Tahran yönetiminden Hürmüz açıklaması Trump'tan anlaşma mesajı: "Can atıyorlar"
ABD Başkanı Donald Trump’ın sert mesajlarının ardından Washington’un Tahran’a yönelik hazırladığı 5 maddelik liste ortaya çıktı. ABD’nin uranyum transferi ve tazminatsız anlaşma isterken, İran cephesi savaşın tamamen bitirilmesi, dondurulan varlıkların iadesi ve Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenliğinin tanınmasını masaya koydu. ABD basınına konuşan Trump, İran'ın bir anlaşma imzalamak için can attığını iddia ederken İran, Hürmüz Boğazı’ndaki geçişleri kontrol etmek ve ücretlendirmek amacıyla bir kurum oluşturulduğunu açıkladı.
ABD Başkanı Donald Trump'tan İran'a peş peşe sert mesajlar geldi. Hürmüz Boğazı üzerinden Tahran yönetimini hedef alan Trump, "İran için saat işliyor" diyerek açık uyarıda bulundu.
Ayrıca ABD'nin İran'la anlaşmak için 5 şartı belli oldu.
Canlı yayınımız burada sona ermiştir. Bölgeden dakika dakika gelişmeleri Takvim.com.tr'den takip edebilirsiniz.
CANLI ANLATIM
HAMANEY: SAVAŞ DEVAM EDERSE YENİ CEPHELER AÇILACAK
İran lideri Mücteba Hamaney, ABD’nin İran’a yönelik yeni savaş tehdidine ilişkin, “Savaş durumunun devamı halinde başka cepheler açılacak.” dedi.
İran liderinin resmi Telegram hesabından, olası bir savaşa ilişkin mesajı yayımlandı.
Mesajda, “Düşmanın savunmasız kalacağı ve tecrübe sahibi olmadığı cephelerin açılması hususunda çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Savaş durumunun devamı halinde çıkarlar gözetilerek söz konusu başka cepheler açılacaktır.” İfadeleri yer aldı.
ABD Başkanı Donald Trump, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) liderlerinin talebi üzerine "İran'a yarın için planlanan askeri saldırının ertelendiğini" belirtmişti.
TRUMP: ASKERİ SALDIRI ERTELENDİ
ABD Başkanı Donald Trump, bazı liderlerin talebi üzerine "İran'a yarın için planlanan askeri saldırının ertelendiğini" belirtti.
"Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin talepleri doğrultusunda İran'a yönelik yarın planlanan saldırıları erteledim" dedi.
Trump, Beyaz Saray'da düzenlediği bir etkinliğin ardından basın mensuplarının İran gündemine ilişkin sorularını yanıtladı.
Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Katar liderlerinin kendisini arayarak İran'la yaptıkları görüşmelerde "anlaşmaya yakın olduklarını" ifade ettiklerini söyleyerek, bu sebeple planladıkları İran saldırısını ertelediklerini kaydetti.
Trump, İran’a yeni saldırı planını (19 Mayıs) salı günü için yaptıklarını ifade ederek, "Bunu bir süreliğine erteledim; umarım sonsuza kadar olur, ama muhtemelen sadece bir süreliğine. İran’la çok kapsamlı görüşmeler yapıyoruz ve bunların neye varacağını göreceğiz." şeklinde konuştu.
ABD Başkanı, söz konusu 3 ülke liderinin "İran'la görüşmelerde sona gelindiği için saldırıların 2-3 gün ertelenmesini" istediklerini ve kendisinin de bunu kabul ettiğini vurguladı.
"İRAN'I VURMADAN ANLAŞMA SAĞLANIRSA MUTLU OLURUM"
"Şu anda İran'la doğrudan görüşüyorlar ve bir anlaşmaya varma ihtimalleri oldukça yüksek görünüyor. Eğer bu anlaşmayı onları (İran'ı) yerle bir etmeden başarabilirsek, çok mutlu olurum." diye konuşan Trump, anlaşma sağlanması halinde İran'ın hiçbir şekilde nükleer silaha sahip olamayacağının altını çizdi.
Söz konusu görüşmelerden ne çıkacağını beklediklerini dile getiren Trump, "Anlaşmaya çok yaklaştığımızı düşündüğümüz dönemler daha önce de oldu, ancak sonuç alınamadı. Ancak şimdi durum biraz farklı." yorumunu yaptı.
ABD Başkanı Trump, Truth Social hesabından yaptığı güncel bir paylaşımda, Katar Emiri Temim bin Hamed Al Sani, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve BAE Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid Al Nahyan'ın saldırının durdurulmasını istediğini ifade etmiş, bu çerçevede bugün (19 Mayıs) yapılması planlanan saldırının ertelenmesi talimatını verdiğini açıklamıştı.
Trump, Savunma Bakanı Pete Hegseth, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Daniel Caine ve ABD ordusuna saldırının gerçekleştirilmeyeceğini bildirdiğini, ancak kabul edilebilir bir anlaşmaya ulaşılamaması halinde İran'a yönelik geniş çaplı bir operasyon için hazırlıklı olunması talimatı verdiğini belirtmişti.
PEZEŞKİYAN: DİYALOG TESLİM OLMAK ANLAMINA GELMEZ
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ülkesinin çıkarlarını gözetme konusunda geri adım atmayacaklarını belirtti.
Pezeşkiyan, ABD merkezli X sosyal medya platformundaki hesabından, müzakerelere ilişkin açıklamalarda bulundu.
İran yönetiminin, halkın çıkarlarını koruyarak diyaloga girdiğine ve hiçbir şekilde yasal haklardan vazgeçilmeyeceğine vurgu yapan Pezeşkiyan, “Diyalog teslim olmak anlamına gelmez.” ifadelerini kullandı.
Pezeşkiyan ayrıca, tüm güçleriyle İran’ın çıkarlarının koruyucusu olacaklarını söyledi.
İRAN'DAN HÜRMÜZ KARARI
İran, Hürmüz Boğazı’ndaki geçişleri kontrol etmek ve ücretlendirmek amacıyla bir kurum oluşturulduğunu açıkladı.
Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, Hürmüz Boğazı'nın yönetiminden sorumlu bir kurumun oluşturulduğunu duyurdu.
ABD merkezli X sosyal medya platformunda, oluşturulan kurumla ilgili “Hürmüz Boğazı Su Yolu Yönetimi” (Persian Gulf Strait Authority- PGSA) ismini taşıyan resmi hesap açıldı ve boğazdan geçişlerle ilgili gelişmelerin söz konusu bu hesap üzerinden takip edilmesi istendi.
İran devlet televizyonu Press TV, 5 Mayıs’ta boğazdan geçmek isteyen gemilerin "info@PGSA.ir" adresinden bir e-posta alarak, Hürmüz Boğazı geçiş kuralları hakkında bilgilendirilecekleri ve gemilerin bu çerçeveye göre geçiş izni alabileceklerini kaydetmişti.

İRAN'IN HÜRMÜZ BOĞAZI'NI KAPATMASI VE ABD'NİN DENİZ ABLUKASI
İran, ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta ortak saldırılarıyla başlayan savaş sonrasında küresel enerjinin stratejik geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı'nı kapatmıştı. Bu kararla petrol fiyatlarında savaş öncesine kıyasla yüzde 65'lere kadar artış görüldü.
ABD ile İran arasında 8 Nisan'da varılan ateşkes anlaşması sonrasında Pakistan arabuluculuğunda yapılan görüşmelerde sonuç çıkmayınca ABD Başkanı Donald Trump, 13 Nisan'da İran'a deniz ablukası uygulama kararı almış ve Hürmüz Boğazı'na giriş yapan ve çıkan İran bağlantılı gemilere müdahale etmeye başlamıştı.
İran, 17 Nisan'da Lübnan'da ateşkes sağlanması üzerine ateşkes süresince Hürmüz Boğazı'nın İran Donanması ile koordinasyon halinde olmak şartıyla ticari gemilerin geçişlerine açık olduğunu duyurmuş ancak ABD'nin deniz ablukasına devam edeceğini duyurması üzerine boğazdan geçişlere yeniden kısıtlamalar getirdiğini açıklamıştı.
ABD, bu süreçte Umman Denizi ve Hint Okyanusu'nda İran'a ait bazı ticari gemilere saldırarak ele geçirmiş, İran da buna karşılık Hürmüz Boğazı yakınlarında biri İsrail'le bağlantılı bazı gemilere müdahale ederek el koymuştu.
TRUMP'TAN İRAN AÇIKLAMASI: İMZALAMAK İÇİN CAN ATIYORLAR
ABD Başkanı Donald Trump, New York merkezli Fortune dergisine verdiği röportajda, ABD ile İran arasındaki görüşmelere dair değerlendirmede bulundu.
İki ülke arasındaki görüşmelere ilişkin Tahran yönetimine yönelik "inatçı bir iş rakibi" nitelendirmesinde bulunan Trump, şunları kaydetti:
"(İran tarafı) Sürekli bağırıp çağırıyorlar. Size bir şey söyleyebilirim. Bir anlaşma imzalamak için can atıyorlar. Ama bir anlaşma yapıyorlar ve sonra size yaptığınız anlaşmayla hiçbir ilgisi olmayan bir belge gönderiyorlar. Ben de 'Siz delirdiniz mi?' diyorum."
TRUMP: "KENDİLERİNDEN GERİYE HİÇBİR ŞEY KALMAYACAK"
ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nın açılmasıyla ilgili "derhal ve hızlıca harekete geçmeleri" gerektiği konusunda uyarıda bulundu.
Trump, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımda, İran'a tanınan zamanın daraldığı noktasında ihtar niteliğinde ifadelere yer verdi.
ABD Başkanı, "İran için saat işliyor, derhal ve hızlıca harekete geçseler iyi olur." ifadelerini kullandı.
İran'a yönelik sert ifadeler kullanan Trump, "Aksi takdirde kendilerinden geriye hiçbir şey kalmayacak. Zaman kritik önem taşıyor." değerlendirmesinde bulundu.
Trump'ın açıklaması, Çin ziyareti sonrası Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizliğin gidişatının ne yönde ilerleyeceğine dair işaretler verdi.
5 MADDEYE KARŞILIK 5 MADDE
İran'dan ABD'nin 5 maddesinde karşılık geldi.
İran'ın herhangi bir görüşme için ön koşulları ise şöyle:
- Tüm cephelerde tam ateşkes yapılacak. (Lübnan dahil)
- İran'a karşı tüm yaptırımların kaldırılması.
- Donmuş İran varlıklarının tam iadesi.
- Savaş zararları için tazminat.
- Hürmüz Boğazı üzerinde İran egemenliğinin tanınması.
ABD İRAN'A MÜZAKERELER İÇİN 5 ANA ŞART ÖNE SÜRDÜ
İran'ın yarı resmi Fars Haber Ajansı'na göre ABD, İran'a müzakereler için 5 ana şart öne sürdü.
ABD'nin İran'a ilettiği şartlar;
- ABD tarafından tazminat ödenmemesi,
- İran'daki 400 kilogramlık zenginleştirilmiş uranyumun ABD'ye teslim edilmesi,
- İran'ın biri hariç tüm nükleer tesislerdeki faaliyetlerini durdurması,
- İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmaması ve
- savaşın tüm cephelerde durdurulmasının müzakere şartına bağlanması
olarak sıralandı.
TRUMP NETANYAHU İLE GÖRÜŞTÜ
ABD merkezli haber sitesi Axios'ın ismi açıklanmayan İsrailli bir yetkiliye dayandırdığı haberinde, Netanyahu ile Trump'ın telefon görüşmesi gerçekleştirdiği bildirildi.
Axios’a konuşan İsrailli yetkili, ikilinin telefon konuşmasında İran konusunu görüştüğünü söyledi.
İsrail basını, söz konusu görüşmenin, İran'a olası yeni saldırılar için yürütülen hazırlıkların ele alınması beklenen güvenlik kabinesi toplantısı öncesinde gelmesine dikkat çekti.
"HER SENARYOYA HAZIRLIKLIYIZ"
Netanyahu, Çin ziyaretinden dönen Trump ile İran konusunda gün içinde bir telefon görüşmesi yapacağını duyurmuştu.
İran'a saldırıların yeniden başlatılması ihtimaline atıfta bulunan Netanyahu, "Birçok olasılık var. Her senaryoya hazırlıklıyız.” ifadelerini kullanmıştı.
ABD ve İsrail'in "gelecek hafta gibi erken bir tarihte" İran'a saldırılar düzenlemeye yönelik yoğun hazırlık yürüttüğü iddiası basına yansımıştı.