ABD’nin İran’daki 3 nükleer tesisini vurması dünyayı tehlikeye attı! | İran uranyumu nasıl taşıdı?

İran ile İsrail arasındaki çatışma ABD'nin önceki gün İran'daki üç nükleer tesisi vurmasıyla yeni bir boyut kazandı. Gerilim artarak devam ederken, Fordo, Natanz ve İsfahan'daki tesislerin vurulması radyoaktif sızıntı endişesini de artırdı. Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (IAEA) bölgede radyoaktif sızıntı olmadığını açıkladı. Peki radyoaktif sızıntının olmaması orada uranyum olmadığı veya varsa da uranyum stoklarının zarar görmediği anlamına mı gelir? Nükleer tesislerin vurulması sonrası radyoaktif sızıntı olmaması ne anlama geliyor? İran zenginleştirilmiş uranyum stoğunu taşımış olabilir mi? Uranyum nasıl taşınır? Merak edilen soruları uzman isim yanıtladı.

Fordo Nükleer Tesisi (Takvim Foto Arşiv)

SIZINTI OLMAMASI NE ANLAMA GELİYOR?

İstanbul Teknik Üniversitesi Nükleer Araştırmalar Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erol Kam "Hedef alınan nükleer tesislerde radyoaktif maddelerin çevreye yayılmadığı anlamına gelir. Çevreye yayılan zararlı radyasyonun (alfa, beta, gama ışınları gibi) bulunmadığını gösterir. Bu, bölgedeki insanlar, hayvanlar ve ekosistem için ciddi sağlık risklerinin önlendiği anlamına gelir" dedi.

İranın Fordo operasyonu uydu kamerasında! ABD vurmadan iki gün önce olağandışı kamyon trafiği... Uranyumu naklettiler

İSFAHAN DAHA RİSKLİ

Kam, İsfahan'ın Fordo'ya göre daha riskli olduğunu dile getirerek, "Bir nükleer reaktör hedef alındığında radyoaktif salınım reaktör tipine bağlı olmak kaydıyla nükleer yakıtın türüne ve zenginleştirme oranına bağlı olarak da değişmektedir. Vurulan tesislerden Fordo ve Natanz uranyum zenginleştirme tesisleri, İsfahan ise uranyum dönüştürme tesisi. Üçünün de riski birbirine yakındır ama dönüştürme sızıntı konusunda daha riskli. Bu nedenle İsfahan'daki riskin daha büyük olduğunu söyleyebiliriz" ifadelerini kullandı.

Fordo Nükleer Tesisi (Takvim Foto Arşiv)

ABD'YE KADAR ULAŞIR

Hürriyet'te yer alan habere göre, Olası bir sızıntıda menzil sınırının olmadığını ve hava koşullarıyla ABD'ye kadar ulaşabileceğini söyleyen Kam "Nükleer sızıntı hava koşullarına göre değişir. Menzil sınırı yok. ABD'ye kadar gidebilir. Rüzgâra göre bu sızıntı uçar gider. Yağmurla birlikte yağar, tarım alanlarını mahveder. Sadece İran'ın, batı sınırındaki Türkiye'nin veya körfez ülkelerinin sorunu değil. Nükleer bir patlama durumunda ilk olarak 250 kilometre çapındaki alan acilen boşaltılmalı" dedi.

ABD GBU-57leri ilk kez kullandı! Fordow havadan, Nanatz ve Isfahan denizden vuruldu | İsim isim Trumpın savaş odasındakiler

URANYUM NASIL TAŞINIR?

Zenginleştirilmiş uranyum gibi nükleer maddelerin taşınması, yüksek güvenlik, radyasyon koruması ve uluslararası düzenlemelere uyum gerektiren bir süreçtir. Uranyum-235'in radyoaktifliği, zenginleştirme seviyesine bağlı olarak artar. Yüksek zenginleştirilmiş uranyum (HEU), kritik kütle riski ve daha yüksek radyasyon yayılımı nedeniyle özel önlemler gerektirir. Uranyum Hekza Florür (UF6), nemle temas ettiğinde toksik hidroflorik asit oluşturabilir; bu nedenle sızdırmaz kaplar şarttır.

TAŞIMADA GÜVENLİK ÖNLEMLERİ

Fiziksel koruma, UAEA'nın önerilerine uygun olarak sağlanır. Silahlı eskortlar, sabotaj ve hırsızlığa karşı kullanılır.

Radyasyon izleme cihazları ile taşıma sırasında doz seviyelerini kontrol eder.

Fordo Nükleer Tesisi (Takvim Foto Arşiv)

Zenginleştirilmiş uranyumun taşınması, radyolojik, fiziksel ve güvenlik risklerini en aza indirmek için sıkı önlemler gerektirir. UAEA standartları, özel kaplar, güvenlikli taşıma modları ve uluslararası denetimler bu sürecin temelini oluşturur.

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ URANYUM NEREDE KULLANILIR?

Zenginleştirilmiş uranyum kullanım alanları şöyle:

Nükleer Enerji: Düşük zenginleştirilmiş uranyum (LEU) %3-5, nükleer reaktörlerde yakıt olarak kullanılır . Genelde ticari nükleer santrallerde yakıt olarak kullanılır.

Araştırma Reaktörleri: %20 zenginleştirilmiş uranyum, tıbbi izotop üretimi için tercih edilir.

Nükleer Silahlar:Yüksek zenginleştirilmiş uranyum (HEU), nükleer silah üretiminde kullanılır (%90+).

Taşıma ve kullanımı, UAEA düzenlemelerine tabidir ve yüksek güvenlik gerektirir.

ABD’nin İrandaki Fordo, İsfahan ve Natanz nükleer tesislerini vurduğu hayalet uçak! İşte B-2 Spirit’in özellikleri

ABD'NİN 'SIĞINAK DELİCİ' SİSTEMİ NASIL ÇALIŞIYOR?

1 - Bomba, hedefin yaklaşık 12 km yukarısında bir B-2 'hayalet uçağı'ndan fırlatılıyor.

2 - Motoru yok. Yüksek irtifadan dolayı düşerken hızı artıyor.

3 - Uydu üzerinden, ayarlanabilir kuyruk yüzgeçlerini kullanarak bomba yönlendiriliyor.

4 - Bombanın muazzam ağırlığı, çarpma anında büyük miktarda kinetik enerjiye neden olur.

5 - Bu enerji, yoğun alaşımlı gövdeyi yerin 60 metre altına kadar itiyor.

6 - Bombadaki 'gecikmeli kapsül' bomba yeraltındaki hedefe ulaştığında itici güçle 2 bin 400 kiloluk
patlayıcıyı patlatıyor.

Fordo Nükleer Tesisi (Takvim Foto Arşiv)

NASIL ÖLÇÜM YAPILIR?

Toprak/bitki/su analizi: Yüzey kontaminasyonu ölçmek için. Gamma spektroskopisi: Hangi izotopun sızdığı belirlemek için. Kişisel dozimetreler: Çalışanların maruz kaldığı doz kontrol etmek için.

GEÇMİŞTE YAŞANAN NÜKLEER REAKTÖR KAZALARI

Çernobil-Ukrayna, 1986 Reaktör tasarım ve operatör hatası: Çok ciddi Patlama sonrası reaktör açığa çıktı, atmosfere tonlarca radyoizotop yayıldı. 4. seviye felaket. On binlerce kanser vakası, geniş çaplı tahliyeler. Şima Daiichi-Japonya, 2011 Tsunami, elektrik kesintisi ve soğutma kaybı: Kapsamlı Reaktörler kısmen eridi, deniz suyuna ve atmosfere radyasyon yayıldı. Tahliyeler, balıkçılık yasakları, tarımsal ürün yasakları oldu.

Mile Island-ABD, 1979 Teknik arıza ve insan hatası: Sınırlı Reaktör kısmen eridi, çok az miktarda radyoaktif gaz atmosfere salındı. Çevresel etki minimal. Ancak nükleer endüstride güven krizi yarattı.