Biden doktrininin arka planı ne? Joe-Netanyahu krizinde ikinci perde: Blöfü görme zamanı geldi | İngiltere’den Filistin devleti mesajı: İsrail’i beklemeden tanıyacağız

Katar Dışişleri Bakanlığı'nın Gazze'de ateşkes ile ilgili açıklamaları ve New York Times'ta ABD Başkanı Joe Biden'ın Filistin'de iki devletli çözüm ile ilgili bir "Biden Doktrini" hazırlığı içinde olduğunu ilan etmesinin ardından İngiltere Dışişleri Bakanı David Cameron'dan iki devletli çözüm ile ilgili bir duyuru geldi. Cameron, İngiltere'nin anlaşma yapılmadan önce Filistin devletini tanıyabileceğini söyledi. Peki, Gazze'de ateşkes planının ve Biden Doktrini'nin arka planında ne var? New York Times'ta yayımlanan Friedman imzalı yazı Biden-Netanyahu krizini bir kez daha gözler önüne serdi. İşte, detaylar…

NEW YORK TIMES'TAN "BIDEN DOKTRİNİ"

Perşembe günü Katar Dışişleri Bakanlığı soykırımcı İsrail'in ve Hamas'ın Gazze'de ateşkese olumlu baktığını duyururken New York Times gazetesinde yayımlanan Thomas Friedman imzalı yazıda ise ABD yönetiminde Orta Doğu için üç aşamalı bir "Biden doktrini"nin oluşturulmakta olduğu belirtildi.

İNGİLTERE'DEN İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜM MESAJI

Biden doktrini mesajından sonra the Guardian, İngiltere Dışişleri Bakanı David Cameron'un, İngiltere'nin İsrail'le anlaşma yapılmadan önce Filistin devletini tanıyabileceğini söyledi.

İngiltere Dışişleri Bakanı David Cameron

Perşembe günü Lübnan'a yaptığı ziyarette konuşan Cameron, ateşkes sonrasında İngiltere'nin iki devletli çözüme ilişkin yıllarca sürecek görüşmelerin sona ermesini beklemesine gerek kalmayacağını söyledi.

KİM BU FRIEDMAN?

İsrail gazetesi Haaretz'de yayımlanan Rachel Fink imzalı haberde ise Friedman için "Hem Biden'ın Orta Doğu'ya yönelik mesajlarını ileten bir kanal hem de sahada olup bitenlerin keskin bir gözlemcisi olarak sahip olduğu eşsiz konum, ona Netanyahu'yu doğrulama konusunda benzersiz bir yetenek sağlıyor." ifadelerine yer verildi.

"ABD'NİN NETANYAHU'NUN BLÖFÜNÜ GÖRME ZAMANI GELDİ"

"ABD'nin hem İran'ın hem de Netanyahu'nun blöfünü görmesinin zamanı çoktan geçti." ifadelerini kullanan Friedman, Netanyahu'nun "İnsanların size özel olarak İngilizce söyledikleri hiçbir şey ifade etmez. Önemli olan tek şey halkın önünde kendi dillerinde ne söyledikleridir." İfadelerini kullandı. Netanyahu'nun Biden'a askerden arındırılmış Filistin devletini düşünmeye hazır olabileceğini söylerken İsrail kamuoyuna ise İbranice tam tersini söylediğini belirtti.

"İSRAİL ÜÇ CEPHEDE KAYBETTİ"

Biden'ın Netanyahu'nun kendisini kandırmaya çalıştığını söyleyen Friedman, Biden'ın ise bunu anladığını iddia etti. "Netanyahu ve Hamaney'in oyunlarını aynı anda ilan etmenin zamanı geldi. Biden doktrini bunu yapmanın doğru yoludur." ifadelerini kullanan Friedman, soykırımcı İsrail'in üç cephede kaybettiğini söyledi.

Soykırımcı İsrail'in üç cephede kaybettiğini belirten Friedman, İsrail'in anlatı savaşını kaybettiğini, belirten Friedman "Gazze'deki Hamas savaşçılarının kökünü kazımaya çalışırken sebep olduğu sivil kayıpları nedeniyle Lahey'deki Uluslararası Adalet Divanı'nın önüne çıkarılan İsrail oldu" ifadelerini kullandı. Soykırımcının bölgesel istikrar cephesinde de kaybettiğini belirten Friedman, İsrail'in şu anda hem Hamas hem Hizbullah hem Husiler hem de Irak'taki Şii milislerin hedefi olduğuna dikkat çekti.

"NETANYAHU NE KARAR VERİRSE VERSİN TERK EDİLECEK"

İsrail gazetesi Haaretz de New York Times'ta yayımlanan yazıda Netanyahu-Biden krizine dikkat çekti. Haaretz'de geçtiğimiz günlerde yayımlanan bir analizde ise İsrail'de ateşkes anlaşmasının "başarısızlık" olarak kabul edileceği belirtildi. Amos Harel imzalı yazıda herhangi bir anlaşmaya varılsa da varılmasa da Netanyahu'nun her şartta yalnız kalacağı belirtildi. Harel, aşırı sağcıların ateşkese müsaade etmeyeceğini belirtirken "Netanyahu ne karar verirse versin sağ ya da sol onu terk edecek." İfadelerini kullandı.

BIDEN DOKTRİNİ

Joe Biden yönetiminin, İsrail ve Gazze'deki saldırıları ile İran ve bölgeyi kapsayan bir stratejisinin ortaya çıkmak üzere olduğu aktarılan yazıda, "Biden doktrini" olarak adlandırılan bu stratejinin olmaması halinde ise "Orta Doğu'daki krizin İran'ı güçlendireceği, İsrail'i izole edeceği ve ABD'nin olayları etkileme yeteneğini parçalayacağı" yorumuna yer verildi.

2. AŞAMA FİLİSTİN DEVLETİNİN ABD TARAFINDAN TANINMASI

İkinci ayağının ise "Filistin devletini desteklemek amacıyla ABD'nin eşi benzeri görülmemiş bir diplomatik girişimi" olacağı belirtilen yazıda, bunun "Batı Şeria ve Gazze Şeridi'nde askerden arındırılmış bir Filistin devletinin ABD tarafından bir tür tanınmasını" içereceği değerlendirmesi yapıldı.

Yazıda bu aşamanın ancak Filistinlilerin bu devletin "uygulanabilir ve İsrail'i tehdit etmeyecek" olduğunu garantiye almasıyla mümkün olacağı savunuldu.

Friedman yazısında ayrıca, Biden yönetimi yetkililerinin, Filistin devletinin tanınmasına ilişkin farklı biçimler konusunda ABD hükümeti içinde ve dışında uzmanlara danıştığı da vurguladı.

3. AŞAMA ABD-SUUDİ ARABİSTAN GÜVENLİK İTTİFAKI

Biden doktrinin üçüncü aşamasında ise genişletilmiş bir ABD-Suudi Arabistan güvenlik ittifakının yer alacağı ve bunun Suudilerin İsrail ile ilişkileri normalleştirmesini de içereceği iddiasına yer verildi.

Yazıda, bu aşamanın, İsrail'in Filistin devletine giden bir diplomatik sürece hazır olması koşuluyla gerçekleşeceği yorumu yapıldı.