Yeni Kanun teklifi Meclis'te: Bedelli askerliğe zam, kripto paraya vergi geliyor! Emekli ikramiyesi pakette var mı?

AK Parti, çeşitli alanlarda düzenlemeler içeren"Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi"ni Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı'na sundu. Teklifte mali düzenlemeler de yer alıyor. Düzenlemeye ilişkin açıklama yapan AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, bedelli askerlik ücretinde artış yapılacağını duyurdu.

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler (Haberin fotoğrafları AA ve Takvim Foto Arşiv'e aittir)

YENİ BEDELLİ ÜCRETİ BELLİ OLDU

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, "Bedelli askerlik 417 bin liraya yükseliyor. Buradaki kaynak savunma sanayine aktarılacak" dedi.

Kanun teklifinin TBMM'deki komisyon ve Genel Kurul sürecinin ardından netleşmesi bekleniyor. Düzenlemenin yasalaşması halinde bedelli askerlik ücretindeki yeni tutar yürürlüğe girecek.

Kanun teklifi, TBMM Başkanlığı’na sunularak komisyon sürecine girdi.

EMEKLİ İKRAMİYESİ TEKLİFTE VAR MI?

Güler, "Emekli ikramiyesi bu teklifimizde yer almıyor"dedi.

EKONOMİYE İLİŞKİN DÜZENLEMELERİ DE İÇEREN KANUN TEKLİFİ TBMM'DE

AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan ve ekonomiye ilişkin çok sayıda düzenlemeyi kapsayan"Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi"Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na sunuldu. Teklifte, kripto varlıkların vergilendirilmesinden KDV istisnalarına, vakıf üniversitelerinden işsizlik sigortası prim oranına kadar birçok başlıkta değişiklik öngörülüyor.

Teklifte kripto varlık işlemlerine on binde 3 oranında işlem vergisi getirilmesi öngörülüyor.

KRİPTO VARLIK İŞLEMLERİNE YENİ VERGİ

Teklifle birlikte Gider Vergileri Kanunu'nda değişikliğe gidilerek"kripto varlık işlem vergisi" ihdas ediliyor. Buna göre, kripto varlık hizmet sağlayıcıları tarafından gerçekleştirilen veya aracılık edilen kripto varlık satış ve transfer işlemleri vergi kapsamına alınacak.

VERGİ ORANI NE OLACAK?

Vergiyi doğuran olay, kripto varlığın satışı ya da transferi anında gerçekleşecek. Verginin mükellefi ise hizmet sağlayıcı platformlar olacak. Vergi, satış tutarı ya da transfer anındaki rayiç değer üzerinden on binde 3 oranında uygulanacak. Matrahtan gider veya vergi adı altında herhangi bir indirim yapılamayacak.

Bir aya ilişkin vergi, izleyen ayın 15'inci günü akşamına kadar ilgili vergi dairesine beyan edilerek aynı süre içinde ödenecek.Düzenleme, Resmi Gazete'de yayımlanmasını takip eden ikinci ayın başında yürürlüğe girecek.

Cumhurbaşkanı, oranı işlem türleri itibarıyla sıfıra kadar indirmeye veya beş katına kadar artırmaya yetkili olacak. Uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi ise Hazine ve Maliye Bakanlığı'na veriliyor.

Kripto kazançlarına yüzde 10 oranında stopaj uygulanmasına yönelik düzenleme dikkat çekti.

KRİPTO KAZANÇLARINA YÜZDE 10 STOPAJ

Gelir Vergisi Kanunu'na eklenecek yeni maddeyle "Kripto varlıkların vergilendirilmesi" başlığı altında ayrıca bir düzenleme getiriliyor. Sermaye Piyasası Kanunu'na tabi platformlarda yapılan kripto işlemlerinden elde edilen kazanç ve iratlar üzerinden, platformlar tarafından üçer aylık dönemler halinde yüzde 10 oranında vergi tevkifatı yapılacak.

Tevkifat; gelir sahibinin gerçek ya da tüzel kişi olmasına, tam ya da dar mükellefiyet durumuna, vergi mükellefi olup olmamasına veya kazancın istisna kapsamında bulunup bulunmamasına bakılmaksızın uygulanacak.

Aynı kripto varlıktan farklı tarihlerde yapılan alımların bir kısmının elden çıkarılması durumunda,"ilk giren ilk çıkar" yöntemi esas alınacak. Alım-satım işlemlerinde ödenen komisyonlar ile işlem vergisi, tevkifat matrahının belirlenmesinde dikkate alınacak.

Aynı tür kripto varlıklarda bir dönem içinde birden fazla işlem yapılması halinde, bu işlemler tevkifat açısından tek işlem sayılacak. Aynı türden doğan zararlar ise takvim yılı içinde kalmak şartıyla sonraki dönemlerin matrahından mahsup edilebilecek.

Platformlar tarafından kesilen vergiler, tevkifat dönemini izleyen ayın 26'ncı günü akşamına kadar beyan edilip ödenecek.

Bu kapsamda tevkifata tabi tutulan kazançlar için gerçek kişiler yıllık veya münferit beyanname vermeyecek; dar mükellef kurumlar da özel beyanname sunmayacak. Ticari faaliyet kapsamında elde edilen gelirler ise ticari kazanç hükümlerine göre değerlendirilecek ve ödenen vergiler beyannamede mahsup edilebilecek.

Sermaye Piyasası Kanunu'na tabi olmayan platformlar üzerinden elde edilen gelirler ise yıllık gelir vergisi beyannamesiyle bildirilecek. Kripto işlemlerinden doğan zararlar yalnızca aynı tür kazançlardan mahsup edilebilecek.

Şans ve bahis oyunlarına ilişkin reklam giderleri ticari kazançtan düşülemeyecek.

ŞANS OYUNLARI REKLAM GİDERLERİNE SINIR

Gelir Vergisi Kanunu'nda yapılacak bir diğer değişiklikle, her türlü şans ve bahis oyunlarına ilişkin ilan ve reklam giderleri ticari kazancın tespitinde gider olarak kabul edilmeyecek.

KDV'DE İSTİSNA VE MUAFİYET DÜZENLEMELERİ

Katma Değer Vergisi Kanunu'nda da kapsamlı değişiklikler öngörülüyor. Kripto varlık işlem vergisi kapsamındaki kripto varlık teslimleri KDV'den istisna tutulacak. Kamulaştırma Kanunu çerçevesinde kamu yararı kararı bulunan taşınmazların, kamulaştırmayı yapan kamu kurumlarına devri de KDV istisnası kapsamına alınacak.

KDV düzenlemesiyle bazı teslim ve hizmetlerde tam istisna uygulaması kısmi istisnaya dönüştürülecek.

İktisadi işletmelere dahil konut niteliğindeki taşınmazların kiralanması işlemleri kısmi istisna kapsamına girerken; Türk Kızılay Derneğine yapılan teslim ve hizmetler, yabancılara konut teslimi, kamu kurumlarına bağışlanan tesislerin inşası, yabancılara verilen sağlık hizmetleri ile basılı kitap ve süreli yayın teslimlerinde uygulanan tam istisna düzenlemeleri kısmi istisnaya dönüştürülecek. Bu değişikliklerle indirim ve iade hakkı kaldırılacak.

Söz konusu hükümler, düzenlemenin yayımı tarihinden itibaren ikinci ay başında yürürlüğe girecek.

VAKIF ÜNİVERSİTELERİNİN SAĞLIK KURULUŞLARINA VERGİ DÜZENLEMESİ

Yükseköğretim Kanunu'nda yapılacak değişiklikle, vakıf üniversiteleri bünyesinde faaliyet gösteren sağlık kuruluşları kurumlar vergisi muafiyeti kapsamı dışında bırakılacak. Bu düzenleme 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.

İŞSİZLİK SİGORTASI PRİMİNDE YETKİ DÜZENLEMESİ

İşsizlik Sigortası Kanunu'ndaki değişikliğe göre, işsizlik sigortası primindeki yüzde 1 devlet payını yarısına kadar artırmaya veya yarısına kadar indirmeye Cumhurbaşkanı yetkili olacak.

YÜZDE 48 ORANINDA İNDİRİM UYGULANACAK

Ekonomiye ilişkin düzenlemeleri de içeren kanun teklifine göre, Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023'teki depremlerin ardından inşa edilen konutlar ve iş yerlerine ilişkin borçlandırma bedellerinin 31 Aralık 2026'ya kadar defaten ödenmesi halinde bu bedele, ilk konutlar için yüzde 74, ilk iş yerleri için yüzde 48 oranında indirim uygulanacak.

AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan ve TBMM Başkanlığına sunulan Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ile Doğal Gaz Piyasası Kanunu'na, Boru Hatları İle Petrol Taşıma Anonim Şirketi'ne (BOTAŞ) ilişkin geçici madde ekleniyor.

Buna göre, BOTAŞ'ın, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Ticaret Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine vadesi geldiği halde ödenmemiş her türlü vergi, fon ve paylar, idari para cezaları ile bunlara bağlı gecikme zammı ve gecikme faizi borçları BOTAŞ'ın Hazineden görevlendirme bedeli alacaklarına karşılık, merkezi yönetim bütçesinin gelir ve gider hesaplarıyla ilişkilendirilmeksizin mahsup suretiyle Ticaret Bakanlığınca terkin edilecek. Bu kapsamda mahsuba konu olacak borçlara bu hükmün yayımlandığı tarihten sonra feri alacak hesaplanmayacak.

BOTAŞ'ın, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra Ticaret Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine ödemesi gereken her türlü vergi, fon ve paylar, BOTAŞ'ın Hazineden 31 Aralık 2026 sonuna kadar oluşan veya oluşacak görevlendirme alacaklarına karşılık, merkezi yönetim bütçesinin gelir ve gider hesaplarıyla ilişkilendirilmeksizin mahsup suretiyle Ticaret Bakanlığınca aylık olarak terkin edilecek ve terkin edilecek her türlü vergi asıllarına ilişkin feri alacak hesaplanmayacak.

Vakıf üniversitelerine bağlı sağlık kuruluşları 2027 itibarıyla kurumlar vergisi muafiyeti dışında kalacak.

Yapılacak mahsup işlemine konu görevlendirme bedeli hesaplamasında BOTAŞ'ın muhasebe kayıt ve belgeleri esas alınacak. Görevlendirme uygulamasının son bulmasını müteakip Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nde öngörülen teşebbüslerin uygulayacakları fiyatlar ve görev zararı uygulamasına ilişkin usule uygun olarak yapılan inceleme sonucunda hesaplanan görevlendirme bedelinin Ticaret Bakanlığınca yapılan terkin tutarlarından az olduğunun tespit edilmesi halinde BOTAŞ tarafından yükümlülükler faizsiz olarak yerine getirilecek ve söz konusu tutar Genel Bütçeye gelir kaydedilecek.

Hüküm kapsamında yapılacak mahsup ve terkin işlemleri, terkin kararı alınması nedeniyle mahsup edilecek tutarlar dışında kalan görevlendirme bedellerinin ödenmesine engel teşkil etmeyecek, idarenin bu bedellere ilişkin ödeme yetkisini ortadan kaldırmayacak veya zamanını sınırlandırmayacak.

BOTAŞ'ın Hazineden olan görevlendirme bedeli alacağı tutarını tespit etmeye ve mahsup suretiyle yapılacak terkin işlemlerini belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanı yetkili olacak.

Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'da yapılan düzenlemeyle, Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na ekli 2, 3, ve 4 sayılı cetveller kapsamındaki kamu idareleri ve bu idarelere bağlı, ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşları ile kurdukları birlik, müessese, şirket ve işletmeler, fonlar, döner sermayeler, Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'ye tabi olup özelleştirme kapsam ve programında bulunmayan kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların doğrudan veya dolaylı olarak tek başına veya birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları her çeşit kuruluş, müessese, birlik, işletme ve şirketlerin mülkiyetinde bulunan taşınmazlar ilgili idarelerin talebi halinde özelleştirme kapsam ve programına alınarak bu düzenleme kapsamında özelleştirilebilecek.

Özelleştirme gelirinin giderler düşüldükten sonra kalan kısmı ilgili idare muhasebe birimi hesabına aktarılacak ve bütçesine gelir kaydedilecek. Kaydedilen bu gelirlerin karşılığını, ilgili idare bütçesine ödenek kaydetmeye Cumhurbaşkanı yetkili olacak. Yatırım niteliğindeki ödenekler yılı yatırım programıyla ilişkilendirilebilecek.

Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na yeni mallar ve bunların vergi oranları ekleniyor. Buna göre, tabii inci veya kültür incileri, işlenmiş olsun olmasın elmaslar, kıymetli taşlar veya yarı kıymetli taşlar, sentetik veya terkip yoluyla elde edilen kıymetli veya yarı kıymetli taşlar, tabii veya sentetik kıymetli veya yarı kıymetli taşların toz ve pudraları ile tabii inci veya kültür incilerinden kıymetli ya da yarı kıymetli taşlardan eşyalar için ÖTV oranı yüzde 20 olacak. Bu hüküm, düzenlemenin yayımını izleyen ikinci ay başında yürürlüğe girecek.

DEFTERDARIN GÖREV VE SORUMLULUKLARINA İLİŞKİN DÜZENLEME

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda Gelir İdaresi Başkanlığı ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'da defterdarın görev ve sorumluluklarına ilişkin düzenleme yapılıyor. Buna göre, Defterdar, bulunduğu ilde Hazine ve Maliye Bakanlığının en büyük memuru ve il ve bağlı ilçeler teşkilatının amiri sıfatını haiz olup, bulunduğu ilde Bakanlığın taşra teşkilatındaki işlemlerin mevzuat hükümlerine göre yürütülmesi, denetlenmesi, merkez ve taşradan sorulan soruların cevaplandırılması, kanuna aykırı hareketi görülenler hakkında takibatta bulunulmasından görevli ve sorumlu olacak.

Teklifle, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun "Prime esas kazançlar" hükmüne ilişkin düzenleme yapılıyor.

Buna göre, ayni yardımlar, ölüm, doğum, evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev, kıdem, ihbar ve kasa tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödemeler, keşif ücreti, kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin yüzde 30'unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, işverence iş yerinde veya müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda, çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 300 lirasına kadar olan kısmı, prime esas kazanca tabi tutulmayacak.

Bu tutar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu'nun ilgili fıkrasına göre belirlenen yeniden değerleme oranında arttırılarak uygulanacak. Bu şekilde hesaplanan tutarın yüzde 5'ini aşmayan kesirler dikkate alınmayacak. Sosyal Güvenlik Kurumu Yönetim Kurulu yeniden değerleme oranı esas alınarak belirlenen tutarı düşürmeye ya da artırmaya yetkili olacak.

Teklifle, Kurumlar Vergisi Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre, kurum kazancının tespitinde her türlü şans ve bahis oyunlarına ait ilan ve reklam giderleri, gider olarak kabul edilmeyecek.

BEDELLİ ASKERLİK ÜCRETİ YÜZDE 25 ARTIYOR

Teklifle, bedelli askerlik yapmak üzere başvuranlardan tahsil edilecek tutar yüzde 25 artırılıyor.

Askeralma Kanunu'nda yapılan düzenlemeyle, istekli ve askerliğe elverişli olanlardan Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacı dikkate alınarak Milli Savunma Bakanlığınca belirlenecek sayıda yükümlü, 300.000 gösterge rakamının ödemenin yapıldığı gün geçerli olan memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak bedel tutarını silahaltına alınmadan önce Bakanlıkça belirlenecek sürede peşin ödemeleri ve bir aylık temel askerlik eğitimini tamamlamaları halinde askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılacak.

Bedelli askerlik uygulaması kapsamında tahsil edilen tutarlar genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere Milli Savunma Bakanlığı merkez muhasebe birimi hesabına yatırılacak. Bu tutarın 240.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak kısmı genel bütçeye gelir kaydedilecek, kalan kısmı Savunma Sanayii Destekleme Fonuna aktarılacak.

Bedelli askerlik

AFET KONUTLARI VE İŞ YERLERİNİN BORÇLANMA BEDELLERİNE İNDİRİM

Düzenlemeyle, afetin yol açtığı olağanüstü koşulların etkilerini hafifletmeye yönelik geçici ve istisnai bir mali kolaylık sağlanması amaçlanıyor.

Olağanüstü Hal Kapsamında Yerleşme ve Yapılaşmaya İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Kabul Edilmesine Dair Kanun'a eklenen geçici maddeyle, 6 Şubat 2023'teki Kahramanmaraş merkezli depremler nedeniyle genel hayata etkili afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde yürütülen ulusal ve uluslararası projeler kapsamında üretilen konutlara ve iş yerlerine ilişkin borçlandırma bedellerinin, Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyle Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun ve Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında hak sahibi olarak kabul edilenler tarafından 31 Aralık 2026'ya kadar defaten ödenmesi halinde bu bedele, ilk konutlar için yüzde 74, ilk iş yerleri için yüzde 48 oranında indirim uygulanacak.

Bu çerçevedeki projeler kapsamında üretilen iş yerleri bakımından, Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyle Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun'daki "emanet, ihale veya evini yapana yardım yoluyla inşa edilen veya edilecek olan binaların, afet tertiplerinden faydalananların borçları, ilgililerin geçim durumları ve bölgenin özelliği dolayısıyla bina maliyetlerini artırıcı yönden unsurların tesir derecesi göz önünde bulundurularak, zorunlu hallerde Cumhurbaşkanı kararıyla maliyet ve borçlandırma bedellerinin yarısına kadar indirim yapılabilmesine" yönelik hüküm uygulanacak.