ölümüne sebep oldu. O zamandan beri, patlamalar aynı bölgede bir ada oluşturdu. Bölge halkı bu adaya Anak Kratau, yani “Kratau’nun Oğlu” diyorlar.La Garita Caldera, Colorado, ABD ABD'nin Colorado eyaletinde yer alan La Garita Caldera dağındaki volkanik patlama bugüne kadar kaydedilmiş en büyük ve şiddetli volkan patlaması.Etkisi ortalama 5 bin metrekarelik bir alanda kendini gösterdi. Bu patlamanın ardından Colorado'da yeryüzünde geniş boşluklar meydana geldi.St. Helens Dağı, Washington, ABD St. Helens Dağı, ABD'nin Washington Eyaleti'nin güneyinde, 2.549 metre yüksekliğinde bir volkandır. Kuzey Amerika'nın batı kıyısında uzanan Pasifik Ateş Çemberi'nin sisteminin bir parçası olan, bir dizi volkanlar zinciri Cascade Sıradağları'nda yer alır. St. Helens Dağı, Pasifik Volkan Kuşağı'nın tüm yanardağları gibi büyük bir patlama enerjisi gösterir. ABD tarihindeki en ölümcül yanardağ patlaması kendisinden önceki patlamalara kıyasla hiçbir şey değildi ama 3 milyar dolarlık zarara ve 57 kişinin ölümüne neden oldu. 100 yıldır uykuda olan yanardağ, 1980 yılında harekete geçti. Püsküren lavlar yaklaşık 25 kilometre yüksekliğe çıktı ve dağın zirvesinden yaklaşık yakım kilometre uzağa sıçradı.Kilauea, Hawaii Birbirine bağlı bir çok volkanın üzerine kuruludur. Bu volkanların büyük bir çoğunluğu uyku halinde ancak Kilauea 1983 yılında harekete geçti. O günden beri faaliyetlerini sürdüren Kilauea dünyanın en hareketli yanardağlarından biri oldu.Yanardağdan akan lavların Büyük Okyanus’la buluştuğu noktalar turistler için popüler bir ziyaret alanı haline geliyor. Örneğin bu karede turistler gün batımında patlama izliyor.Katmai, Alaska, ABD Katmai’deki Novarupta Yanardağı, 1912 yılında 60 saatten daha uzun süre lav püskürterek 100 kilometrekareden daha geniş bir alanı tüfle kapladı. Tarihin en büyük yanardağ patlamalarından biri olan bu olay Katmai Dağı’nın zirvesini yıktı. Ortaya St. Helens Dağı’nda yaşanan patlamanın 40 katı büyüklükte bir enerji çıktı. Ancak dağ insanların yaşadığı bölgelerin uzağında olduğu için can kaybı yaşanmadı.Patlamadan sonra yanardağın çevresindeki alan bir milli park haline getirildi. 1915 yılında çekilen bu fotoğraf lavların yarattığı yıkımdan küçük bir kesit.Eyyafyallayöküll, İzlanda Eyyafyallayöküll 190 yıl sonra patlayan İzlanda'daki Eyyafyallayöküll buzulu altındaki yanardağdır.Eyyafyallayöküll Yanardağı’ndan fışkıran duman ve kül atmosferin stratosfer tabakasına ulaştı. Kuzeye doğru sürüklenen bulutlar Avrupa’nın geneline yayıldı ve kıta genelinde binlerce uçuşun iptal edilmesine neden oldu.Tambora, Endonezya Endonezya’nın Sumbawa Adası’ndaki Tambora Yanardağı’nda 1815’te gerçekleşen patlama dünya tarihinde kaydedilen en kötü patlamaydı12000 insanı patlama nedeniyle, 80000 insansa, sonrasında gele kıtlık nedeniyle hayatını kaybetti. İnsanlar 1816’ya “Yazsız Yıl” demeye başladı. Çünkü atmosferdeki kül miktarı çok fazlaydı ve bu sıcaklığın düşmesine neden oluyordu. ABD’nin bile bazı bölgelerinde Temmuz ve Ağustos aylarında kar yağdı.