Türkiye enerjide oyun kuruyor: Sessiz devrim yeni koridorlarla büyüyor | Bakan Bayraktar duyurdu: Elektriğin TANAP’ı geliyor

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye'nin son 23 yılda enerji piyasalarında kapsamlı bir dönüşüm yaşadığını belirterek, 2002'den bugüne uzanan süreci "sessiz bir devrim" olarak nitelendirdi. A Haber'e özel açıklamalarda bulunan Bayraktar, enerji diplomasisinden yerli üretime, Sakarya Gaz Sahası'ndan Gabar petrolüne, KKTC ile enerji projelerinden Somali'deki sondaj çalışmalarına kadar kritik başlıklarda değerlendirmelerde bulundu.

ELEKTRİĞİN TANAP'I İÇİN KRİTİK SÜREÇ BAŞLADI

Enerjinin barışın ve toplumsal refahın temel unsurlarından biri olması gerektiğini vurgulayan Bakan Bayraktar, Türkiye'nin bölgesel ve küresel enerji sorunlarına alternatif çözümler üretebilen bir ülke konumuna geldiğini söyledi.

Bayraktar, "Geçen sene bu zirveyi tasarlarken, geniş katılımlı ve uluslararası bir platform olmasını, burada farklı projelerin gündeme gelmesini, bir kısmının imzalanmasını ama dünyanın farklı coğrafyalarından üst düzeyde hükümet temsilcilerinin olduğu bir program hedeflemiştik. Bu yıl da bu minvalde devam ettik.

Özellikle 28 Şubat'ta İran'a hava saldırılarıyla başlayan süreç adeta enerjiyi işin merkezine koymuş durumda. Buraya katılan ülkeler ama başta Türkiye, dünyanın bugün karşı karşıya olduğu enerjideki sorunlarla alakalı hem bölgesel hem küresel anlamda, farklı cevapları üretebilen, farklı alternatifleri geliştirebilen bir ülke olduğunu bu vesileyle tekrar ortaya koymuş olduk" ifadelerini kullandı.

Türkiye, Gürcistan, Azerbaycan ve Bulgaristan arasında yürütülen elektrik iletim hattı projesinin önemine dikkat çeken Bayraktar, projenin Avrupa enerji güvenliği açısından stratejik bir nitelik taşıdığını belirtti.

Bayraktar, "Bu proje hakikaten, yani elektriğin TANAP'ı diyebileceğimiz, elektriğin Güney Elektrik Koridoru diyebileceğimiz büyüklükte bir proje. Temel nosyonu özellikle Azerbaycan'dan gelecek yenilenebilir enerjinin Gürcistan üzerinden Türkiye'ye ve Türkiye üzerinden Bulgaristan'a, oradan Avrupa'ya aktarılmasıyla alakalı bir proje.

Fizibilite çalışmasının kararını birlikte aldık ve inşallah en kısa zamanda hükümetler arası anlaşmaya, belki devlet başkanlarımızın imza atacağı bir anlaşmaya dönüşecek" dedi.

AVRUPA'YA YENİ DOĞAL GAZ ALTERNATİFİ

Bakan Bayraktar, BOTAŞ ile İtalyan Edison şirketi arasında imzalanan mutabakata da değindi. Türkiye'den başlayarak Yunanistan üzerinden İtalya'ya uzanacak yeni doğal gaz hattının Avrupa için önemli bir alternatif oluşturacağını belirten Bayraktar, altyapı ve bağlantısallığın yeni dönemin ana başlıklarından biri olacağını kaydetti.

Bayraktar, "Türkiye'den başlayacak, Yunanistan'ı ve Yunanistan'dan İtalya'ya gidecek yeni bir doğal gaz boru hattı üzerinde de bugün bir çalışma mutabakatı sağlanmış oldu. Bunu da fevkalade önemsiyoruz. Bu, bizim kriz ortamında aslında dünyaya, bu proje özelinde Avrupa'ya sunduğumuz önemli alternatiflerden bir tanesi.

Yeni dönem daha çok bağlantısallık, daha çok altyapı projesi ve ülkeler arasında daha büyük bir iş birliğiyle ancak üstesinden gelebileceğimiz zorlukları barındırıyor" ifadelerini kullandı.

KRİZLER YENİ NORMAL HALİNE GELİYOR

Küresel petrol piyasalarındaki belirsizlik ve Hürmüz Boğazı çevresindeki risklere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bayraktar, enerji piyasalarında dengelerin çok hızlı değiştiğini söyledi.

Bayraktar, "Yapılan değerlendirmelerin hepsi yani akşamdan sabaha değişebiliyor. Hürmüz ile alakalı bir değerlendirme yapmak zor. Beklentimiz ve temennimiz odur ki bu süreç bir an önce neticelenir ve yavaş yavaş petrol piyasaları, enerji piyasaları ve küresel güvenlik mimarisi bir dengeye, bir uhulete ve suhulete kavuşur. Ama bu süreç uzadıkça, normalleşme sürecimizin de uzadığını söyleyebilirim. Normalleşme öyle akşamdan sabaha olmamaya başlayacak.

Artık yeni normalimiz kriz, maalesef bitmeyen, devam eden, süregelen savaşlar, belki yeni krizler, ticaret savaşları; dolayısıyla bu bizim artık yeni normalimiz olmaya başlıyor maalesef. Bu krize Türkiye en hazırlıklı, en dirençli ülkelerden biri olarak yakalanmış durumda" açıklamasında bulundu.

YENİ ENERJİ MİMARİSİ YOLDA

Türkiye'nin enerji politikasında iki ayrı dönemin öne çıktığını ifade eden Bayraktar, 2002-2003'ten 2016'ya kadar olan sürecin enerji piyasalarının serbestleşmesiyle şekillendiğini, 2016 sonrasında ise Milli Enerji ve Maden Politikası ile yerlileşme ve enerji bağımsızlığı ekseninde yeni bir döneme girildiğini söyledi.

Bayraktar, "Yeni Enerji Mimarisi bugün yaşanan gelişmelerden aslında bağımsız olarak bizim ortaya koyduğumuz bir kavram. 2002-2003'ten 2016'ya kadar gelen süreç Türkiye'nin enerji piyasalarını serbestleştirdiği bir süreçti. 2016 ve sonrası, özellikle Berat Bey'in bakanlığı dönemiyle başlayan Milli Enerji ve Maden Politikası, bunun yeni bölümü.

Yeni bölüm içerisinde yerlileşmeyi, enerji bağımsızlığını, öngörülebilir piyasaları barındıran bir politika. Türkiye'nin enerjide bağımsızlık meselesi bizim kızıl elmamız. Ana omurga devam ediyor; Türkiye yenilenebilir enerjiyi en üst düzeyde kullanacak, enerjisini verimli kullanacak. Nükleeri mutlaka yapan, petrol ve doğal gazı Türkiye'de ve dışarıda arayan bir Türkiye hedefimiz var" dedi.

Dijitalleşme, yapay zekâ, veri merkezleri ve robot teknolojilerinin enerji altyapısına etkisine işaret eden Bayraktar, yeni yol haritasının bu yıl kamuoyuyla paylaşılacağını belirtti.

Bayraktar, "2016'da çok yapay zekâ konuşmuyorduk. Şimdi robotlardan, veri merkezlerinden, yoğun bir dijitalleşmeden bahsediyoruz. Dolayısıyla bunların getirdiği etkiyle bizim de önümüzdeki süreci bunun üzerine şekillendirme, yani değişen dünyadaki gelişmeler, teknolojik devrimlerle beraber Türkiye'nin enerji altyapısını buna hazırlamak hedefimiz var.

Bunu çalışıyoruz, inşallah bu sene içerisinde, muhtemelen Antalya'da COP31 öncesinde bunu ülkemizin kamuoyuyla ve tabii ki dünyayla paylaşacağız" sözleriyle yeni yol haritasına ilişkin bilgi verdi.

SAKARYA GAZ SAHASI'NDA HEDEF BÜYÜYOR

Yerli doğal gaz üretiminde Sakarya Gaz Sahası'nın Türkiye için tarihi bir başarı olduğunu vurgulayan Bakan Bayraktar, sahadaki üretimin kısa sürede başladığını ve milyonlarca haneye yerli gaz ulaştığını söyledi.

Bayraktar, "Sakarya Gaz Sahası keşfi çok kısa bir süre içerisinde, dünyada rekor sayılabilecek bir süre içerisinde üretimine de başladığımız bir yer ve bugün Türkiye'deki 4 milyon evde kendi doğal gazımız var. 2028'de ikinci yüzer üretim platformumuz devreye girince, üçüncü fazla birlikte 16-17 milyon hanenin doğal gaz ihtiyacını kendi gazımızla karşılar hale geleceğiz.

Bu muazzam bir başarı. Şu anda devam eden bir keşif amaçlı sondajımız var Eflani kuyusunda. İnşallah oradan iyi bir netice alıp yeni keşiflerle de bu rezerv miktarını artırmaya gayret ediyoruz" dedi.

GABAR'DA PETROL ÜRETİMİ EKONOMİYE GÜÇ KATIYOR

Gabar bölgesinde terörden temizlenen alanlarda petrol üretiminin ciddi bir ekonomik değere dönüştüğünü belirten Bayraktar, projenin hem arz güvenliğine hem de bölge istihdamına katkı sağladığını dile getirdi.

Bayraktar, "Ne zaman ki bölge terörden kurtarıldı, o zaman o bölgenin petrol potansiyeli, aslında ekonomik potansiyeli ortaya çıkmaya başladı. Milyonlarca yıldır o dağların altındaki petrol şimdi gün yüzüne çıktı.

Çok ciddi bir ekonomik getiri Türkiye'ye. Şu anda ülkeler parasını verse bile gazı, petrolü bulamadıkları bir dönemden geçiyoruz. Arz güvenliğimize, bölgenin sosyoekonomisine çok ciddi katkı yapan, 3.000'in üzerinde, 4.000'e yakın gencimize istihdam sağlayan muazzam bir proje haline geldi" değerlendirmesinde bulundu.

KKTC İLE ÇİFT YÖNLÜ ENERJİ KÖPRÜSÜ KURULACAK

Doğu Akdeniz'de enerji denklemine ilişkin stratejik projelere de değinen Bayraktar, Türkiye ile KKTC arasında elektrik ve doğal gaz alanlarında iki ayrı proje üzerinde çalışıldığını açıkladı.

Bayraktar, "Kuzey Kıbrıs'ın ihtiyaç duyduğu elektriğin Türkiye'den oraya gitmesiyle alakalı üzerinde çalıştığımız bir kablo projemiz var. Biz bunu sağlamak adına iki tane proje geliştirdik; bunlardan bir tanesi elektrikle adayı beslemek, bir diğeri de adaya doğal gaz götürmek.

Kıbrıs'la Türkiye'ye baktığınızda arada bizim şu anda öngördüğümüz 97 kilometrelik bir doğal gaz boru hattına ihtiyaç var. Buradaki hedeflerimizden bir tanesi doğal gazı adaya götürüp oradaki santralleri doğal gaza dönüştürmek, hem de belki ileride Doğu Akdeniz'de oluşabilecek bir doğal gaz keşfini Kuzey Kıbrıs üzerinden o boru hattından bu sefer ters akışla Türkiye'ye ve Avrupa'ya götürmek gibi bir stratejik bakış açısıyla yaklaşıyoruz.

Hedefimiz bu yıl içerisinde bizim mühendislik çalışmasını bitirmek, 2028 içerisinde bu boru hattı projesini hayata geçirmek istiyoruz" dedi.

ÇAĞRI BEY SOMALİ'DE ZORLU SONDAJ GÖREVİNDE

Türkiye'nin denizlerdeki arama ve sondaj tecrübesini okyanuslara taşıdığını belirten Bayraktar, Çağrı Bey sondaj gemisinin Somali'deki faaliyetlerinin önemine dikkat çekti.

Bayraktar, "Sondaj gemimiz malumunuz Somali'de fiilen bir sondaj yapıyor. Çağrı Bey Somali'de, Cural-1 kuyusunda sondaj faaliyeti yapacak ve 3.500 metre su derinliğinin olduğu, bugüne kadar yaptığımız en zor sondajlardan biri diyebilirim. Ama bunu başarabilecek güçteyiz çünkü çok ciddi tecrübe kazandık bu konuda.

Üç tane ruhsat sahamızda toplam 15.000 kilometrekare içerisinde 2024'te bir sismik çalışma yaptık. İnşallah önümüzdeki 6 ay, 9 ay süre içerisinde, herhangi bir aksilik olmazsa biz buradan bir netice alacağız. Ümit ediyoruz hem Somali halkı için hem ülkemizdeki 86 milyon için bir müjde vermek bize nasip olur" diye konuştu.

KRİTİK MADENLER YENİ DÜNYANIN PETROLÜ

Eskişehir Beylikova'daki nadir toprak elementi rezervine ilişkin yeni adımları da açıklayan Bayraktar, kritik madenlerin savunma sanayisinden dijitalleşmeye, yenilenebilir enerjiden elektrikli araçlara kadar birçok stratejik alanda belirleyici hale geldiğini söyledi.

Bayraktar, "Nadir toprak elementleri veya biraz daha genişletirsek aslında kritik madenler, şu anda yeni dünyanın petrolü bunlar. Savunma sanayisindeki gelişmeler, dijitalleşme, yenilenebilir enerji, elektrikli araçlar; bütün bunlarda öne çıkan madenler var. Hakikaten bu konu, çok uzun vadede değil yakın vadede

Türkiye'nin ulusal güvenlik meselesi ile çok ilintili bir konu da olacak. Çünkü özellikle Türkiye'nin savunma sanayisinde yaptığı devrim niteliğindeki hamleler, ancak bununla beraber desteklenirse daha güçlü bir hale gelecek" ifadelerini kullandı.

Beylikova'daki pilot tesisin endüstriyel boyuta taşınacağını belirten Bayraktar, tesisin temelinin bu yıl atılmasının hedeflendiğini açıkladı.

Bayraktar, "Eskişehir Beylikova'daki nadir toprak elementleri keşfi, rezervi, kurduğumuz pilot tesis; şimdi onu endüstriyel tesise dönüştürmekle alakalı bir aşamaya geldik. Artık onu ticari hale getirip nihai olarak endüstriyel tesisi kurma aşamasına gelmiş durumdayız. İnşallah temelini bu yıl içerisinde atmayı hedefliyoruz.

Bir taraftan nadir toprak elementlerini saflaştırmayı, onları daha katma değerli hale getirmeyi ve tabii sanayimizle, savunma sanayisiyle birleştirmeyi, yani o değer zincirini kuracak bir ortamı kurmayı da hedefliyoruz" dedi.

SONRAKİ HABER

"Nükleer bir tercih değil zaruret"

Yunus Akseki Takvim.com.tr Ekonomi