Takvim.com.tr
Boren'den çığır açan çalışma: Çay posası zırha dönüştü
Boren, çay posasını bor karbüre dönüştüren bir çalışmaya imza attı. Bu madde, otomotiv, havacılık gibi sektörlerde kullanılabilecek.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na bağlı Bor Araştırma Enstitüsü (BOREN), Türkiye'deki çay posalarının değerlendirilebileceği çığır açan bir projeye imza attı. Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi yerleşkesinde bulunan kantinden temin edilen çay atıkları, çeşitli kimyasal tepkimelere maruz bırakılarak bor karbüre dönüştürüldü. Bu maddeden ileri seramik kompozit malzemeler üretilirken, çalışma neticesinde çay atıkları otomotiv, havacılık ve uzay sektörlerinde kullanılabilecek. Türkiye'de kişi başına yıllık yaş çay tüketimi 14-15 kilogram, kuru çay tüketimi ise 3.5-4 kilogram seviyelerinde gerçekleşiyor. Bu yüksek tüketim oranı, beraberinde ciddi miktarda çay atığı oluşumuna yol açarken, BOREN'in projesiyle bu atıklar üretime dönüşecek.
NASIL YAPILDI?
Toplanan atık çay tozu, öncelikle saf su ile temizlendi. Temizlenen atıklar 80 derece sıcaklıkta 24 saat boyunca kurutularak nemi giderildi. Karbonizasyon işlemi, argon gazı atmosferi altında gerçekleştirildi. Daha sonra potasyum hidroksit kimyasalları ile çay tozları bin 500 derece sıcaklıkta tepkimeye bırakıldı. Ham çay atığında başlangıçta yüzde 49.5 karbon bulunurken, kimyasal aktivasyon ve karbonizasyon işlemleri sonrasında elde edilen aktif karbon numunesinde ise karbon oranının yüzde 76'ya yükseldiği görüldü.
BOR KARBÜR NEDİR?
Bor karbür, çok dayanıklı bir malzeme olmasının yanı sıra yoğunluğu görece düşük olduğu için hafif zırh üretiminde kullanılıyor. Ayrıca bu madde, nötron soğurma yeteneği yüksek olduğu için nükleer reaktörlerde kullanılan kontrol çubuklarının üretiminde de fayda sağlıyor. Ayrıca bor karbür üretimde kompozit malzemelere de dönüştürebiliyor.