Çalışana psikolojik test için rıza şartı

Rusya'da işverenlerin çalışanlarını psikiyatrik denetime göndermesine ilişkin düzenleme "ayrımcılık, kişisel hesaplaşma ya da çalışanı ekip önünde itibarsızlaştırma" tartışmasına yol açarken, Türkiye'de durumun ne olduğu merak uyandırdı. 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile İş Kanunu ışığında konuya ilişkin detaylar şöyle:

PSİKOLOJİK TESTLER HANGİ MESLEKLERDE ÖNCELİKLİ YAPILIYOR?
Hava trafik kontrolörlüğü, itfaiyecilik, güvenlik görevliliği, askerlik gibi stres içeren veya sürekli yalnız çalışıldığı için depresyona neden olma olasılığı yüksek mesleklerde istihdam edilecekler veya çalışanların psikolojik dayanıklılığını ölçmede işverenler bu testlere başvurulabiliyor.

Psikolojik test için çalışan rızası şart (AA)

TEST İÇİN ÇALIŞAN VE ÇALIŞAN ADAYININ RIZASI ALINMALI MI?
Kişisel Verileri Koruma Kanunu'nun 6. maddesi uyarınca, işverenler tarafından çalışan ve çalışan adaylarına kişilik testi yapılması ve psikolojik veri sonuçlarının işlenebilmesi ancak açık rızaya bağlı. Bu nedenle işverenler, çalışan ve çalışan adaylarını kişilik testinin yöntemi, amacı ve kapsamı hakkında önceden detaylı olarak aydınlatmalı ve çalışan/çalışan adaylarının açık rızalarını almalı.

ÇALIŞAN/ÇALIŞAN ADAYLARI PSİKOLOJIK TEST YAPILMASINI REDDEBİLİR Mİ?
Çalışan/çalışan adaylarının psikoteknik testlerin yapılmasını reddetme hakları bulunuyor. Test yapılmasına olur verilmez ise işverenler tarafından çalışan adaylarına psikoteknik testler zorla yapılamıyor.

Psikolojik test için çalışan rızası şart (AA)

PSİKİYATRİ BÖLÜMÜNE GİDEN VE KENDİSİNE RAPOR VERİLEN KİŞİ İŞTEN ÇIKARTILABİLİR Mİ? HAKLI FESİH DOĞAR MI?
İşverenin işçiyi sağlık sebepleri ile işten çıkartması İş Kanunu'nun 25/1'inci maddesi ile düzenlenmekte. İşten çıkartma, psikolojik rahatsızlığın sürekli ve tedavisi olanaksız bir şekilde iş yapma konusunda engel teşkil etmesi koşulunda mümkün olabilir. İşveren işten çıkartırsa kıdem tazminatını ödemek zorunda. Çalışan yaptığı iş veya çalışma koşullarından dolayı sağlık problemi yaşar ancak işveren gerekli önlemleri almazsa, işçi haklı fesih hakkını kullanabilir. Yargıtay kararları ortaya çıkan sağlık problemi ile işçinin yaptığı iş arasında bir bağ olması gerektiğini belirtiyor. Örneğin; panik atak teşhisi konulduysa, bunun iş ve çalışma koşullarından dolayı oluşması gerekir.

VERİLER GİZLİ Mİ? HUKUKA AYKIRI İŞLENEBİLİR Mİ?
6698 Sayılı Kişisel Verileri Koruma Kanunu ile İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatı uyarınca işçinin kişisel sağlık verilerini sınırsız işleme hakkı yok. Hassas/özel nitelikli kişisel verileri hukuka aykırı işleyenler ve çalışana ayrımcı muamelede bulunulması halinde yaptırım uygulanıyor.