İran-İsrail gerilimi piyasaları vurdu! Petrol ve altın fırladı... Dolar, euro son durum | Hürmüz Boğazı'na dikkat! Piyasaların yönü ne olacak?

İsrail ve İran arasındaki gerilim piyasaları gerdi...

ABD'nin en önemli ticaret ortağı Çin ile kalıcı bir anlaşma sürecine girmesi ve diğer ülkelerle uzlaşma sağlanacağına yönelik artan beklentiler pay piyasalarını desteklerken, İsrail'in İran'a yönelik saldırısı sonrasında tablo değişti.

İSRAİL İRAN'A SALDIRDI
İsrail ordusu, gece saatlerinde İran'ın nükleer programını vurmak için "önleyici, hassas ve kombine bir saldırı" başlattıklarını duyurdu.

CANLI | İsrail İran’ın kritik nükleer hedeflerini vurdu! Dakika dakika neler oluyor?

Başlattıkları saldırılarla "geri dönüşü olmayan bir noktada" olduklarını aktaran İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, İran'a saldırmak dışında seçenekleri olmadığını öne sürdü.

İRAN'DAN MİSİLLEME MESAJI
İran Lideri Ali Hamaney, İsrail'in saldırılarında bazı komutan ve bilim insanlarının hayatını kaybettiğini belirterek, İsrail'e sert karşılık vereceklerini açıkladı.

Tahran'daki bir binaya düzenlenen saldırı sonucu binada maddi hasar meydana geldi (Fotoğraf: AA)

"AĞIR BİR BEDEL ÖDEYECEKLER"
İran Genelkurmay Başkanlığı Sözcüsü Tuğgeneral Ebulfazl Şikarçi, İsrail'in saldırıları ABD'nin yardımıyla gerçekleştirdiğini belirterek, "Ağır bir bedel ödeyecekler. İran silahlı kuvvetlerinin sert karşılığını beklesinler." dedi. İran devlet televizyonu, İran Genelkurmay Başkanı Muhammed Bakıri'nin saldırılarda öldüğünü duyurdu.

ABD: SALDIRIDA DAHLİMİZ YOK
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise İran'a yönelik saldırılara dahil olmadıklarını ifade etti.

PETROL VE ALTIN FIRLADI
Saldırının ardından Brent petrolde sert hareketler görüldü. Arz endişeleriyle Brent petrolün varil fiyatı şubattan bu yana en yüksek seviyesi olan 76,3 dolara yükseldi. Brent petrolün varil fiyatı şu sıralarda yüzde 7 artışla 73,58 dolardan işlem görüyor. Petrol ile birlikte altın da yukarı yönlü harekete geçti. Peki piyasalar ne yönde hareket edecek altın,dolar ve euro artacak mı azalacak mı?

"PİYASALAR İLK ŞOKU YAŞADI"
A Haber'de konulan Takvim Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Faruk Erdem piyasaların ilk şoku yaşadığını ve bu durumun kısa vadede güvenli liman olan altına yönelişi tetikleyebileceğini belirtirken, sürecin asıl belirleyicisinin İran'ın vereceği cevap olacağını vurguladı. Hürmüz Boğazı'ndaki olası bir gerilimin, küresel enerji arzını ciddi biçimde etkileyebileceğini ve bölgedeki çatışmanın deniz savaşına dönüşme riski taşıdığını ifade eden Erdem, İran'ın boğazı kapatması durumunda ABD'nin de doğrudan devreye girebileceği senaryosunun göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi.

Erdem şunları söyledi:

"Piyasalar aslında dün bir tepki vermişti. Yani hem dünya piyasaları hem bizim piyasalar yüzde 1'in üzerinde bir düşüşle yani satışla kapandı. Ama bugün de bir şokla bir satış gelebilir. Altına doğru işte güvenli liman görüldüğü için altına doğru bir hareket olabilir. Ama bu ilk şok bir süre devam edip sonra normale dönecektir. Çünkü bunu satın aldılar. Tabii burada asıl piyasaları etkileyecek olan İran'ın vereceği cevap. Aslında az önce işte o dronelarla saldırı ve droneların havada çok etkin bir şekilde cevap veremeyeceği yönünde bir algı da oluştu ama sonra füzelerle bir saldırı olursa bambaşka senaryolar çizilebilir."

HÜRMÜZ BOĞAZI KRİTİK!
Şimdi petrol meselesi bambaşka bir noktaya gidebilir. Niye? Orada bir Hürmüz Boğazı var. Yani dünya petrol üretiminin altıda biri, beşte biri bu boğazdan hareket ediyor. LNG'nin üçte biri bu boğazdan hareket ediyor ve İran da önemli bir bölümünü kontrol ediyor. Yani netice itibarıyla İran böyle bir şey yaparsa, "Ben boğazı kapattım" derse ve oraya savaş gemilerini gönderirse konu bambaşka bir yere gidecek. Bu sefer bir deniz savaşına mı gidecek diye endişeler de olabilir. Ama Hürmüz Boğazı bu noktada tabii İran'ın vereceği karar önemli. Burada Hürmüz Boğazı, petrolü de kontrol eden bir bölge. Dediğim gibi altıda biri buradan geçiyor. Yani belki Ürdün'ün de ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin de orada bir kısmen kontrol ettiği bölgeler var ama önemli bölgeyi İran kontrol ediyor. Netice itibarıyla oraya gidecek savaş gemileri, Amerika'nın da olayın içine girmesini sağlayacak bir sonuca doğru götürebilir."

İSLAM MEMİŞ'TEN ALTIN MESAJI
İslam Memiş ise jeopolitik risklerin piyasalarda satın alındığını ve özellikle altın ile petrolde yukarı yönlü fiyatlamaların başladığını belirtti. Kripto para ve borsadan çıkışların altına kaydığını aktaran Memiş, petrol fiyatlarındaki agresif yükselişin diğer varlıklardaki sınırlı artıştan ayrıştığını kaydetti. Altında henüz agresif bir tepki görülmediğine dikkat çeken Memiş, özellikle hafta sonu açıklamaların piyasalar kapalıyken gelmesinin riskleri artırdığını ve belirsizlik ortamında önümüzdeki haftaya sert hareketlerle girilebileceğini ifade etti.

Memiş şunları söyledi:
"Şu anda gram altın yurt dışı piyasalarda 4 bin 347 lira seviyesinde. Yüzde 1 yükselişle güne başladı. Ons altın uluslararası piyasalarda 3 bin 421 dolar seviyesinde. Ons altın tarafında da uluslararası piyasalarda yüzde 1'lik bir değer artışıyla güne başladı. Petrol fiyatlarında da 76 dolar seviyesi görüldü. Brent petrolün varili fiyatında yüzde 5 civarında yükselişle güne başladık.

PİYASA SAVAŞ RİSKİNİN SATIN ALDI
Piyasalarda jeopolitik gerilim satın alındı. Savaş riski satın alındı piyasalarda. Özellikle kripto para piyasasından çıkanlar yüzde 2 satıcılı mesela Bitcoin, altın tarafına geçiş yaptılar. Yine borsadan çıkış yapanlar altın tarafında pozisyon aldılar. Bir de petrol fiyatlarındaki yükselişle savaş fiyatlamasını bize göstermiş oluyor.

PETROLDE SIKINTI VAR
Ben özellikle şunu da belirtmek isterim. Biz nisan ayında uluslararası piyasalarda ons altın tarafında 3 bin 500 dolar seviyesini görmüştük. Ancak İsrail'in İran'a vurmasına rağmen ons altın 3 bin 500 dolara gelemedi. Yani bu da agresif bir yükseliş olmadığını aslında gözlemliyoruz. Piyasaların çok sert tepki vermediğini gözlemliyoruz. Diğer yandan piyasalardaki genel satışlara baktığımız zaman da çok korku ve panikle satışların olmadığını veya yükselişlerin olmadığını gözlemliyoruz. Sadece bölgesel nedenlerden dolayı jeopolitik nedenlerden dolayı sadece petrol fiyatları agresif yükseldi. Diğerleri bana göre doğal bir yükseliş.

ÇOK BELİRSİZ BİR SÜREÇ VAR
Yani nisan ayında 3 bin 500 dolar seviyesini gören ons altın şu anda 3 bin 412 dolar seviyesinde. Demek ki gelen haber akışları veya kısa süreli bir çatışma, savaş olacaksa, demek ki çok agresif yükselmeyecek işaretini veriyor. Ama tabii ki İran'dan gelecek, Rusya'dan gelecek, Çin'den gelecek haber akışları, açıklamalar da burada önemli olacak.

hafta sonuna giriyoruz. Ben buraya dikkat çekmek istiyorum. Hafta sonunda genelde tansiyon artıyor. Hafta sonu genelde belirsizlik oluyor ve hafta sonu piyasalar tepki veremiyor, pozisyon alamıyor. O yüzden bugün çok kritik. Ama hafta sonunda gelecek açıklamalar olayın şiddeti biraz daha fiyatlanır ama biz bunu maalesef göremeyeceğiz. Önümüzdeki hafta açılışta göreceğiz. O yüzden çok belirsiz bir süreç var karşımızda."

UZAN İSİM UYARDI: AĞIR EKONOMİK SONUÇLAR OLABİLİR
A Haber yayınına katılan Ekonomist Mustafa Aşkın piyasaları değerlendirdi.

Ekonomist Mustafa Aşkın, petrol ve altın fiyatlarındaki ani artışın küresel risk algısının bozulmasından kaynaklandığını belirtti.

Altının ons fiyatı 3.400 doları aşarken, güvenli limanlara yönelim dikkat çekti. Aşkın, jeopolitik krizlerin uzaması halinde dünya ekonomisinin stagflasyon tehlikesiyle karşı karşıya kalabileceğini, Gelişmekte olan ülkelerin ağır ekonomik sonuçlarla yüzleşebileceğini vurguladı. Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının ise küresel ticareti daha da tehdit edeceğini söyledi.

Aşkın şunları söyledi:

"Evet, yine Orta Doğu'daki cadı kazanının içine düşmüş durumda dünya ve ekonomik verilere baktığınızda, petrol fiyatları çok hızlı şekilde yukarı çıktı. 76 dolarlar civarında Brent petrolün fiyatı var. O 10 dolar birden koydu. 66-67 dolar civarındaydı ki bu oldukça hızlı bir tırmanış. Diğer taraftan altının ons fiyatı 3.400 dolarlar üstüne çıktı yeni fiyatlamaya baktığınızda. Orada da hızlı bir yukarı çıkış var, %1,5 civarında. Değerli metallerin hemen hemen hepsi artıyor. Güvenli liman arayışı artıyor. İşte İsviçre frangında bir hareketlenme var.

Dünyada genelde risk algısı bozulduğu için bu tip davranışlarda sermaye piyasalarından ve borsalardan da kaçış oluyor. Umarım bir an önce sonuçlanır. Yakın geçmişte olmuştu böyle benzer hadiseler devreye farklı ülkelerin girmesiyle sonuçlanmıştı. Ancak bu seferki sürecin biraz daha uzun sürebileceğini unutmamak lazım. Zamanlaması anlamında dünya ekonomisi için hiç de iyi olmayan bir süreç bu. Zaten gümrük vergileri ve dünyadaki dengesizliklerin arttığı bir dönem içinde üstüne üstlük Orta Doğu'da bu çapta büyük bir sıkıntının ortaya çıkması, ne yazık ki başta gelişmekte olan ülkeler olmak üzere ve Türkiye olmak üzere tüm dünya ekonomilerini olumsuz yönde etkileyecektir.

İran-İsrail gerilimi piyasaları vurdu (AA, Takvim.com.tr Arşiv)

BORSALAR NASIL ETKİLENECEK OLACAK?
Bizim borsa veya yakındaki, yakın coğrafyadaki borsalar zaten bu tip bir kokuyu, terim yerindeyse, almışlardı. Dün itibariyle Trump'ın açıklamaları, İsrail'in açıklamaları nedeniyle bizim borsamızda bir geri çekilme yaşanmıştı. Bugün bir benzerini yaşayabiliriz ama artık çok da panik yapmamak gerekiyor. Umarım, az zararlı bir süreçte atlatırız bizim borsamız da bu dönemi.

GÜNLER, HAFTALARA VARAN BİR SÜREÇ YAŞANIRSA, ALTINDA VE PETROLDE NELER OLUR?
İşin uzaması tabii tamamen bütün ekonomik dengeleri ve risk anlayışını değiştirecektir. Petrol uzun vadede yüksek kalması durumunda, biz ve bizim gibi ithal eden ülkeler açısından ciddi bir ek maliyet getirecektir. Bunun dışında enflasyonist bir baskı yaratacaktır dünya üzerinde. Zaten dünyada genel bir durgunluk var.

İran-İsrail gerilimi piyasaları vurdu (AA, Takvim.com.tr Arşiv)

Enflasyon nedeniyle bir baskı oluşursa, bu stagflasyon dediğimiz durgunluk içindeki enflasyona doğru evrilebilir ki, oldukça sıkıntılı bir durum. Diğer taraftan, Para hareketleri, finansal piyasalar bu tip belirsizlikleri sevmedikleri için aşağı doğru gelme eğilimi artar. İş yapma ve ithalat, ihracat, üretim gibi sektörleri de olumsuz yönde etkileyebilir."

Hürmü Boğazı'nın kapatılması ihtimaline de dikkat çeken Aşkıni "Hürmüz Boğazı'nın kapatılması durumunda da dediğim gibi özellikle petrol taşımacılık ve dünya ticareti adına olumsuzlukların biraz daha artabileceği bir süreç ortaya çıkabilir." ifadelerini kullandı.

PİYASALARDA SON DURUM