Takvim.com.tr ABD dünyayı silahlandırıyor: SIPRI raporu dünyanın yeni gerçeğini açıkladı
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsünün (SIPRI) küresel silah transferleri raporuna göre, Rusya-Ukrayna savaşı başta olmak üzere artan çatışmaların etkisiyle son 5 yılda silah ithalatını yüzde 210 artıran Avrupa, küresel ithalatın yüzde 33’ünü alarak 1960’lı yıllardan bu yana ilk kez dünyanın en büyük silah ithalatçısı konumuna yükseldi. Raporda ayrıca ABD’nin küresel silah ihracatındaki payını yüzde 42’ye çıkararak liderliğini güçlendirdiği ve Washington’un silah satışlarını dış politikanın aracı olarak kullanan Trump yönetiminin “Önce Amerika Silah Transferi Stratejisi”nin bu eğilimi pekiştirdiği vurgulandı.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Hızlı Özet Göster
- Uluslararası Stockholm Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) raporuna göre, küresel silah transferleri büyük ölçüde Avrupa'ya ve Ukrayna'ya yapılan sevkiyatlar nedeniyle arttı.
- Amerika Birleşik Devletleri, küresel silah ihracatındaki payını yüzde 42'ye çıkararak dünyanın en büyük ihracatçısı konumunu pekiştirdi.
- Fransa, Rusya'yı geride bırakarak dünyanın en büyük ikinci silah ihracatçısı olurken, Rusya'nın ihracat payı önemli ölçüde düştü.
- Avrupa ülkeleri, silah ithalatında yaşanan büyük artışla dünyanın en büyük ithalatçı bölgesi haline geldi.
- Ukrayna, küresel silah transferlerinin yüzde 9,7'sini alarak dünyanın en büyük ithalatçılarından biri oldu.
Uluslararası Stockholm Barış Araştırmaları Enstitüsü'nün (SIPRI) yayımladığı rapora göre küresel silah transferleri son yıllarda belirgin şekilde arttı. Raporda, artışın 2011-2015 döneminden bu yana kaydedilen en yüksek seviyelerden biri olduğu belirtilirken, bu yükselişte özellikle Avrupa'ya ve Ukrayna'ya yapılan sevkiyatların etkili olduğu ifade edildi.
Ukrayna savaşı silah ticaretini büyüttü: ABD ihracatta açık ara lider (Fotoğraflar Anadolu Ajansı'ndan alınmıştır)
UKRAYNA SEVKİYATLARI KÜRESEL TABLOYU DEĞİŞTİRDİ
SIPRI verilerine göre 2021-2025 döneminde küresel silah transferlerindeki artışın temel nedeni Ukrayna'ya yapılan teslimatlar oldu. Bu dönemde Ukrayna, uluslararası silah transferlerinin yüzde 9,7'sini alarak dünyanın en büyük ithalatçılarından biri haline geldi. Aynı dönemde Avrupa ülkelerinin silah ithalatında da ciddi artış yaşandı. Buna karşın Avrupa ve Amerika kıtaları dışındaki bölgelerde silah ithalatının genel olarak azaldığı kaydedildi.
ABD SİLAH İHRACATINDAKİ PAYINI BÜYÜTTÜ
Rapora göre ABD küresel silah ticaretindeki liderliğini daha da güçlendirdi. 2021-2025 döneminde uluslararası silah transferlerinin yüzde 42'sini gerçekleştiren ABD, dünyanın en büyük silah ihracatçısı olmayı sürdürdü. Bu oran bir önceki dönemde yüzde 36 seviyesindeydi. ABD aynı dönemde toplam 99 ülkeye silah ihraç etti. Son yirmi yılda ilk kez ABD silah ihracatının en büyük kısmı Orta Doğu yerine Avrupa'ya yöneldi. ABD satışlarının yüzde 38'i Avrupa'ya, yüzde 33'ü Orta Doğu'ya yapıldı. ABD silahlarının en büyük alıcısı ise yüzde 12 pay ile Suudi Arabistan oldu.
TRUMP YÖNETİMİNİN POLİTİKASI ETKİLİ OLDU
SIPRI araştırmacılarına göre ABD'nin küresel silah piyasasındaki güçlü konumu Washington'un siyasi stratejileriyle de bağlantılı. Araştırmacılar, ABD yönetiminin silah ihracatını hem dış politika aracı hem de savunma sanayisini güçlendirme yöntemi olarak kullandığını belirtti. Bu yaklaşımın Donald Trump yönetimi tarafından açıklanan "Önce Amerika" Silah Transferi Stratejisi ile daha açık biçimde ortaya konduğu vurgulandı. Strateji kapsamında ABD'nin müttefiklere silah satışını artırarak hem ekonomik hem de jeopolitik etkisini genişletmeyi hedeflediği ifade edildi.
FRANSA İKİNCİ SIRAYA YÜKSELDİ
Rapora göre Fransa 2021-2025 döneminde küresel silah ihracatının yüzde 9,8'ini gerçekleştirerek dünyanın ikinci büyük silah tedarikçisi oldu. Fransa'nın silah ihracatı bir önceki döneme göre yüzde 21 arttı. Fransa'nın en büyük müşterileri Hindistan (yüzde 24), Mısır (yüzde 11) ve Yunanistan (yüzde 10) oldu.
RUSYA'NIN SİLAH İHRACATI SERT DÜŞTÜ
SIPRI raporunda Rusya'nın küresel silah ticaretindeki payında önemli gerileme yaşandığı belirtildi. Rusya'nın ihracat payı 2016-2020 dönemindeki yüzde 21 seviyesinden 2021-2025 döneminde yüzde 6,8'e düştü. Bu süreçte Rusya'nın silah ihracatı yüzde 64 azaldı. Rus silah satışlarının büyük bölümü Hindistan, Çin ve Belarus'a yapıldı.
ALMANYA ÇİN'İ GERİDE BIRAKTI
Almanya, küresel silah ihracatının yüzde 5,7'sini gerçekleştirerek Çin'i geride bıraktı ve dünyanın dördüncü büyük silah ihracatçısı konumuna yükseldi. Alman silah ihracatının yüzde 24'ü Ukrayna'ya askeri yardım kapsamında gönderildi. Rapora göre İtalya'nın silah ihracatı yüzde 157 artarak ülkeyi küresel sıralamada altıncı sıraya taşıdı. İsrail ise küresel silah ihracatındaki payını yüzde 4,4'e çıkararak dünyanın yedinci büyük silah tedarikçisi oldu.
AVRUPA SİLAH İTHALATINDA İLK SIRAYA ÇIKTI
SIPRI verilerine göre Avrupa ülkeleri küresel silah ithalatının yüzde 33'ünü gerçekleştirerek dünyanın en büyük ithalatçı bölgesi haline geldi. Bölgenin silah ithalatı 2016-2020 ile 2021-2025 dönemleri arasında yüzde 210 arttı. Ukrayna'nın ardından Polonya ve Birleşik Krallık Avrupa'nın en büyük ithalatçıları arasında yer aldı.
NATO ÜLKELERİNDE TALEP ARTTI
Rusya'dan algılanan tehdit ve Avrupa'nın savunma kapasitesini artırma çabaları NATO ülkelerinde silah talebini yükseltti. Avrupa'daki NATO üyelerinin toplam silah ithalatı 2016-2020 ile 2021-2025 dönemleri arasında yüzde 143 arttı. Bu ithalatın yüzde 58'i ABD tarafından karşılandı.
ASYA'DA İTHALAT AZALDI
Rapora göre Asya ve Okyanusya ülkeleri küresel silah ithalatının yüzde 31'ini oluşturarak ikinci sırada yer aldı. Ancak bölgenin silah ithalatı bir önceki döneme göre yüzde 20 azaldı. Çin'in ithalatındaki yüzde 72'lik düşüş bu gerilemenin en önemli nedeni oldu.
ORTA DOĞU'DA İTHALAT GERİLEDİ
Orta Doğu ülkelerinin silah ithalatı 2016-2020 ile 2021-2025 dönemleri arasında yüzde 13 azaldı. Buna rağmen Suudi Arabistan yüzde 6,8 pay ile dünyanın en büyük silah ithalatçıları arasında yer almaya devam etti. Katar ve Kuveyt de bölgenin önemli alıcıları arasında bulunuyor.
İSRAİL'İN SİLAH İTHALATI ARTTI
Rapora göre Gazze'de katliam yapan ve İran ile savaş halinde olan İsrail 2021-2025 döneminde dünyanın 14'üncü büyük silah ithalatçısı oldu. İsrail'in silah ithalatının yüzde 68'i ABD'den, yüzde 31'i ise Almanya'dan sağlandı.
Ekim 2023'te Gazze'de başlayan savaş sırasında İsrail'in ABD'den F-35 savaş uçakları, güdümlü bombalar ve çeşitli füze sistemleri dahil olmak üzere farklı silah sistemleri tedarik etmeyi sürdürdüğü kaydedildi.
