Hürmüz'de abluka şoku: Trump'ın 20 saatlik müzakere kararı sonrası petrol fiyatları 102 doları aştı!

Brent petrolün varili, Trump'ın abluka açıklamalarının ardından yüzde 7'yi aşan sert bir yükselişle 102,08 dolara ulaştı. Piyasalar, Hürmüz Boğazı'nı kilitleyebilecek bu gelişmeyi sindiremedi.

Petrol piyasaları Pazartesi sabahını sert bir sıçrayışla karşıladı. Brent ham petrolün varil fiyatı, Türkiye saatiyle 09.21 itibarıyla kapanışa kıyasla yaklaşık yüzde 7,2 artarak 102,08 dolara yükseldi. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrol de 104,25 dolardan işlem görüyordu.
Geride kalan Cuma günü 98,26 dolara kadar çıkan ardından 95,2 dolarla günü kapatan Brent için bu hareket, kısa vadede eşi görülmemiş bir ivmeye işaret ediyor.

Brent petrol abluka haberiyle 102 doları aştı. (Haberde yer alan fotoğraflar AA, Reuters ve Takvim Foto Arşiv'e aittir)

TÜRKİYE'DE AKARYAKIT FİYATLARI NASIL ETKİLENECEK?

Petrol fiyatlarında küresel ölçekte yaşanan artış yurt içindeki akaryakıt piyasasını da yeniden hareketlendirdi. Son gelişmelerin ardından gözler bir kez daha benzin ve motorin fiyatlarına çevrildi.

Geçtiğimiz günlerde yapılan son düzenlemeyle birlikte akaryakıta zam uygulanmıştı. 11 Nisan Cumartesi günü itibarıyla pompaya yansıyan artış sonrası, İstanbul Avrupa Yakası'nda benzinin litre fiyatı 62,64 TL'ye, motorinin litre fiyatı ise 76,55 TL'ye yükseldi.

Uluslararası petrol piyasasında yaşanan dalgalanmaların önümüzdeki süreçte akaryakıt fiyatları üzerindeki etkisinin devam etmesi bekleniyor. Bu nedenle sürücüler, yeni bir fiyat değişikliği olup olmayacağını yakından takip ediyor.

HÜRMÜZ KRİZİ DÜNYAYI SARIYOR: KÜRESEL EKONOMİYE ETKİLERİ

Japonya'nın İran'dan Yuan ile petrol alması, ABD ile İran arasındaki gerilimi doruk noktasına taşıdı. Trump yönetiminin Hürmüz Boğazı'nı fiilen abluka altına almasıyla birlikte petrol fiyatları yüzde 7'nin üzerine fırlarken uzmanlar bu gelişmenin yalnızca bir enerji krizi değil petrol sisteminin geleceğini belirleyecek küresel bir güç savaşı olduğu konusunda uyarıyor.

JAPONYA'NIN YUAN HAMLESİ TRUMP'I ÇILDIRTTI

Japonya'nın İran'dan petrolünü Yuan üzerinden satın alma kararı, Washington'da sert tepkilere yol açtı. Güvenlik ve dış politika yorumcusu Faruk Erdem, "Hürmüz meselesinde 'kapattım' demekten kasıt aslında senin dolar dışında bir para birimiyle alışveriş yapmana izin vermeyeceğim demek" ifadelerini kullandı. Trump'ın bu gelişmeye öfkeyle karşılık vererek "oradan para falan kazanamazlar" diye tehdit savurduğu belirtildi.

Trump 20 saatlik müzakerenin ardından Hürmüz'ü ablukaya aldı.

Faruk Erdem, meselenin özünün dolar hegemonyası olduğunun altını çizdi. "Dolar, Amerika için dünyada çok daha büyük bir güç; bunu kaybettiğinde dünya ticaretinin dengesi, bölgelerin hakimiyeti değişebilir. Altın dolarla, doğal gaz dolarla, elektrik dolarla fiyatlanıyor" sözleriyle konunun boyutlarını aktardı. Erdem'e göre bu kriz, yıllardır konuşulan ticaret savaşlarının çatışmasının somut bir yansıması niteliğinde.

Trump'ın tehdidi piyasalarda panik dalgası yarattı.

ABLUKA SONRASI FİYATLAR PATLIYOR

İran'ın Hürmüz'ü Yuan ticaretine açacağını ilan etmesinin hemen ardından petrol fiyatları sert yükselişe geçti. Erdem, "Sadece abluka sözüyle birlikte yeniden yüzde 7'nin üzerine çıktı" ifadelerini kullandı. Avrupa'da doğal gaz ve elektrik fiyatlarında yüzde 70-80 bandında artışlar yaşandığı, Amerika'da ise benzin fiyatlarının 4 dolar sınırına dayanmasıyla iç kamuoyunun gerginleştiği aktarıldı.

HEDEF İRAN MI, ÇİN Mİ?

Uzmanlar, ABD'nin Hürmüz hamlesinin yalnızca İran'a yönelik olmadığına dikkat çekiyor. Faruk Erdem, "Petrolün izlediği yol üzerindeki yaptırımın başında Çin geliyor. Zaten en büyük rakip ve gelecekte baş belası olabilecek bir ülke olarak görüldüğü için bu adım atılıyor" sözleriyle konuyu değerlendirdi. İran'ın yaptırımlar nedeniyle petrolünü satsa da satmasa da ekonomik darboğazda olduğu vurgulandı.

Avrupa'da enerji fiyatları yüzde 80 yükseldi.

PANDEMİ DÖNEMİ GERİ Mİ GELİYOR?

Krizin yalnızca enerji sektörünü değil, gıdadan gübreye, elektrikten doğal gaza kadar tüm temel ihtiyaçları etkileyeceğinin altı çizildi. Faruk Erdem, "Petrol sosyal hayatı da etkilemeye başladığı zaman pandemi döneminde görülen kapanmalar yaşanmaya başlayacak; bu sürdürülebilir bir şey değil" sözleriyle uyarıda bulundu. Avrupa'nın bu krizden en ağır şekilde etkilenecek bölge olduğu da vurgulandı.

"BİR ZAFER HİKAYESİ YAZMAK ZORUNDA"

Faruk Erdem, Trump'ın söylemlerini de mercek altına aldı. "Trump ne anlatırsa anlatsın, söyleminin sonunda mutlaka 'kazandık' mesajı var; çünkü bir zafer hikayesi yazmak zorunda, yazmazsa bu sonuçla karşılaşıyor" ifadelerini kullandı. Tüm bu gelişmelerin dünya gündemini meşgul etmeye devam ettiği, küresel piyasaların ise endişeyle sonraki adımları beklediği belirtildi.

TRUMP'IN PAYLAŞIMI FİTİLİ ATEŞLEDİ

Fiyatlardaki sert yükselişin fitilini, ABD Başkanı Donald Trump'ın sosyal medya hesabından yaptığı bir paylaşım ateşledi. Trump, İran ile yaklaşık 20 saat sürdüğünü belirttiği müzakerelerin ardından, Tahran'ın nükleer hedeflerinden vazgeçmek istemediğini açıkladı.
Bununla yetinmeyip ABD Donanması'na talimat verdi: Hürmüz Boğazı'na giren ya da çıkan tüm gemiler ablukaya alınacak.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) da bu açıklamayı somut bir takvime bağladı; yerel saatle 17.00'den itibaren İran limanlarına giriş ve çıkışların deniz ablukasına tabi tutulacağı duyuruldu. Trump, bu adıma NATO ve Körfez ülkelerinin de destek vereceğini sözlerine ekledi.

TAHRAN'DAN SERT YANIT

İran cephesi de sessiz kalmadı. Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, Hürmüz'e yönelik olası bir hamleyi sert bir dille uyardı: "Yapılacak herhangi bir yanlış hamle, düşmanı Hürmüz Boğazı'nda ölümcül bir girdaba hapsedecek."

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ise Pakistan'da yürütülen müzakerelerin neden sonuçsuz kaldığını şu sözlerle anlattı: "İslamabad mutabakatına birkaç adım kala aşırı iddialı, sürekli değişen hedefler ve abluka tehdidiyle karşı karşıya kaldık."

İRAN'IN PETROL ARZ BOYUTU

Uzmanlar olası bir ABD ablukasının İran'ın çatışma boyunca sürdürmeyi başardığı günlük yaklaşık 2 milyon varillik petrol arzını tamamen kesebileceği uyarısında bulunuyor. Bu senaryonun gerçekleşmesi, petrol fiyatlarının 120-130 dolar bandına yükselmesini tetikleyebilecek.

PİYASALAR ARZA KESİNTİ İHTİMALİNİ FİYATLIYOR

Hürmüz Boğazı, küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği kritik bir su yolu. Gerilimin bu denli tırmanması, arzda uzun süreli ve derin bir kesinti yaşanabileceği kaygısını piyasalara yerleştirdi.

Analistler, teknik açıdan Brent petrolde 102,52 doların direnç, 101,58 doların ise destek olarak izleneceğini belirtiyor. Ancak asıl belirleyicinin grafik değil, Hürmüz'deki tablonun nasıl şekilleneceği olduğu açık.

SONRAKİ HABER

Emekli zammında 2 formül!