Orta Doğu gerilimi piyasaları vurdu: Petrol baskısı artıyor

Orta Doğu'da tırmanan jeopolitik gerilim ve yüksek seyreden petrol fiyatları küresel piyasalarda risk algısını artırarak satış baskısını güçlendiriyor. Özellikle İran'ın enerji arzını kısıtlayabileceğine yönelik endişeler ve Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalacağına ilişkin açıklamalar, enerji piyasalarında belirsizliği büyütürken yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşmasına neden oluyor.

TCMB, politika faizini yüzde 37’de sabit bıraktı jeopolitik gelişmelerin enflasyona etkisinin yakından izlendiğini bildirdi.

JEOPOLİTİK GERİLİM VE YÜKSEK PETROL FİYATLARI KÜRESEL PİYASALARI BASKILIYOR

Küresel finans piyasaları, Orta Doğu'da devam eden çatışmaların sona ereceğine dair somut bir gelişmenin olmaması ve yüksek seyreden petrol fiyatlarının etkisiyle haftayı negatif bir görünümle sürdürüyor. Özellikle İran'ın enerji arzını daha da kısıtlayabileceği yönündeki endişeler yatırımcıların risk iştahını azaltırken, petrol fiyatlarının yükselmesi borsalarda satış baskısını artırıyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI GERİLİMİ VE ARTAN RİSK ALGISI

ABD, İsrail ve İran arasında yaşanan gerilimin kısa vadede çözüleceğine yönelik beklentilerin zayıflaması piyasalardaki belirsizliği derinleştiriyor. İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapalı tutmaya devam edeceğini açıklaması ise küresel enerji arzına ilişkin endişeleri artırarak risk algısının yüksek kalmasına neden oluyor.

Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) stratejik petrol rezervlerini piyasaya sunma girişimi petrol fiyatlarındaki yükselişi sınırlamakta yetersiz kaldı. Yatırımcılar çatışmanın ne kadar sürebileceğini yeniden değerlendirirken güvenli varlıklara yönelim güçleniyor.

İran lideri Mücteba Hüseyni Hamaney, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalacağını belirtirken İran Silahlı Kuvvetleri ABD ve destekçilerine geçiş izni verilmeyeceğini açıkladı.

ABD'DEN PETROL VE FAİZ MESAJLARI

ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin dünyanın en büyük petrol üreticisi olduğunu hatırlatarak petrol fiyatlarının yükselmesinin ABD ekonomisine kazanç sağladığını söyledi. Bununla birlikte Trump, İran'ın nükleer silah elde etmesine izin verilmeyeceğini vurguladı.

Trump ayrıca ABD Merkez Bankası Başkanı Jerome Powell'a çağrıda bulunarak faizlerin para politikası toplantısı beklenmeden derhal düşürülmesi gerektiğini dile getirdi.

ABD Enerji Bakanı Chris Wright ise petrol fiyatlarının varil başına 200 dolara çıkmasının olası görünmediğini ifade etti.Öte yandan ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in 15-16 Mart tarihlerinde Paris'te Çin Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ile görüşeceği açıklandı.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt de enerji ürünlerinin ABD limanlarına kesintisiz ulaşabilmesi için Amerikan gemilerinin kullanımını zorunlu kılan yasaya geçici muafiyet getirilebileceğini, ancak kararın henüz netleşmediğini söyledi.

İran’ın yeni lideri Mücteba Hüseyni Hamaney, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalacağını belirtirken İran Silahlı Kuvvetleri ABD ve destekçilerine geçiş izni verilmeyeceğini açıkladı.

İRAN'DAN SERT AÇIKLAMALAR

İran'ın yeni lideri Mücteba Hüseyni Hamaney, göreve geldikten sonra yaptığı ilk açıklamada Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalmaya devam etmesi gerektiğini belirtti. İran Silahlı Kuvvetleri de boğazın kontrolünün kendilerinde olduğunu ve ABD ile saldırıya destek veren ülkelere geçiş izni verilmeyeceğini duyurdu.

ABD EKONOMİK VERİLERİ BEKLENTİLERİN ALTINDA

Makroekonomik cephede ABD'de işsizlik maaşı başvuruları 7 Mart ile biten haftada 213 bine gerileyerek beklentilerin altında gerçekleşti. Ülkenin dış ticaret açığı ise ocak ayında yüzde 25,3 düşüşle 54,5 milyar dolara indi.

ABD Gümrük ve Sınır Muhafaza birimi, Trump yönetiminin uyguladığı ve daha sonra Yüksek Mahkeme tarafından yasa dışı bulunan tarifelerin iadesi için oluşturulan sistemin yüzde 40 ila yüzde 80 oranında tamamlandığını açıkladı.

ABD’de işsizlik maaşı başvuruları beklentilerin altına inerken dış ticaret açığı ocakta yüzde 25,3 azaldı yasa dışı bulunan tarifelerin iade sistemi ise büyük ölçüde tamamlandı.

FED YETKİLİLERİNDEN BANKACILIK DÜZENLEMELERİ SİNYALİ

Fed Denetimden Sorumlu Başkan Yardımcısı Michelle Bowman, bankaların sermaye gerekliliklerine ilişkin düzenlemelerde değişiklik yapılabileceğinin sinyalini verdi. Bowman, önümüzdeki haftalarda Basel III düzenlemelerinin son aşamasını uygulamaya koyacak yeni kuralların önerileceğini söyledi.

Bunun yanında Morgan Stanley ve Cliffwater'ın özel kredi fonlarından para çıkışlarını sınırladığına yönelik haberler de piyasalardaki risk algısını artıran gelişmeler arasında yer aldı.

Analistler, bugün açıklanacak olan ve Fed'in en önemli enflasyon göstergelerinden biri kabul edilen Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) verisinin piyasalar için belirleyici olabileceğini ifade ediyor.

Michelle Bowman bankaların sermaye kurallarında değişiklik sinyali verirken, özel kredi fonlarından çıkışları sınırlayan adımlar ve bugün açıklanacak Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) Fiyat Endeksi verisi piyasaların odağında yer alıyor.

TAHVİL, ALTIN VE DOLAR CEPHESİNDE SON DURUM

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,26 seviyesinde işlem görürken, faiz indirim beklentilerinin zayıflamasıyla iki yıllık tahvil faizi yüzde 3,74 civarında dengelendi.

Güvenli liman talebinin artmasıyla dolar endeksi yüzde 0,2 yükselerek 99,9 seviyesine çıktı. Altının ons fiyatı ise yüzde 0,5 artışla 5.107 dolar seviyesinde bulunuyor.

Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1 düşüşle 98,1 dolara gerilese de yüksek seviyesini koruyarak piyasalardaki satış baskısının devam etmesine yol açıyor.

ABD BORSALARI DÜŞÜŞLE KAPANDI

Yüksek petrol fiyatlarının yarattığı baskı ABD borsalarında satışları hızlandırdı. Dow Jones endeksi yüzde 1,56, S&P 500 yüzde 1,52 ve Nasdaq yüzde 1,78 değer kaybederek günü negatif tamamladı. ABD'de endeks vadeli işlemleri ise yeni güne yükselişle başladı.

AVRUPA'DA ENERJİ ENDİŞESİ

Avrupa borsaları da Orta Doğu'daki gerilim ve enerji fiyatlarındaki dalgalanma nedeniyle günü düşüşle tamamladı. Almanya'daki önde gelen ekonomi enstitüleri, enerji maliyetlerindeki artışın enflasyonu yükselterek tüketici alım gücünü zayıflatabileceği uyarısında bulundu.

Kiel Dünya Ekonomisi Enstitüsü enflasyonun yüzde 2,5 seviyesine çıkabileceğini tahmin ederken, Ifo Enstitüsü Almanya için büyüme beklentisini yüzde 0,8'e düşürdü.

Bankacılık hisselerinde sert düşüşler görülürken HSBC yaklaşık yüzde 6, Deutsche Bank ise yüzde 5,3 değer kaybetti. Thyssenkrupp hisseleri çelik anlaşmasının riske girmesi nedeniyle yüzde 8 geriledi.

Buna karşın İtalyan savunma şirketi Leonardo güçlü kar açıklamasıyla yüzde 5,7 yükseldi. BMW beklentilerin üzerinde gelen karıyla yüzde 1,1 değer kazanırken, Zalando yapay zeka yatırımı ve hisse geri alım planı sayesinde yüzde 9,5 prim yaptı. Enerji şirketi RWE de yenilenebilir yatırımlarının desteğiyle yüzde 3,9 yükseldi.

İngiltere ise IEA ülkeleri tarafından koordineli şekilde serbest bırakılacak 400 milyon varillik stratejik petrol rezervinin 13,5 milyon varilini sağlayacağını açıkladı.

Azalan küresel risk iştahıyla Asya borsaları düşerken, BIST 100 endeksi küresel piyasalardan ayrışarak günü yükselişle tamamladı.

ASYA BORSALARINDA SATIŞ BASKISI

Küresel risk iştahındaki azalma Asya piyasalarına da yansıdı. Bölge ekonomilerinin Orta Doğu petrolüne bağımlı olması, uzun süreli bir arz kesintisinin büyümeyi olumsuz etkileyebileceği endişesini artırıyor.

Güney Kore'nin nafta ihracatını kısıtladığına yönelik haberler ve Honda'nın elektrikli araç bölümünde zarar öngörmesi de piyasaları baskıladı. Honda hisseleri yaklaşık yüzde 6 gerilerken, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,3 düştü. Hong Kong'da Hang Seng yüzde 0,5, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3 ve Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 2,2 geriledi.

BORSA İSTANBUL POZİTİF AYRIŞTI

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi ise küresel piyasalardan ayrışarak günü yüzde 0,65 artışla 13.286 puandan tamamladı. VİOP'ta BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat akşam seansında yüzde 0,19 düşüşle 15.486 puanda işlem gördü.

Dolar/TL kuru dün günü 44,1456 seviyesinde kapatırken yeni işlem gününde 44,19 civarında seyrediyor.

TCMB FAİZİ SABİT TUTTU

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Para Politikası Kurulu, politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit bıraktı. Kurul ayrıca gecelik borç verme faizini yüzde 40, borçlanma faizini ise yüzde 35,5 seviyesinde korudu.

Merkez Bankası açıklamasında jeopolitik gelişmelerin enflasyon görünümüne etkilerinin yakından takip edildiği vurgulandı.

Analistler, bugün açıklanacak veriler öncesinde BIST 100 endeksinde 13.400–13.500 seviyelerinin direnç, 13.200–13.100 seviyelerinin ise destek olarak izlendiğini belirtiyor.

PİYASALARIN GÖZÜ YOĞUN VERİ GÜNDEMİNDE

Analistler bugün yurt içinde Piyasa Katılımcıları Anketi'nin, yurt dışında ise ABD büyüme verisi, PCE enflasyonu ve JOLTS açık iş sayısı gibi önemli verilerin takip edileceğini belirtiyor.

Teknik açıdan değerlendirildiğinde BIST 100 endeksinde 13.400 ve 13.500 seviyeleri direnç, 13.200 ve 13.100 puan ise destek olarak öne çıkıyor.