Alpler’de donmuş bir zaman kapsülü: Tarihin en iyi korunan cesedi Otzi’nin sıra dışı hikayesi

1991 yılında Alpler'de yürüyüş yapan iki dağcı Avusturya–İtalya sınırındaki Ötztal Alpleri'nde buzun içine yarı gömülmüş bir cesetle karşılaştı. İlk başta modern bir dağcıya ait olduğu düşünülen bu bedenin yapılan analizler sonucunda tam 5.300 yıllık olduğu anlaşıldı. Otzi adı verilen bu "Buz Adam", Geç Neolitik döneme ışık tutan en çarpıcı arkeolojik keşiflerden biri.

Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Alpler’de donmuş bir zaman kapsülü: Tarihin en iyi korunan cesedi Otzi’nin sıra dışı hikayesi - 1

Alpler'in zirvesinde buzların altında saklı kalan bir beden… 1991'de tesadüfen keşfedilen bu mumya insanlık tarihine dair bilinenleri altüst etti. Tam 5.300 yıl öncesinden günümüze ulaşan Otzi, yalnızca bir "Buz Adam" değil hastalık, teknoloji ve hayatta kalma mücadelesiyle dolu çarpıcı bir geçmişin canlı kanıtı. İşte tarihin en gizemli keşiflerinden biri…

Alpler’de donmuş bir zaman kapsülü: Tarihin en iyi korunan cesedi Otzi’nin sıra dışı hikayesi - 2

Neolitik Çağın Tanığı

Radyokarbon testleri, Otzi'nin MÖ 3239–3107 yılları arasında yaklaşık 45 yaşındayken öldüğünü gösteriyor. Bu dönem tekerleğin, tarımın gelişiminin ve erken astronomi çalışmalarının ortaya çıktığı bir çağdı.

Olağanüstü korunmuştu

Buzun içinde sıkışıp kalması sayesinde beyni, iç organları, kas dokuları ve hatta bazı yumuşak dokuları bile bozulmadan günümüze ulaştı. Bu durum onu dünyadaki en iyi korunmuş doğal mumyalardan biri yaptı.

Yanında bir hançer, ok uçları, kazıyıcılar ve çakmaktaşından yapılmış çeşitli aletler bulundu. Analizler, aletlerinin uzun süre kullanıldığını ve sık sık yeniden bilendiğini gösteriyor. Bu da onun çakmaktaşına kolay erişemediğini düşündürüyor.

Alpler’de donmuş bir zaman kapsülü: Tarihin en iyi korunan cesedi Otzi’nin sıra dışı hikayesi - 3

4. Farklı kültürlerle temas halindeydi

Treehugger'de yer alan habere göre Otzi'nin aletlerinde kullanılan malzemeler, Güney Alpler'in farklı bölgelerinden geliyor. Bu da Otzi'nin yalnızca yerel değil, farklı topluluklarla da bağlantı kurduğunu gösteriyor.

Son yemeği ölüm zamanını ele verdi

Midesinde yapılan incelemeler, ölümünden kısa süre önce dağ keçisi eti, kızıl geyik eti ve siyez buğdayı tükettiğini ortaya koydu. Ayrıca gürgen poleni bulunması onun ilkbahar sonu–yaz başı döneminde öldüğüne işaret ediyor.

Giysilerinde huş mantarı parçaları bulundu. Antibakteriyel özellik taşıyan bu mantar, bağırsak parazitlerine karşı kullanılmış olabilir. Bu keşif, tarihte bilinen en eski tıbbi malzemelerden biri olarak kabul ediliyor.

Alpler’de donmuş bir zaman kapsülü: Tarihin en iyi korunan cesedi Otzi’nin sıra dışı hikayesi - 4

Bakır baltası çağının ötesindeydi

Yanındaki bakır balta, neredeyse saf bakırdan yapılmıştı. Bu buluş, metal işçiliğinin sanılandan daha erken geliştiğini kanıtladı. O dönemde böyle bir balta büyük bir statü göstergesi olmalıydı.

Sol omzuna saplanan bir ok ucu büyük bir atardamarı parçalamıştı. Ayrıca elinde savunma yaraları ve başında darbe izleri vardı. Tüm bulgular Otzi'nin bir çatışma sonucu hayatını kaybettiğini gösteriyor.

Vücudunda 61 dövme vardı

Çoğu çizgi ve nokta şeklinde olan bu dövmeler eklem bölgelerinde yoğunlaşıyor. Araştırmacılar bunların tedavi amaçlı yapılmış olabileceğini ve erken bir akupunktur yöntemiyle ilişkili olabileceğini düşünüyor.

Alpler’de donmuş bir zaman kapsülü: Tarihin en iyi korunan cesedi Otzi’nin sıra dışı hikayesi - 5

Lyme hastalığı taşıyordu

DNA analizleri, Otzi'nin Lyme hastalığına yakalanmış olabileceğini ortaya koydu. Ayrıca kahverengi gözlü, koyu saçlı, O kan grubuna sahip ve laktoz intoleransı olduğu belirlendi.

Çiftçi ya da çoban olabilir

Ayakkabılarında ot yalıtımı, geyik derisi kaplama; kıyafetlerinde koyun, keçi ve ayı derisi kullanılmıştı. Giysilerdeki onarımlar, onun kıyafetlerini sürekli tamir eden pratik biri olduğunu düşündürüyor.

Y kromozomu analizleri Otzi ile aynı genetik mutasyona sahip bazı erkeklerin günümüzde hâlâ Avusturya ve çevresinde yaşadığını ortaya koydu. Yani 5.000 yıl sonra bile soyunun izleri sürülebiliyor.

(Yukarıdaki fotoğraflar Takvim.com.tr grafik arşivi tarafından oluşturulmuştur)

Alpler’de donmuş bir zaman kapsülü: Tarihin en iyi korunan cesedi Otzi’nin sıra dışı hikayesi - 6
Otzi'nin ok ucu, onun sağ elini kullandığını ve taş yapımında uzman olmadığını gösteriyor. (Fotoğraf: © 2018 Wierer)
Alpler’de donmuş bir zaman kapsülü: Tarihin en iyi korunan cesedi Otzi’nin sıra dışı hikayesi - 7

Buz Adam'ın giysilerinde bulunan birçok eşyadan biri de bu ilkel 'mantar' ilaç setiydi. (Fotoğraf: Güney Tirol Arkeoloji Müzesi)

Alpler’de donmuş bir zaman kapsülü: Tarihin en iyi korunan cesedi Otzi’nin sıra dışı hikayesi - 8

Buz Adam'ın üzerinde bulunan düzinelerce dövmeden biri. Mevcut görüşe göre Ötzi'nin bu dövmeleri tedavi amaçlı yaptırmış olabileceği düşünülüyor. (Fotoğraf: Güney Tirol Arkeoloji Müzesi)

Alpler’de donmuş bir zaman kapsülü: Tarihin en iyi korunan cesedi Otzi’nin sıra dışı hikayesi - 9

Buz Adam'ın üzerinde bulunan ayakkabıların iç kısmında yalıtım için ot ağı, dış kısmında ise geyik derisi kullanılmıştır. (Fotoğraf: Güney Tirol Arkeoloji Müzesi)

Alpler’de donmuş bir zaman kapsülü: Tarihin en iyi korunan cesedi Otzi’nin sıra dışı hikayesi - 10

Otzi'nin 50 yılı aşkın bir süre buz içinde kaldıktan sonra 1991'deki donmuş cesedi. (Fotoğraf: Güney Tirol Arkeoloji Müzesi)