Trump'tan İran'a tehdit üstüne tehdit: "Anlaşmazlarsa çok kötü olur" | Hürmüz Boğazı açılacak mı?

İRAN: HÜRMÜZ'ÜN AÇILMASI ABD'NİN TUTUMUNA BAĞLI

İran resmi haber ajansı IRNA'ya konuşan Garibabadi, Umman ile Hürmüz Boğazı konusundaki görüşmeler sonucu ortaya çıkan anlaşmanın son aşamasına yaklaştığını açıkladı.

Anlaşmanın Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması anlamına gelmediğini söyleyen Garibabadi, "Hürmüz Boğazı üzerinden geçen yeni rota geçicidir ancak 2 ila 4 ay veya daha uzun süre geçerli olabilir. Umman ile anlaşmaya varıldıktan sonra ikinci aşamaya geçmek için yeni bir karara ihtiyacımız var." ifadelerini kullandı.

"ABD İLE HİÇBİR GÖRÜŞME YAPILMADI"

ABD yönetiminin açıklamalarının aksine görüşmelerin yalnızca İran ve Umman arasında gerçekleştiğini aktaran Garibabadi, "Hürmüz Boğazı'ndan geçiş konusundaki uzlaşıya İran ve Umman arasında, iki kıyı devleti olarak ulaşıldı bu süre zarfında ABD ile hiçbir görüşme yapılmadı." dedi.

Garibabadi, Umman ile varılan uzlaşıya göre, Boğaz'dan geçişler için yeni güzergahın açılacağını belirterek, "Lark Adası yakınlarında kurulan kuzey güzergahı ve Umman iç sularında bulunan güney güzergahı, tamamen geçici güzergahlar oldukları için kapatılacaktır. İran ve Umman arasında oluşturulan bu yeni anlaşma uygulama aşamasına geçerse, gemilerin geçişi için yeni güzergah uygulanacaktır." dedi.

İranlı yetkili, şöyle devam etti:

"Şu anda bizim için gerçekten stratejik bir öneme sahip olan Hürmüz Boğazı'nda etkin bir egemenlik kurabilmek için, gemilerin tamamen İran karasularından geçmesi gerektiğini ilan etmemize gerek yok. Savaş öncesinde olduğu gibi, 60 yıl boyunca tüm giriş ve çıkışlar Umman karasularından gerçekleşti ve İran savaş sırasında Hürmüz Boğazı'nda etkin bir egemenlik kurdu. Bu, giriş ve çıkış koridorunun bazı bölümleri İran'ın karasularından geçecek. Dolayısıyla yeni bir modele tanık oluyoruz. Bu yeni model, ulusal güvenlik kaygıları ve ulusal çıkarların korunmasına dayanıyor ve İran'ın Hürmüz Boğazı'nda etkin egemenliğini uygulama stratejisidir."

"ABD'DEN TAAHHÜTLERİNE GERİ DÖNMEYE TAMAMEN HAZIR OLDUĞUNA DAİR MESAJLAR ALDIK"

Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılmasının ABD'nin tutumuna bağlı olduğuna işaret eden Garibabadi, "ABD'den (İslamabad Mutabakatı'ndaki) taahhütlerine geri dönmeye tamamen hazır olduğuna dair mesajlar aldık. Buna karşılık ikinci aşamaya ( Mutabakatın 5. maddesi gereği Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması) geçmeye karar verip vermediğimiz konusunda bu kararın henüz verilmediğini ve gözden geçirildiğini belirtmeliyim." diye konuştu.

Garibabadi, bu düzenlemenin yalnızca İran ve Umman arasında kararlaştırılması gerektiğini ve Tahran'ın bu süreçte başka hiçbir ülkeye hak tanımadığını ifade etti.

İRAN VE UMMAN ARASINDA HÜRMÜZ BOĞAZI GÖRÜŞMELERİ

İran ve ABD arasında 14 Haziran'da Pakistan arabuluculuğunda varılan mutabakatın ilk aşamasında ABD'nin İran'a ait dondurulmuş varlıkları serbest bırakması karşılığında Hürmüz Boğazı'nın açılması ve İran'ın bu stratejik su yolundan geçişlerden 60 gün boyunca ücret almayacağı kararlaştırılmıştı.

ABD, mutabakatın imzalanmasının ardından İran'ın dondurulmuş varlıklarını serbest bırakmamış ve Hürmüz Boğazı'ndan geçişler için Umman karasularından alternatif rota belirlemişti. ABD'nin bu adımlarını mutabakatın ihlali sayan İran, Boğaz'dan geçişleri kısıtlayarak "izinsiz geçiş yapmaya çalışan" bazı gemileri vurmuştu. Mutabakata rağmen iki ülke arasındaki gerginlik 8 Temmuz'da şiddetli çatışmaların başlamasına yol açmış ve yaklaşık iki hafta devam etmişti.

İran, Hürmüz Boğazı'na kıyısı bulunan Umman ile Boğaz'da gemiler için güvenli geçiş yolları belirlenmesi amacıyla yeniden görüşmelere başlamıştı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Umman ile yürütülen teknik ve siyasi görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini açıklamıştı.

HUSİLER SUUDİ ARABİSTAN GEMİSİNİ HEDEF ALDI

Yemen'deki İran destekli Husiler, Kızıldeniz'in kuzeyinde Suudi Arabistan'a ait petrol gemisini çok sayıda balistik füzeyle hedef aldığını açıkladı.

Husilerin Sözcüsü Yahya Seri, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından konuya ilişkin açıklama yaptı.

Seri, Kızıldeniz'in kuzeyindeki Yenbu bölgesi açıklarında Suudi Arabistan'a ait "Vefa" isimli petrol gemisini balistik füzelerle hedef aldıklarını belirtti.

Seri, bu saldırının "ablukaya ablukayla karşılık verme" anlayışı çerçevesinde gerçekleştirildiğini savundu.

HUSİLERDEN SUUDİ ARABİSTAN'A TEHDİT

İran destekli Husiler, 20 Temmuz'da, Suudi Arabistan'ın Yemen'de kontrolü altındaki bölgelere abluka uyguladığını iddia ederek "deniz seyrüsefer yasağı" olarak nitelendirdikleri bir uygulama başlattıklarını duyurmuştu.

Husiler, 22 Temmuz akşamı da Kızıldeniz'de Suudi Arabistan'a ait iki petrol tankerini balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla hedef aldıklarını, saldırılar sonucunda gemilerde yangın çıktığını ileri sürmüştü.

İran destekli Husiler, Eylül 2014'ten bu yana Yemen'in başkenti Sana'nın yanı sıra ülkenin bazı kent ve illerinde kontrolü elinde bulunduruyor.

TRUMP'TAN TEHDİT ÜSTÜNE TEHDİT

ABD Başkanı Donald Trump, İranlı yetkililerle "çok iyi" görüşmeler yürüttüklerini belirterek, "Hürmüz Boğazı çok yakında açılacak; aksi takdirde çok sert bir darbe alacaklar ve sonrasında Boğaz yine açılmış olacak" açıklamasında bulundu. Trump, Tahran yönetimine "Eğer anlaşmaya varmazlarsa, bu onlar için çok kötü olur" uyarısı yaptı.

"İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI'NDAN BU YANA PLANLANAN EN MUAZZZAM SALDIRIYI GERÇEKLEŞTİRMEK ÜZEREYDİK"

ABD Başkanı Donald Trump Fox haber kanalına verdiği röportajda İran'la ilgili açıklamalarda bulundu. İranlı yetkililerle "çok iyi" görüşmeler yürüttüklerini ve Hürmüz Boğazı'nın açılması konusunda umutlu olduğunu belirten Trump, "Hürmüz Boğazı çok yakında açılacak; aksi takdirde çok sert bir darbe alacaklar ve sonrasında Boğaz yine açılmış olacak" ifadelerini kullandı. Son olarak İran'a karşı başlatmaya hazırlandıkları geniş çaplı saldırıdan vazgeçtiklerini hatırlatan Trump, "İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana planlanan en büyük ve muazzam saldırıyı gerçekleştirmek üzereydik. Ancak beni arayıp çok kibar bir şekilde, 'Lütfen, konuşabilir miyiz?' dediler. Ben de, 'Evet, konuşabiliriz. Gelin şu işi halledelim. Artık bitirelim' dedim" şeklinde konuştu.

"CAYARLARSA ÇOK SERT DARBE ALACAKLAR"

Yürütülen müzakerelerin bir anlaşmaya varmak için İran'ın son şansı olduğunu vurgulayan Trump, "Eğer bir kez daha cayarlarsa, çok sert bir darbe alacaklar. Bunu biliyorlar; bunu anlıyorlar. Başka seçeneğim yok. Nükleer silaha sahip olamazlar. Olay bu kadar basit" diye konuştu. Tahran yönetiminin görüşmelerde kaydedilen ilerlemeyi açık bir şekilde kamuoyuyla paylaşmaktan kaçındığını ve müzakereleri inkar ettiğini vurgulayan Trump, "Önemli olan tek şey icraattır ve bir anlaşma yapmak istiyorlar. Neler olacağını göreceğiz" dedi. Trump, İran yönetimine "Eğer anlaşmaya varmazlarsa, bu onlar için çok kötü olur" uyarısında bulundu. İran'ın nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyeceğini yineleyen Trump, "Onlar nükleer silaha sahip olursa, dünya bambaşka bir yer olur" ifadelerini kullandı.
 

RUBIO’DAN HÜRMÜZ ANLAŞMASI AÇIKLAMASI: İLERLEME VAR

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hürmüz Boğazı konusunda İran ile varılacak muhtemel bir anlaşma konusunda, "Bu süreçte ilerleme olduğunu ancak nihayetlendirilmediğini söyleyebilirim, umarım en yakın zamanda olur." dedi.

Rubio, Paraguay Devlet Başkan Yardımcısı Pedro Alliana ile iki ülke arasında sivil nükleer iş birliği alanında varılan anlaşmanın imza töreninde İran gündemini değerlendirdi.

İran ile iki konuda anlaşmaya çalıştıklarını belirten Rubio, bunlardan birinin İran'ın nükleerden arındırılması, diğerinin ise Hürmüz'den daha fazla geminin geçişinin sağlanması olduğunu kaydetti.

Rubio, "Nükleer silahsızlanma konusundaki uzun vadeli görüşmelere doğru ilerlerken, kısa vadede daha fazla geminin buradan (Hürmüz) güvenli bir şekilde geçebilmesi için Umman ile İran arasında, bizim de dahil olduğumuz bir görüşme ve müzakere süreci yürütüldüğü kanısındayım." ifadesini kullandı.

Hürmüz konusundaki muhtemel anlaşma hakkında Rubio, "Bu süreçte ilerleme olduğunu ancak nihayetlendirilmediğini söyleyebilirim, umarım en yakın zamanda olur." diye konuştu.

SUUDİ ARABİSTAN HAVALİMANI'NA SALDIRI

Yemen'deki İran destekli Husiler, Suudi Arabistan'ın Necran Havalimanı'nda kamikaze İHA ile "hassas bir hedefi" vurduklarını açıkladı.

Husilerin Sözcüsü Yahya Seri, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından konuya ilişkin açıklama yaptı.

Suudi Arabistan'ın güneyindeki Necran vilayetinde bulunan havalimanında "hassas bir hedefi" kamikaze İHA saldırısıyla hedef aldıklarını söyleyen Seri, saldırının Sada ve Hacce kentlerinin Suudi Arabistan İHA'ları tarafından ihlal edilmesi nedeniyle gerçekleştirildiğini savundu.

Saldırının hedefe başarıyla ulaştığını iddia eden Husilerin Sözcüsü, "Suudi düşmana, hava sahamıza yönelik hiçbir ihlalin karşılıksız ve cezasız kalmayacağını vurguluyoruz." ifadelerini kullandı.

Seri, hassas hedefin ne olduğuna ilişkin bilgi vermezken, saldırıya dair Suudi Arabistan'dan henüz açıklama yapılmadı.

 

Fotoğraf 27 Temmuz 2026'da Suudi Arabistan'ın doğusundaki Abqaiq'te bulunan bir petrol tesisinden çıkan dumanı gösteren bir uydu görüntüsüdür.

PEZEŞKİYAN: "TOPRAK BÜTÜNLÜĞÜMÜZÜ KORUYACAĞIZ"

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD ile savaşın genişlemesini istemediklerini ancak İran'ın toprak bütünlüğünü ve ulusal çıkarlarını savunmak için tüm gücüyle hareket edeceğini söyledi.

İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre, başkent Tahran'da düzenlenen Ulusal Aile Hekimliği Programı Töreni'nde konuşan Pezeşkiyan, ABD ile devam eden çatışmalara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

ABD'nin İran'ı hedef alan saldırılarına ilişkin olarak ​​​​​​​Pezeşkiyan, "Toprak bütünlüğümüzü tüm gücümüzle koruyacağız ancak savaşı genişletme veya savaşı sürdürme arzusunda değiliz." dedi.

Ülkedeki sağlık sisteminin geliştirilmesinin önemine de vurgu yapan Pezeşkiyan, şu ifadeleri kullandı:

"Kapsamlı bir sağlık sistemine sahip bir toplum, zararlara ve tehditlere karşı daha dirençli olacaktır ve sağlıkta adaletin sağlanması, ülkenin etkin yönetimi ve sürdürülebilir kalkınması için en önemli şartlardan biridir."

UMMAN'DA KARGO GEMİSİNE SALDIRI

İngiltere Deniz Ticareti Operasyonları Merkezi (UKMTO), Umman açıklarında bir kargo gemisine saldırı düzenlendiğini bildirdi.

UKMTO'dan yapılan yazılı açıklamada, askeri yetkililerden alınan bilgilere dayandırılarak, Umman'ın el-Hasab kentinin 20 deniz mili kuzeydoğusunda bir olayın meydana geldiği belirtildi.

Açıklamada, bölgedeki bir kargo gemisinin, telsiz kanalı (VHF 16) üzerinden bildirimde bulunarak tanımlanamayan bir mühimmatla vurulduğunu rapor ettiği kaydedildi.

İlgili makamların olayla ilgili inceleme başlattığı vurgulanırken, bölgede seyir halinde olan gemilere tedbirli olmaları ve herhangi bir şüpheli durumu derhal UKMTO'ya bildirmeleri tavsiye edildi.