Araç kiralamada kurallar sil baştan değişti! Yaş, kilometre ve depozitoya yeni sınır

Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik ile araç kiralama işletmelerinin sahip olması gereken şartlar, filo büyüklükleri ve araçların teknik nitelikleri yeniden düzenlendi. Yönetmelik 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek; mevcut işletmelere yetki belgesi için 1 Temmuz 2027'ye, araç sayısı ve araç niteliklerine ilişkin koşulları karşılamaları için ise 1 Ocak 2028'e kadar süre verilecek.

Araç kiralama sektöründe yetki belgesi dönemi başlıyor. (Görsel: Takvim foto arşivi)

ARAÇ KİRALAMA İŞLETMELERİNE YETKİ BELGESİ ŞARTI

Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan "Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik", Resmi Gazete'de yayımlandı. Düzenlemeyle motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetlerinin kurumsal bir yapıya kavuşturulması ve sektörde daha adil, rekabetçi ve istikrarlı bir piyasa oluşturulması hedefleniyor.

Yönetmelik, tüketiciler tarafından yapılan araç kiralamalarını kapsıyor. Tüketici dışındaki kiracılara yönelik kısa ve uzun süreli kiralamalar ile kamp taşıtı kiralamaları ise düzenlemenin kapsamı dışında tutuluyor.

Ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralayan işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu olacak. Yetki belgesi almak isteyen işletmelerin meslek odasına kayıtlı olması ve vergi mükellefiyetinin bulunması gerekecek. İş yerinin ise ikamet veya yönetmelikte belirtilenler dışında herhangi bir mesleki ya da ticari faaliyet amacıyla kullanılmaması şartı aranacak.

İşletme sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş bulunması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı "Seviye 4" mesleki yeterlilik belgesine sahip olması da zorunlu olacak.

6 yaşından büyük araçların kiralanmasına izin verilmeyecek.

BAŞVURULAR BİLGİ SİSTEMİ ÜZERİNDEN YAPILACAK

Araç kiralama faaliyetlerinin ve kiralanan taşıtların takip edilmesi amacıyla 1 Ocak 2027'ye kadar Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi kurulacak. Yetki belgesi başvuruları ile belgeye ilişkin diğer işlemler bu sistem üzerinden gerçekleştirilecek.

6 YAŞINDAN BÜYÜK ARAÇLAR KİRALANAMAYACAK

Yeni düzenlemeyle kiraya verilecek taşıtların yaş ve kilometre sınırları da belirlendi. Klasik taşıtlar dışında 6 yaşından büyük araçların kiralanması yasaklanacak.

Bunun yanında 180 bin kilometrenin üzerinde bulunan taşıtlar ile 300 bin kilometrenin üzerinde olan elektrikli araçlar kiraya verilemeyecek. Periyodik bakımları zamanında yaptırılmayan veya ağır hasar kaydı bulunan araçların da kiralanmasına izin verilmeyecek.

Kiralık araçlarda kilometre sınırı getiriliyor.

İŞLETMELERİN SAHİP OLMASI GEREKEN ARAÇ SAYISI BELİRLENDİ

Büyükşehir belediyesi bulunan illerin nüfusu 30 bini aşan ilçelerinde faaliyet gösteren araç kiralama işletmelerinin en az 10 taşıta sahip olması gerekecek. Bu araçlardan en az 5'inin işletme adına tescilli olması şartı aranacak.

Nüfusu 30 bini geçmeyen ilçeler ile büyükşehir belediyesi olmayan illerde faaliyet gösteren işletmelerin ise en az 5 taşıta sahip olması gerekecek. Bu taşıtların en az 2'sinin işletme adına tescilli olması zorunlu olacak.

Bu ilçelerde faaliyet gösteren işletmelerin filolarında ayrıca en az 2 hibrit veya yalnızca elektrik motorlu taşıt bulunması gerekecek. Bu araçlardan en az birinin Türkiye'de üretilmiş olması şartı aranacak.

Düzenlemeyle çevre dostu ulaşımın teşvik edilmesi ve Türkiye'deki yerli araç üretiminin desteklenmesi amaçlanıyor.

Depozito tutarına kira süresine göre üst sınır konulacak.

DEPOZİTOYA GÜNLÜK KİRA BEDELİ ÜZERİNDEN SINIR

Yönetmelik, tüketicilerin kiralama sırasında karşılaşabileceği mağduriyetleri önlemek amacıyla depozito konusunda da yeni kurallar getiriyor.

Depozito tutarı 1 ila 6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük kira bedeli, 7 ila 29 günlük veya haftalık kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli ile sınırlandırılacak.

Taşıtın tüketici tarafından iade edilmesinin ardından depozitonun en geç 7 gün içerisinde geri verilmesi zorunlu olacak.

Ön ödemeli rezervasyonlarda ise taşıtın teslimine 24 saatten az süre kalması şartıyla tüketiciye rezervasyon tarihinde herhangi bir gerekçe göstermeden ve kesinti yapılmadan rezervasyonda değişiklik yapma veya rezervasyonu iptal etme hakkı tanınacak.

Araç kiralama şirketlerine asgari filo şartı getirildi.

OLAĞAN YIPRANMA İÇİN TÜKETİCİDEN ÜCRET ALINAMAYACAK

Araçların olağan kullanımdan kaynaklanan aşınma ve yıpranmaları nedeniyle tüketiciden herhangi bir bedel talep edilemeyecek. Bu tür gerekçelerle depozitodan kesinti yapılması da yasak olacak.

Mevsim şartları ile trafik ve kiracı güvenliğinin gerekli kıldığı durumlarda işletmelerin kış lastiği sağlaması zorunlu olacak.

Sigorta güvenceleri de kiralama bedeline dahil edilecek. Kiracının sigortadan yararlanma hakkının ek bir ücret ödemesine veya başka bir şarta bağlanmasına izin verilmeyecek.

İşletme ile kiracının anlaşmaya vardığı durumlar dışında, sigorta tahkim kararı veya ilam niteliğinde başka bir karar bulunmadığı sürece değer kaybı gerekçesiyle kiracıdan herhangi bir bedel talep edilemeyecek.

ARIZA VE HASARLARDA SÜREKLİ İLETİŞİM İMKANI SAĞLANACAK

Araç kiralama işletmeleri, hasar ve arıza durumlarında kiracıların her an ulaşabileceği sürekli ve erişilebilir bir iletişim altyapısı oluşturmakla yükümlü olacak.

Düzenleme, internet üzerinden araç kiralama ilanı ve aracılık hizmeti sunan platformları da kapsayacak. Bu platformların haksız ticari uygulamalarda bulunması yasaklanırken, ilan veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadıklarının kontrol edilmesi zorunlu hale getirilecek.

Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin söz konusu platformlara üye olması ve ilan vermesi engellenecek. Böylece tüketicilerin internet üzerinden gerçekleştirdiği araç kiralama işlemlerinde de korunması hedeflenecek.

Elektrikli ve hibrit araç bulundurma zorunluluğu geliyor.

YENİ DÜZENLEME 1 OCAK 2027'DE YÜRÜRLÜĞE GİRECEK

Sektörün yeni kurallara uyum sağlayabilmesi ve gerekli bilgi sistemi altyapısının kurulabilmesi amacıyla yönetmeliğin yürürlük tarihi 1 Ocak 2027 olarak belirlendi.

Mevcut işletmelere yetki belgesi almaları için 1 Temmuz 2027'ye kadar süre tanınacak. Asgari taşıt sayısı ile kiraya verilecek araçların yaş, kilometre ve diğer niteliklere ilişkin şartların karşılanması için ise 1 Ocak 2028'e kadar geçiş süresi uygulanacak.

Aracı ve ilan platformları için de uyum süreci öngörüldü. Bu platformlar ile araç kiralama işletmeleri arasında yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce imzalanmış sözleşmelerin 1 Temmuz 2027'ye kadar yeni düzenlemeye uygun hale getirilmesi gerekecek.

AMAÇ KAYIT DIŞILIĞI VE HAKSIZ REKABETİ AZALTMAK

Bakanlık, yeni düzenlemeyle kiralama süreçlerinde şeffaflık ve hesap verebilirliğin artırılmasını, tüketici haklarının güçlendirilmesini ve kiralanan araçların teknik yeterlilik standartlarının yükseltilmesini amaçlıyor.

"Sözleşme koşullarının netleştirilmesi, tüketici haklarının güçlendirilmesi ve kiralanan taşıtların teknik yeterlilik standartlarının yükseltilmesi hedefleniyor. Düzenleme, aynı zamanda kayıt dışı faaliyetlerin ve haksız rekabetin önüne geçerek sektörde adil ve sürdürülebilir bir rekabet ortamının tesis edilmesine katkı sağlayacak. Bakanlık olarak sektörün sürdürülebilir büyümesine katkı sağlarken vatandaşlarımızın haklarını en üst seviyede korumaya ve piyasanın sağlıklı işleyişini temin etmeye yönelik çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz."